Dấu ấn Hà Nội trong kỷ nguyên mới

Định hướng phát triển được cụ thể hóa theo từng giai đoạn, đảm bảo khả thi cho thấy Hà Nội có tầm nhìn lớn, tiệm cận 100 năm (năm 2125), có tư duy đột phá và quyết tâm hành động mạnh mẽ. Hàng loạt dự án như trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng; Khu đô thị thể thao Olympic; cầu vượt sông mới; tuyến đường vành đai, hướng tâm, đường sắt đô thị, khu đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính - thương mại; không gian văn hóa, sáng tạo... thể hiện trí tuệ, khát vọng vươn mình của Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công, khánh thành các công trình, dự án trong đó có dự án Khu đô thị thể thao Olympic. Ảnh: Viết Thành

Từ tầm nhìn chiến lược đến hành động cụ thể

Hà Nội hướng tới trở thành cực tăng trưởng có mức thu nhập cao, với GRDP bình quân đầu người tiệm cận các đô thị phát triển trong khu vực. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, trong đó dịch vụ dựa trên tri thức giữ vai trò chủ đạo, nâng cao chất lượng tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định ở mức hai con số mỗi năm.

Điểm mới nổi bật nhất là sự thống nhất cao giữa tư duy chiến lược của Trung ương và hành động cụ thể của thành phố. Các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy phát triển và bền vững, giải phóng nguồn lực xã hội, phát triển nhanh bền vững; các Nghị quyết của Bộ Chính trị về khoa học công nghệ, chuyển đổi số; xây dựng và thực thi pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; các Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ thể chế, cải cách thủ tục, thúc đẩy đầu tư... được Hà Nội thực hiện bằng chương trình hành động, dự án với tiến độ cụ thể.

Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là dự án tiêu biểu - không chỉ là hạ tầng giao thông mà là trục phát triển mới của Hà Nội trong nhiều thập kỷ tới, kết nối không gian lấy quy hoạch làm công cụ để dẫn dắt phát triển.

Khu đô thị thể thao Olympic hướng tới chất lượng sống cao, hướng tới đô thị đáng sống, đô thị sáng tạo, đăng cai các sự kiện thể thao, văn hóa khu vực và thế giới.

Hàng loạt cầu vượt sông Hồng, sông Đuống... thể hiện tư duy "tháo gỡ nút thắt không gian", tạo những hành lang phát triển mới, tái định hình cấu trúc đô thị. Mỗi cây cầu vừa rút ngắn khoảng cách, vừa mở ra không gian phát triển mới cho công nghiệp, logistics, dịch vụ, đô thị, du lịch, đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh các vấn đề cốt lõi, chiến lược, Thành phố tập trung giải quyết những điểm nghẽn cấp bách: Cải cách thủ tục hành chính, tổ chức Trung tâm phục vụ hành chính công, đảm bảo trật tự an toàn đô thị, chỉnh trang đô thị, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giảm thiểu úng ngập; tổ chức giao thông... để nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Dấu ấn của tư duy đột phá

Nếu chỉ nhìn vào từng dự án riêng lẻ có thể chưa thấy hết chiều sâu của sự thay đổi. Nhưng khi đặt chúng trong một chỉnh thể, mới thấy rõ tư duy mới đã và đang hình thành.

Thứ nhất, dấu ấn quy hoạch 100 năm (năm 2125). Điểm đột phá lớn nhất của Hà Nội là đã bắt đầu tư duy theo trục thời gian 100 năm (2125), chuyển từ tư duy giai đoạn ngắn hạn sang tư duy dài hạn. Thủ đô tương lai hướng tới trung tâm sáng tạo, đô thị thông minh, phát triển mạnh nhưng không đánh đổi môi trường, hiện đại và tăng trưởng nhanh, bền vững nhưng không mất bản sắc.

Thứ hai, tư duy phát triển dựa trên không gian và hạ tầng. Hà Nội định hướng phát triển đô thị đa cực, đa tầng, đa chức năng, kết nối bằng mạng lưới giao thông đa tầng. Đường sắt đô thị giữ vai trò là “xương sống”, kết nối giao thông đường bộ, vành đai, trục hướng tâm, cầu qua sông, đường thủy kết hợp cảnh quan trên sông. Các đô thị vệ tinh, các hành lang kinh tế - công nghệ xanh, sinh thái và trung hòa carbon được thúc đẩy. Mỗi cực phát triển là trung tâm tích hợp: Ở, làm việc, học tập, sáng tạo, văn hóa, dịch vụ...; hình thành các cực: Sáng tạo; công nghệ cao; giáo dục; y tế; logistics và công nghiệp; văn hóa - du lịch.

Thứ ba, tư duy lấy con người làm trung tâm. Hà Nội đặt mục tiêu bảo đảm chất lượng sống đạt chuẩn quốc tế, tối ưu dịch vụ công; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, tăng tuổi thọ... Không gian công cộng, thể thao, văn hóa, sáng tạo, thể hiện qua các dự án ven sông, các khu đô thị mới, công viên, quảng trường, chợ đêm văn minh...

Thứ tư, tư duy kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo. Hà Nội đang hướng tới trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tài chính thông minh của khu vực.

Thứ năm, tư duy hành động nhanh. Thời gian từ chủ trương đến triển khai dự án được rút ngắn đáng kể. Toàn thành phố đang hình thành tư duy “kiến tạo” thay vì quản lý; phát triển hài hòa, bền vững theo cả “chiều sâu”.

Thứ sáu, tư duy quản trị đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu. Hà Nội từng bước chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh, mọi quyết định về quy hoạch, giao thông, môi trường, dịch vụ công được hỗ trợ bởi hệ thống dữ liệu lớn, phân tích thông minh và nền tảng số.

Phối cảnh nút giao Vành đai 4.

Hà Nội đi trước để dẫn dắt

Ngày nay với quy mô kinh tế lớn, dân số đông, Hà Nội không chỉ phát triển cho Thủ đô, mà còn đóng vai trò “đầu tàu” tư duy của cả nước.

Thành phố không chờ đợi sự hoàn chỉnh tuyệt đối, mà chủ động tận dụng các cơ chế thí điểm được Quốc hội cho phép; kiến nghị những cơ chế mạnh hơn, tổ chức thực hiện quyết liệt hơn. Tinh thần này rất phù hợp với tư tưởng mà Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh: "Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm" vì lợi ích chung.

Triển khai dự án với tiến độ nhanh hơn, thủ tục gọn hơn, phân cấp rõ ràng hơn và tự chịu trách nhiệm cao hơn theo các Nghị quyết về cải cách thể chế, cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước kiến tạo. Hà Nội đang tăng tốc với những con số cụ thể về giải phóng mặt bằng, khởi công công trình, giải ngân vốn đầu tư công, thu hút đầu tư tư nhân và FDI...

Kết hợp chặt chẽ giữa đầu tư công và đầu tư tư nhân: Nhà nước làm hạ tầng chiến lược; doanh nghiệp phát triển đô thị, công nghiệp, công nghệ cao, kinh tế số, kinh tế sáng tạo; coi doanh nghiệp là động lực quan trọng của nền kinh tế.

Đồng hành với Hà Nội

Trong quá trình tăng tốc, còn có những khó khăn. Nhưng điều quan trọng là hướng đi lớn của Hà Nội là đúng, đi trước, có tầm nhìn dài hạn, gắn chặt với chỉ đạo của Trung ương, biến Nghị quyết thành công trình, thành chất lượng sống tốt hơn cho người dân.

Xã hội, doanh nghiệp, chuyên gia... đồng hành bằng đầu tư, đổi mới sáng tạo, ý tưởng thiết thực, hiệu quả và trách nhiệm của công dân. Hà Nội sẽ trở thành đô thị toàn cầu nếu có sự đồng hành của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Các bộ, ngành đang tập trung cùng Hà Nội xây dựng các cơ chế đặc thù, sửa đổi Luật Thủ đô tạo điều kiện cho Hà Nội bứt phá. Những nội dung cơ bản nên nghiên cứu về phân cấp phân quyền và tự chịu trách nhiệm về: Mô hình tổ chức bộ máy; tài chính - ngân sách; quy hoạch, đất đai, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giao thông; quản trị đô thị...

Hà Nội không chỉ “giữ gìn di sản” mà đang trở thành một “đô thị kiến tạo tương lai”. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị thể thao Olympic, cầu mới qua sông, tuyến giao thông hiện đại, các không gian sáng tạo mới... chính là những dấu ấn khởi đầu trong bức tranh phát triển Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, hướng tới năm 2125.

Đi trước để dẫn dắt, đổi mới để phát triển, hành động, tạo niềm tin là dấu ấn của Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Hà Nội hoàn toàn có cơ sở để trở thành một đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á đúng như kỳ vọng của Trung ương và khát vọng của mỗi người dân Thủ đô.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Khôi
Nguyên Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội

Tiến sĩ Nguyễn Văn Khôi