Đánh thức tiềm năng từ những 'địa chỉ đỏ'

Cán bộ Ban Quản lý các khu di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Thái Nguyên kiểm kê hiện vật lịch sử.

Một buổi sáng tháng Bảy, những vạt nắng đầu ngày len qua tán cọ, đồi chè vùng ATK Định Hóa vẫn giữ vẻ bình yên của miền “Thủ đô gió ngàn” năm xưa. Tiếng chim rừng hòa cùng bước chân của những đoàn khách về nguồn khiến mỗi điểm di tích nơi đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn trở thành lớp học lịch sử sinh động giữa thiên nhiên.

Đưa chúng tôi tham quan các điểm di tích, ông Bùi Việt Điệp, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Đơn vị hiện quản lý Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn với tổng số 41 điểm di tích. Đây là những địa danh gắn với các quyết sách quan trọng của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Những năm qua, nhiều hạng mục tại các khu di tích đã được tu bổ, tôn tạo, góp phần bảo tồn yếu tố gốc, giữ gìn cảnh quan và nâng cao giá trị lịch sử. Cùng với công tác bảo tồn, hoạt động đón khách về nguồn ngày càng được chú trọng. Riêng Khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa đã đón gần 678 nghìn lượt khách trong giai đoạn từ năm 2021 đến quý I/2026.

Theo chị Lê Thị Huyền Trang, hướng dẫn viên Ban Quản lý các khu di tích quốc gia đặc biệt tỉnh Thái Nguyên, mỗi chuyến tham quan không chỉ giúp du khách tìm hiểu lịch sử mà còn góp phần lan tỏa ý thức gìn giữ di sản. “Khi hiểu được câu chuyện phía sau mỗi ngôi nhà, mỗi con đường hay hiện vật, du khách sẽ thêm trân trọng và có ý thức gìn giữ di sản cho các thế hệ sau”, chị Trang chia sẻ.

Rời ATK Định Hóa, chúng tôi tìm về Đình Kẻm (xã Yên Trạch) - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói chuyện tại Hội nghị về chính sách thuế nông nghiệp năm 1951. Di tích được xếp hạng cấp tỉnh năm 2014, được đầu tư tôn tạo vào năm 2021 và năm 2026. Hiện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích quốc gia.

Ý nghĩa, giá trị lịch sử của di tích được lan tỏa đến du khách gần xa.

Ông Ma Chung Thủy, thành viên Ban Quản lý các di tích lịch sử xã Yên Trạch, bày tỏ niềm vui khi di tích ngày càng được quan tâm đầu tư. Theo ông, bảo vệ, gìn giữ những địa danh lịch sử hôm nay chính là cách lưu giữ những giá trị quý báu để giáo dục thế hệ mai sau.

Hiện nay, Thái Nguyên có 399 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, gồm 3 di tích quốc gia đặc biệt, 67 di tích quốc gia và 329 di tích cấp tỉnh; cùng 1 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và 45 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Những năm qua, công tác bảo tồn không chỉ tập trung vào tu bổ, tôn tạo công trình mà còn chú trọng hoàn thiện hồ sơ khoa học, số hóa dữ liệu, ứng dụng công nghệ trong giới thiệu, quảng bá và gắn bảo tồn với phát triển du lịch, giáo dục truyền thống.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các địa phương tiếp tục kiện toàn ban quản lý di tích, phân công nhiệm vụ cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Theo ông Nguyễn Đình Hưng, Phó Trưởng Phòng Quản lý văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thời gian tới, ngành Văn hóa tiếp tục ưu tiên đầu tư tu bổ, tôn tạo các di tích trọng điểm, nhất là hai khu di tích quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn hướng tới kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng, Chính phủ về ở và làm việc tại ATK Định Hóa và ATK Chợ Đồn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1947-2027).

Cùng với đó, Ngành tiếp tục đẩy mạnh lập hồ sơ xếp hạng di tích, bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, nghiên cứu xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh các di sản tiêu biểu.

Theo dòng chảy của thời gian, di sản tiếp tục truyền cảm hứng, nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và kết nối các thế hệ hôm nay với quá khứ hào hùng của quê hương, đất nước.

Quốc Tuân