Đề xuất chủ phương tiện phải nộp ảnh xe máy khi đi kiểm định khí thải

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo thông tư quy định trình tự, thủ tục kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy. Đây là nội dung thu hút sự quan tâm của người dân trong bối cảnh sắp áp dụng lộ trình kiểm soát khí thải trên phạm vi cả nước.

Xe mới được miễn kiểm định nhưng vẫn phải làm thủ tục

Theo dự thảo, xe máy dưới 5 năm được miễn kiểm định khí thải. Tuy nhiên, chủ xe hoặc người được ủy quyền vẫn phải đến cơ sở đăng kiểm để nộp hồ sơ để được cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Thời gian giải quyết thủ tục tối đa khoảng 3 giờ làm việc.

Cách làm này tương tự quy định hiện hành đối với ô tô mua mới. Việc cấp giấy chứng nhận nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra sau này.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy có thời gian sản xuất trên 5 năm, chủ xe bắt buộc phải đưa xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm định khí thải.

Sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hợp lệ, việc kiểm định được thực hiện trong thời gian tối đa 3 giờ làm việc.

Một đại lý ở Hà Nội thực hiện các bước kiểm tra khí thải xe máy. Ảnh: V.LONG

Kết quả kiểm định sẽ được cập nhật ngay trên hệ thống quản lý. Trường hợp đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải, có thể là bản điện tử hoặc bản giấy.

Ngược lại, nếu xe không đạt tiêu chuẩn khí thải, chủ xe sẽ được cấp thông báo không đạt. Thông tin phương tiện cũng được cập nhật vào hệ thống để phục vụ quản lý.

Như vậy, so với quy định hiện hành (Thông tư 47/2024 của Bộ GTVT - nay là Bộ Xây dựng), cơ quan soạn thảo giữ nguyên lộ trình kiểm định.

Dự thảo cũng giữ nguyên quy định chu kỳ kiểm định khí thải theo tuổi của phương tiện. Cụ thể, xe có thời gian sản xuất đến 5 năm được miễn kiểm định trong 60 tháng, tính từ ngày xuất xưởng. Trường hợp không xác định được ngày xuất xưởng thì tính từ ngày 31-12 của năm sản xuất.

Đối với xe từ trên 5 năm đến 12 năm, chu kỳ kiểm định là 24 tháng. Trong khi đó, xe trên 12 năm phải kiểm định mỗi 12 tháng.

Như vậy, các phương tiện càng cũ sẽ phải kiểm định với tần suất cao hơn, nhằm kiểm soát tốt hơn mức phát thải ra môi trường.

Theo Cục Đăng kiểm, người dân có thể đăng ký kiểm định khí thải theo hai hình thức: trực tuyến hoặc trực tiếp.

Với hình thức trực tuyến, cơ sở đăng kiểm sẽ xác nhận lịch hẹn và thông báo thời gian cụ thể. Cách này giúp giảm thời gian chờ đợi, tránh tình trạng ùn ứ tại trung tâm đăng kiểm.

Trong khi đó, nếu đăng ký trực tiếp việc kiểm định sẽ được thực hiện trong vòng 3 giờ làm việc kể từ khi cơ sở đăng kiểm nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Hồ sơ kiểm định gồm những gì?

Điểm đáng chú ý là Bộ Xây dựng đã bổ sung vào dự thảo lộ trình và hồ sơ kiểm định khí thải xe mô tô, xe máy.

Cụ thể, đối với xe kiểm định lần đầu, chủ xe cần chuẩn bị khá nhiều giấy tờ phải nộp như: Hồ sơ gồm ảnh chụp số khung hoặc các giấy tờ liên quan như phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng đối với xe sản xuất, lắp ráp trong nước; giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe nhập khẩu.

Ngoài ra, chủ xe phải nộp ảnh chụp phương tiện, gồm hai ảnh tổng thể chéo góc phía trước bên trái và phía sau bên phải. Ảnh phải thể hiện rõ biển số, có độ phân giải tối thiểu 1280x720 pixels và hiển thị thời gian chụp.

Việt Nam là một trong những quốc gia sử dụng nhiều xe máy. Ảnh: V.LONG

Trường hợp xe đã cải tạo, cần bổ sung giấy chứng nhận cải tạo (bản chính) nếu dữ liệu chưa được chia sẻ trên hệ thống.

Các giấy tờ phải xuất trình gồm giấy đăng ký xe và giấy tờ tùy thân của chủ xe.

Đối với kiểm định định kỳ, hồ sơ được đơn giản hơn. Chủ xe chủ yếu xuất trình giấy đăng ký xe, giấy tờ cá nhân và bổ sung giấy chứng nhận cải tạo (nếu có, trong trường hợp cần thiết).

Theo đại diện Cục Đăng kiểm, việc xây dựng quy trình kiểm định khí thải xe máy nhằm đồng bộ với hệ thống kiểm định xe cơ giới hiện nay.

Các bước thực hiện cơ bản tương tự, nhưng được điều chỉnh để phù hợp với đặc thù xe hai bánh và việc triển khai trên môi trường điện tử.

Việc số hóa quy trình được kỳ vọng sẽ giúp giảm thời gian, chi phí và tăng tính minh bạch.

Anh Trần Văn Thiết (ngụ phường Thanh Xuân) cho rằng nên nới thời gian miễn kiểm định với xe mới mua. Theo anh, có thể nâng lên 10 năm, thậm chí 15 năm, sau đó điều chỉnh dần xuống 10 năm rồi 5 năm để phù hợp thực tế.

“Hiện nay, xe đời mới có chất lượng tốt, nếu bảo dưỡng định kỳ thì mức phát thải thấp. Nhiều người mua xe nhưng sử dụng ít, nếu phải kiểm định sớm sẽ tốn kém và mất thời gian” - anh Thiết góp ý.

Ở góc độ chuyên gia, một người trong lĩnh vực giao thông đánh giá việc kiểm định khí thải xe máy là cần thiết. Tuy nhiên, cần tính toán kỹ lộ trình do số lượng phương tiện rất lớn.

Hiện cả nước có hơn 70 triệu xe mô tô, xe gắn máy. Trong đó, Hà Nội có khoảng 5,6 triệu xe, còn TP.HCM khoảng 8,6 triệu xe.

Đáng chú ý, có khoảng 19,7 triệu xe sản xuất trước năm 2008; 21,5 triệu xe sản xuất từ năm 2009 đến 2016; và 23,5 triệu xe sản xuất từ năm 2017 đến nay.

Với số lượng lớn như vậy, nếu triển khai đồng loạt sẽ tạo áp lực rất lớn lên hệ thống đăng kiểm.

Do đó, chuyên gia đề xuất tại Hà Nội và TP.HCM nên áp dụng ngưỡng miễn kiểm định với xe mới mua cao hơn, khoảng 7 năm. Sau thời gian này mới bắt buộc kiểm định khí thải.

VIẾT LONG