Đấu tranh phòng, chống tội phạm: Không để hình thành các đường dây lớn, gây hậu quả nghiêm trọng

Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh bắt giữ đối tượng vận chuyển thuốc lá ngoại nhập lậu. Ảnh: Hải Yến

Lần theo những “dòng chảy ngầm” của hàng lậu

Buôn lậu hiện nay không còn là những chuyến hàng lớn ồ ạt, dễ nhận diện. Thay vào đó là những “dòng chảy ngầm” len lỏi qua từng cung đường, từng mắt xích nhỏ lẻ nhưng có sự tổ chức chặt chẽ. Mỗi chuyến hàng nhỏ lẻ được vận chuyển liên tục, theo kiểu “cuốn chiếu”, khi vào sâu nội địa sẽ được tập kết, ghép nối thành các lô lớn để tiêu thụ.

Đáng chú ý, các đối tượng triệt để lợi dụng chính sách thông quan, phân luồng hàng hóa để trà trộn hàng lậu vào hàng hợp pháp. Nhiều lô hàng được hợp thức hóa bằng chứng từ giả, hóa đơn quay vòng, thậm chí sử dụng doanh nghiệp “ma” để hợp thức hóa nguồn gốc. Đây là thủ đoạn tinh vi, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, kiểm soát, nếu không có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng.

Ở khu vực đường mòn, lối mở, các đối tượng chia nhỏ hàng hóa, tổ chức vận chuyển vào ban đêm qua những tuyến đường hiểm trở, ít người qua lại. Người vận chuyển thường là cư dân địa phương, được thuê theo chuyến, không nắm rõ toàn bộ đường dây, nhằm hạn chế rủi ro khi bị bắt giữ.

Trên biển, các phương tiện mang danh nghĩa thu gom chất thải hoặc đánh bắt thủy sản lại trở thành “bình phong” cho hoạt động trung chuyển xăng dầu không rõ nguồn gốc, với thủ đoạn sang mạn giữa đêm, thay đổi tọa độ liên tục. Mọi hoạt động đều được tính toán kỹ lưỡng, từ thời gian, phương tiện đến phương thức liên lạc. Các đối tượng sử dụng mạng xã hội, ứng dụng liên lạc mã hóa để trao đổi thông tin, nhanh chóng xóa dấu vết khi có nguy cơ bị phát hiện.

Đối mặt với những thủ đoạn đó, cán bộ, chiến sĩ Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc kiên trì bám địa bàn, nắm chắc tình hình từ cơ sở. Nhiều vụ việc được phát hiện bắt đầu từ những dấu hiệu rất nhỏ, như: Một chuyến xe chạy lệch giờ, một đối tượng qua lại biên giới với tần suất bất thường, hay một lô hàng có biểu hiện nghi vấn trong khâu khai báo...

Sự kiên trì, tỉ mỉ trong công tác nắm tình hình, bám địa bàn của Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Từ năm 2025 đến hết quý I năm 2026, đơn vị đã phát hiện, xử lý 57 vụ, với 75 đối tượng và 3 tổ chức vi phạm. Tang vật thu giữ đa dạng, từ nguyên liệu thuốc lá, thực phẩm, than, xi măng đến kim loại quý, động vật hoang dã, tổng trị giá trên 15 tỷ đồng. Điều đó không chỉ phản ánh kết quả đấu tranh, mà còn cho thấy mức độ phức tạp, tính chất đa dạng và quy mô ngày càng lớn của hoạt động buôn lậu. Đại tá Vương Xuân Toản, Đoàn trưởng Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc chia sẻ: “Điều quan trọng nhất là phải nắm chắc quy luật hoạt động của các đối tượng, phát hiện từ sớm, từ xa để chủ động ngăn chặn, không để hình thành các đường dây lớn, gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bóc gỡ các đường dây, chặt đứt các mắt xích của tội phạm

Trong cuộc đấu tranh phòng, chống buôn lậu, các chuyên án giữ vai trò là “mũi đột phá”, cho phép lực lượng chức năng tiếp cận, triệt phá tận gốc các đường dây có tổ chức, thay vì chỉ xử lý các vụ việc đơn lẻ. Đại tá Vương Xuân Toản nhắc tới Chuyên án A1-126.2p như một chuyên án điển hình, do đơn vị chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đấu tranh, bắt giữ 1 đối tượng người Lào có hành vi vận chuyển số lượng lớn pháo hoa nổ từ Lào vào Việt Nam tiêu thụ. Để phá án, lực lượng trinh sát đã bám địa bàn nhiều ngày, tổ chức theo dõi đối tượng trên các tuyến đường biên hiểm trở. Các đối tượng hoạt động rất tinh vi, lợi dụng đêm tối, thay đổi liên tục phương tiện và hướng di chuyển, thậm chí cắt cử người cảnh giới từ xa.

“Có thời điểm, anh em phải mật phục xuyên đêm, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Chỉ cần chậm một nhịp là đối tượng có thể tẩu thoát” - Đại tá Vương Xuân Toản cho biết.

Thực hiện kế hoạch đấu tranh Chuyên án A1-126.2P, Đoàn Đặc nhiệm phòng chống ma túy và tội phạm miền Bắc phối hợp với Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa bắt giữ đối tượng người Lào có hành vi vận chuyển số lượng lớn pháo hoa nổ từ Lào vào Việt Nam tiêu thụ. Ảnh: Hải Chuyền

Khi thời cơ chín muồi, vào lúc 10 giờ 20 phút, ngày 21/1, tại quốc lộ 47, khu vực thôn Khẹo, xã Bát Mọt, tỉnh Thanh Hóa, cách mốc quốc giới 353 khoảng 30m về phía Việt Nam, các tổ công tác đồng loạt triển khai vây bắt theo phương án đã được tính toán kỹ lưỡng. Đối tượng bỏ chạy, tìm cách thoát thân, nhưng nhanh chóng bị khống chế. Tại thời điểm kiểm tra, đối tượng đang điều khiển xe ô tô tải biển kiểm soát Lào 2421, trên xe chở 35 thùng carton, mỗi thùng nặng khoảng 30kg, tổng khối lượng khoảng 1.050kg. Tang vật được ngụy trang tinh vi phía dưới các thùng bia và trên cabin xe ô tô.

Đối tượng bị bắt giữ là Chăn Khon - Sụ Văn Nạ Phon, sinh năm 1985, trú tại bản Phăn Xạ Vẳn, huyện Sầm Tớ, tỉnh Hủa Phăn, Lào. Đối tượng khai nhận, tang vật trên là pháo hoa nổ, vận chuyển từ Lào sang Việt Nam để bán kiếm lời. Thành công của chuyên án không chỉ ngăn chặn một lượng lớn hàng cấm, mà còn bóc gỡ một mắt xích quan trọng trong đường dây vận chuyển pháo hoa nổ xuyên biên giới, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ.

Không chỉ các chuyên án lớn, nhiều vụ việc cụ thể cũng cho thấy hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại ngày càng len lỏi vào lĩnh vực thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Điển hình, vào lúc 20 giờ 30 phút, ngày 29/6/2025, tại khu vực cửa khẩu quốc tế Lào Cai, trong quá trình tuần tra, kiểm soát, Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra xe tải biển kiểm soát 29H-475.16 do một đối tượng trú tại tỉnh Lào Cai điều khiển. Qua kiểm tra, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện trên xe vận chuyển 30 thùng xốp, mỗi thùng chứa khoảng 40kg trứng gà, tổng khối lượng khoảng 1,2 tấn. Toàn bộ số hàng được bọc kín trong bao tải, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Vụ việc đã bị lực lượng chức năng lập biên bản, tạm giữ để xử lý theo quy định.

Những vụ việc này cho thấy buôn lậu không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước, mà còn trực tiếp đe dọa đến an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và môi trường kinh doanh lành mạnh. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các loại hàng hóa kém chất lượng, không rõ nguồn gốc sẽ len lỏi vào thị trường, gây hệ lụy lâu dài.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Bắc đã tăng cường phối hợp với các lực lượng như Công an, Hải quan, Quản lý thị trường, hình thành thế trận liên hoàn trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Việc trao đổi thông tin, phối hợp kiểm tra, kiểm soát được thực hiện thường xuyên, kịp thời. Cùng với đó, công tác xây dựng lực lượng được chú trọng, tập trung nâng cao trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và khả năng xử lý tình huống cho cán bộ, chiến sĩ. Đại tá Vương Xuân Toản khẳng định: “Trong bối cảnh hiện nay, hiệu quả đấu tranh không chỉ phụ thuộc vào phương tiện, trang bị mà quan trọng hơn là sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng và bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ, chiến sĩ”.

Dân Chủ