DARPA công bố X-76: Thế hệ máy bay phản lực cánh quạt lật mới của Mỹ

Cơ quan Nghiên cứu Dự án Tiên tiến Quốc phòng Hoa Kỳ (DARPA) vừa công bố mẫu máy bay thử nghiệm mới mang tên X-76. Đây là sản phẩm thuộc chương trình Công nghệ Tốc độ và Đường băng Độc lập (SPRINT), một sáng kiến chung giữa DARPA và Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Hoa Kỳ (USSOCOM).

Công bố máy bay phản lực cánh quạt lật X-76 sáng tạo của DARPA năm 2026

Công nghệ SPRINT: Giải quyết bài toán tốc độ và địa hình

Mục tiêu cốt lõi của chương trình SPRINT là loại bỏ sự đánh đổi giữa tốc độ cao của máy bay phản lực truyền thống và tính linh hoạt của trực thăng. X-76 được thiết kế để kết hợp khả năng bay hành trình nhanh với năng lực cất - hạ cánh thẳng đứng (VTOL) mà không cần đường băng chuẩn bị trước.

Theo yêu cầu kỹ thuật từ DARPA, X-76 phải đạt tốc độ bay hành trình vượt mức 740km/h. Đặc biệt, máy bay có khả năng treo tại chỗ trong điều kiện địa hình phức tạp, cho phép triển khai lực lượng tại các khu vực tác chiến hạn chế về hạ tầng.

Đô đốc Ian Higgins, Tư lệnh Hải quân Hoa Kỳ, nhận định: "Trong một thời gian dài, đường băng vừa là lợi thế vừa là hạn chế - nó mang lại tốc độ nhưng lại tạo ra những điểm yếu nghiêm trọng". Việc phát triển X-76 được kỳ vọng sẽ xóa bỏ những hạn chế này trên chiến trường hiện đại.

Hình ảnh minh họa máy bay cánh quạt lật thử nghiệm X-76

Lộ trình phát triển và tiềm năng thay thế V-22 Osprey

Dự án X-76 hiện đang được Bell Textron thực hiện sau khi vượt qua giai đoạn đánh giá thiết kế quan trọng. Sau bước thẩm định, chương trình sẽ chuyển sang giai đoạn sản xuất, tích hợp hệ thống và lắp ráp nguyên mẫu để thử nghiệm trên mặt đất.

Kế hoạch thử nghiệm bay dự kiến sẽ bắt đầu vào đầu năm 2028. Các chuyên gia quân sự nhận định đây có thể là nền tảng để Mỹ phát triển thế hệ máy bay cánh quạt lật mới nhằm thay thế phi đội V-22 Osprey hiện nay. V-22 vốn đang đối mặt với nhiều vấn đề an toàn do cấu tạo phức tạp của bộ phận xoay động cơ và rotor.

Thông số kỹ thuật mục tiêu của X-76:

Tốc độ hành trình: Trên 740km/h.
Khả năng vận hành: Cất hạ cánh thẳng đứng, hoạt động tại các địa điểm không được chuẩn bị trước.
Đơn vị phát triển: Bell Textron (dưới sự giám sát của DARPA và USSOCOM).
Thời gian thử nghiệm bay: Dự kiến năm 2028.

Tuệ Nhân