Để không còn trẻ nhiễm HIV từ mẹ

Bác sĩ Phòng khám ngoại trú ARV, Trung tâm Y tế khu vực Cao Lộc tư vấn cho bệnh nhân về dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con

Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong những nội dung quan trọng của công tác phòng, chống HIV/AIDS. HIV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thời kỳ mang thai, khi chuyển dạ, sinh con hoặc trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Tuy nhiên, nếu người mẹ được phát hiện sớm, điều trị ARV đúng phác đồ, trẻ sinh ra được điều trị dự phòng và xét nghiệm chẩn đoán sớm, nguy cơ lây truyền có thể giảm rất thấp. Nhờ làm tốt công tác can thiệp, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, những năm qua, tỉnh Lạng Sơn duy trì kết quả tích cực với 100% phụ nữ mang thai nhiễm HIV được điều trị dự phòng; 100% trẻ sinh ra khỏe mạnh, không bị lây truyền HIV từ mẹ.

Bà Hoàng Thị Đặng, Trưởng Khoa Phòng, chống HIV/AIDS, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Trong dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, quan trọng nhất là không bỏ lỡ thời điểm xét nghiệm trong thai kỳ. Khi phát hiện phụ nữ mang thai nhiễm HIV, cán bộ y tế sẽ tư vấn điều trị ARV, phối hợp với cơ sở sản khoa để theo dõi thai kỳ và chuẩn bị điều trị dự phòng cho trẻ ngay sau sinh.

Toàn tỉnh hiện có 6 phòng khám ngoại trú ARV với tổng số 856 bệnh nhân. Tại đây, người bệnh được theo dõi sức khỏe, tư vấn tuân thủ điều trị; phụ nữ mang thai nhiễm HIV được đưa vào điều trị dự phòng đúng phác đồ, hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn thuốc trong thai kỳ. Chị H.T.H., phường Đông Kinh bộc bạch: Thời gian đầu khi biết tình trạng sức khỏe của mình, tôi rất lo lắng, nhất là sợ ảnh hưởng đến con. Sau khi được bác sĩ tư vấn, giải thích về hiệu quả của điều trị, tôi yên tâm hơn, tuân thủ dùng thuốc, đi khám đúng hẹn và thực hiện các hướng dẫn để bảo vệ con. Đầu năm nay, tôi đã sinh con khỏe mạnh, xét nghiệm âm tính với HIV.

Không chỉ phụ nữ nhiễm HIV, phụ nữ mang thai khi đến khám thai tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh cũng được truyền thông, tư vấn xét nghiệm HIV để chủ động phát hiện, đưa vào điều trị sớm, giảm thiểu nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con. Từ đầu năm 2026 đến nay, các cơ sở y tế toàn tỉnh đã truyền thông trực tiếp về phòng chống HIV/AIDS, dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cho gần 8.500 lượt người, truyền thông nhóm được 240 buổi cho trên 15.700 lượt người.

Bác sĩ Nguyễn Thị Nghiệp, Trưởng Khoa kiểm soát bệnh tật HIV-AIDS, Trung tâm Y tế (TTYT KV) Cao Lộc cho biết: Phòng khám ngoại trú ARV, TTYT KV Cao Lộc hiện đang quản lý 572 bệnh nhân. Ngoài tư vấn cho bệnh nhân, các bác sĩ còn phối hợp với Khoa chăm sóc sức khỏe sinh sản và phụ sản tuyên truyền vận động phụ nữ khám thai làm xét nghiệm sàng lọc HIV. Đây là 1 trong số các xét nghiệm cần thiết của quá trình quản lý thai nghén. Nếu kết quả âm tính, thai phụ yên tâm hơn; nếu không may phát hiện dương tính, việc điều trị sớm sẽ giúp bảo vệ sức khỏe người mẹ và giảm tối đa nguy cơ lây truyền sang con. Nhờ được tư vấn kỹ, phần lớn phụ nữ mang thai đều đồng thuận thực hiện xét nghiệm.

Cùng với TTYT KV Cao Lộc, các cơ sở y tế trên địa bàn đã tuyên truyền, tư vấn cho phụ nữ mang thai làm xét nghiệm HIV để chủ động phát hiện, điều trị sớm. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có hơn 3.600 phụ nữ mang thai được xét nghiệm HIV.

Không chỉ dừng lại ở người mẹ, công tác dự phòng tiếp tục được thực hiện với trẻ sau sinh. Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV phải được điều trị dự phòng, theo dõi sức khỏe và xét nghiệm chẩn đoán sớm. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 11 phụ nữ mang thai nhiễm HIV sinh con, 11/11 trẻ đều được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, 100% trẻ sinh ra được điều trị dự phòng và có kết quả xét nghiệm âm tính với HIV. Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 3 phụ nữ mang thai nhiễm HIV sinh con; 3/3 thai phụ đều được điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, 3/3 trẻ sinh ra được điều trị dự phòng.

Hướng tới mục tiêu loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con vào năm 2030, thời gian tới, các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì các "chốt chặn" thông qua xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai, tăng cường tư vấn tại các cơ sở khám thai, kết nối sớm phụ nữ mang thai nhiễm HIV vào điều trị ARV, bảo đảm trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV được điều trị dự phòng và xét nghiệm chẩn đoán sớm.

MINH NGỌC