Đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư

Năm 2025, mặc dù chịu tác động của việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phong trào vẫn tiếp tục được duy trì và phát triển. Các địa phương chủ động kiện toàn ban chỉ đạo, xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với thực tiễn, đưa các mục tiêu, chỉ tiêu của phong trào vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở. Công tác tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú như hội nghị, sinh hoạt câu lạc bộ, văn nghệ quần chúng, thể dục thể thao, pa nô, áp phích, hệ thống truyền thanh cơ sở..., góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong XDĐSVH.

Xã Đức Long là một trong những điểm sáng trong XDĐSVH ở cơ sở. Phong trào được triển khai sâu rộng trên địa bàn lồng ghép với công tác xây dựng nông thôn mới, Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và được người dân đồng tình, hưởng ứng tích cực, nhất là phát huy tinh thần đoàn kết của người dân trong việc XDĐSVH ở khu dân cư.

Ông Đinh Văn Cường, xóm Bản Mới, xã Đức Long chia sẻ: Phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm trong tham gia XDĐSVH ở địa bàn cư trú, gia đình tôi tích cực tham gia giữ gìn vệ sinh môi trường, trồng hoa làm đẹp trước ngõ cũng như tuyến đường trước nhà. Đồng thời giáo dục con cháu, người thân không vi phạm pháp luật; tham gia giữ gìn an ninh trật tự, góp phần giữ vững danh hiệu gia đình văn hóa và chung tay xây dựng xóm đạt danh hiệu văn hóa.

UBND xã thực hiện công tác chấm điểm, bình xét các danh hiệu văn hóa đảm bảo khách quan, đúng thực chất, không chạy theo thành tích hay thiên vị, nể nang, nhất là trong việc đánh giá danh hiệu gia đình văn hóa nhằm tạo động lực thúc đẩy nâng chất lượng các danh hiệu văn hóa trong phong trào. Qua đó, tỷ lệ danh hiệu gia đình văn hóa năm 2025 của xã đạt trên 85%; 12/16 xóm đạt danh hiệu xóm văn hóa.

Giải bóng chuyền quần chúng tại xã Đức Long góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Đức Long Nông Văn Hải cho biết: Xã xác định XDĐSVH không chỉ là xây dựng các danh hiệu văn hóa mà quan trọng hơn là hình thành nếp sống văn minh, phát huy tinh thần đoàn kết trong cộng đồng, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Năm 2026 xã có 1.313/1.313 hộ đăng ký xây dựng danh hiệu gia đình văn hóa; 16/16 xóm đăng ký danh hiệu xóm văn hóa. Để đạt được kế hoạch đề ra, các xóm tiếp tục duy trì, thực hiện hiệu quả hương ước, quy ước; tích cực vận động nhân dân giúp nhau phát triển kinh tế, xây dựng cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, giữ gìn an ninh trật tự và thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang.

Không chỉ ở Đức Long, phong trào thể hiện rõ nét, sinh động với sức lan tỏa sâu rộng đến mọi tầng lớp nhân dân ở các địa phương, tạo nên không khí thi đua sôi nổi ở khắp các thôn, xóm, khu dân cư trên toàn tỉnh. Từ đó, người dân ý thức hơn trong việc thắt chặt tình làng nghĩa xóm, cùng nhau chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để chung tay xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Sau gần 25 năm triển khai trên địa bàn tỉnh, phong trào tác động tích cực trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Lối sống văn hóa lành mạnh, những truyền thống tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa”, “tương thân thương ái”, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường... ngày càng được phát huy. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có trên 90% hộ gia đình đạt tiêu chuẩn “Gia đình văn hóa”; trên 81% xóm, tổ dân phố đạt danh hiệu xóm, tổ dân phố văn hóa; 1.441/1.462 xóm, tổ dân phố có nhà văn hóa. Hạ tầng kinh tế - xã hội được xây dựng đồng bộ, đặc biệt hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở ngày càng hoàn thiện đã phát huy hiệu quả, phục vụ tốt nhu cầu thụ hưởng văn hóa, thể thao của người dân.

Cùng với xây dựng gia đình văn hóa, phong trào góp phần quan trọng trong giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Các mô hình tự quản, tổ hòa giải, tổ an ninh nhân dân tiếp tục phát huy hiệu quả. Phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" được triển khai sâu rộng, thu hút đông đảo người dân tham gia. Nhiều mô hình mới phù hợp với đặc điểm vùng đồng bào dân tộc thiểu số được xây dựng và nhân rộng, góp phần tạo môi trường sống an toàn, ổn định.

Tại nhiều khu dân cư, phong trào trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Các hoạt động giúp nhau phát triển sản xuất, giảm nghèo bền vững được triển khai rộng khắp. Các tổ chức đoàn thể vận động hội viên áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp điều kiện thực tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Năm 2025, toàn tỉnh có trên 24.500 hộ đăng ký sản xuất, kinh doanh giỏi, trong đó trên 14.200 hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.

Bên cạnh đó, các hoạt động an sinh xã hội được triển khai hiệu quả. Thông qua Quỹ “Vì người nghèo”, các chương trình hỗ trợ sinh kế, xóa nhà tạm, nhà dột nát, hàng chục nghìn lượt hộ nghèo, gia đình chính sách và người có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ kịp thời. Riêng chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát huy động trên 143 tỷ đồng hỗ trợ 2.781 hộ gia đình xây mới và sửa chữa nhà ở. Những kết quả đó góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nông Thị Tuyến cho biết: Phong trào đã và đang phát huy vai trò quan trọng trong xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân. Thời gian tới, ngành tiếp tục phối hợp với các địa phương nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa, gắn phong trào với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và phát triển con người Cao Bằng đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Nông Hậu