Đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển đổi giao thông điện

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp đẩy mạnh sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới tiếp tục biến động mạnh.

Chỉ thị thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện

Chỉ thị nêu rõ thời gian qua, tình hình chính trị, kinh tế, an ninh toàn cầu diễn biến phức tạp, xung đột quân sự và căng thẳng địa chính trị gia tăng tại nhiều khu vực, nhất là các trung tâm sản xuất và trung chuyển năng lượng lớn.

Diễn biến này tác động trực tiếp tới nguồn cung dầu mỏ, khí đốt, than trên thị trường quốc tế, làm gia tăng nguy cơ đứt gãy nguồn cung, biến động mạnh về giá và tạo áp lực lớn đối với các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, trong đó có Việt Nam.

Trước bối cảnh đó, Thủ tướng xác định sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu để giảm rủi ro nguồn cung, giảm chi phí sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển bền vững.

Theo Chỉ thị, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP từ 1% đến 1,5% mỗi năm; tiết kiệm điện tối thiểu 3% mỗi năm tại các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; giảm điện năng dùng cho truyền tải và phân phối toàn hệ thống xuống còn 5,8%.

Cùng với đó, 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng. Tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố được định hướng chuyển sang sử dụng điện.

Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển; coi tiết kiệm năng lượng là giải pháp trọng yếu để giảm áp lực cung ứng trong bối cảnh thị trường thế giới bất ổn.

Các đơn vị phải đẩy mạnh đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, tối ưu hóa hệ thống sản xuất, thu hồi nhiệt thải và ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng, đặc biệt tại các ngành tiêu thụ lớn như thép, xi măng, hóa chất, giấy, nhựa, dệt may, thực phẩm.

Chỉ thị cũng thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, phát triển hạ tầng trạm sạc và khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.

Bộ Công Thương được giao theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng thế giới, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện và khí trong mọi tình huống; đồng thời sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học E10 trong tháng 4/2026, hướng tới giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Bộ Xây dựng được giao hoàn thiện quy chuẩn công trình sử dụng năng lượng hiệu quả, thúc đẩy công trình xanh và khuyến khích tích hợp hạ tầng sạc điện trong khu đô thị, bãi đỗ xe.

Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế ưu đãi cho các dự án tiết kiệm năng lượng và phương tiện giao thông điện.

Các địa phương phải xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm, ban hành chính sách khuyến khích đầu tư trạm sạc, phát triển xe buýt điện, taxi điện và phương tiện giao thông sạch.

Thủ tướng cũng giao EVN đẩy mạnh quản lý nhu cầu điện, giảm tổn thất điện năng, xây dựng hệ thống điện thông minh; yêu cầu các tập đoàn năng lượng, than, dầu khí và doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng triển khai ngay các giải pháp tiết kiệm, kiểm soát hao hụt, tối ưu vận hành và đổi mới công nghệ.

Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối theo dõi, đôn đốc và định kỳ báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện chỉ thị này.

Khôi Anh