"Đánh thức" dòng vốn nội cho thị trường chứng khoán

Kênh đầu tư truyền thống vẫn là chủ đạo

Sau bước tiến nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam đứng trước cơ hội mở rộng quy mô, thu hút thêm nhà đầu tư và nâng cao vai trò huy động vốn cho nền kinh tế. Bên cạnh dòng vốn quốc tế, việc phát triển nguồn vốn dài hạn trong nước được xem là yếu tố quan trọng để thị trường duy trì sự ổn định, giảm phụ thuộc vào biến động của dòng tiền ngắn hạn.

Ông Đinh Ngọc Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Bảo Tín Capital chỉ ra một thực tế, đó là nhà đầu tư Việt Nam vẫn có xu hướng ưu tiên phân bổ tài sản vào các kênh truyền thống như bất động sản, vàng và tiền gửi ngân hàng. Trong khi đó, chứng khoán dù ngày càng phổ biến, song vẫn chưa chiếm tỷ trọng tương xứng trong danh mục tài sản của người dân.

Thị trường chứng khoán còn nhiều dư địa thu hút dòng vốn nội địa. Ảnh: Đức Thanh

Theo ông Dũng, thực tế này cho thấy thị trường chứng khoán còn nhiều tiềm năng thu hút nguồn vốn trong nước. Khi chất lượng doanh nghiệp niêm yết được cải thiện, hạ tầng công nghệ tạo thuận lợi cho việc tiếp cận và các sản phẩm đầu tư ngày càng đa dạng, người dân sẽ có thêm cơ sở để cân nhắc tăng tỷ trọng chứng khoán trong danh mục tài sản. Khả năng thu hút dòng vốn không chỉ phụ thuộc vào mức độ thuận tiện khi tham gia thị trường, mà còn gắn với niềm tin và triển vọng đầu tư dài hạn.

Từ góc nhìn quản lý tài sản, bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý tài sản, Khối trong nước, Dragon Capital cho rằng, phát triển nguồn vốn dài hạn nội địa có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng tăng trưởng bền vững của thị trường. Dragon Capital ước tính, tổng nhu cầu đầu tư của Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 1.460 tỷ USD, gần gấp đôi giai đoạn trước. Trong khi đó, tỷ lệ tín dụng/GDP ở mức 146%, cho thấy yêu cầu đa dạng hóa các kênh huy động vốn, đặc biệt là nguồn vốn trung và dài hạn, ngày càng trở nên cấp thiết.

Đáng chú ý, đến cuối năm 2025, tiền gửi ngân hàng đạt khoảng 16,5 triệu tỷ đồng, tương đương 128,5% GDP. Trong khi đó, tài sản ròng của các quỹ đầu tư chỉ khoảng 99.000 tỷ đồng, tương đương 0,8% GDP. Quy mô các quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện cũng còn khiêm tốn, với tổng tài sản khoảng 2.210 tỷ đồng. Sự chênh lệch này phản ánh tiềm năng phát triển các kênh đầu tư chuyên nghiệp từ nguồn tiết kiệm trong dân cư.

Ở góc độ thị trường, ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VPS nhận định, triển vọng tăng trưởng kinh tế cùng bước tiến nâng hạng sẽ tiếp tục thúc đẩy sự gia tăng của nhà đầu tư. Đến cuối tháng 9/2026, cả nước có khoảng 14 triệu tài khoản chứng khoán, vượt mục tiêu 11 triệu tài khoản đặt ra cho năm 2030. Tuy nhiên, số lượng tài khoản tăng nhanh mới phản ánh mức độ mở rộng tiếp cận thị trường, chưa đồng nghĩa với sự gia tăng tương ứng của nguồn vốn đầu tư dài hạn.

Theo ông Khánh, khi cơ sở nhà đầu tư mở rộng, nhu cầu sản phẩm cũng trở nên đa dạng hơn. Bên cạnh cổ phiếu, thị trường cần tiếp tục phát triển chứng chỉ quỹ, sản phẩm đầu tư theo chỉ số, theo mục tiêu và các công cụ phù hợp với từng nhóm nhà đầu tư.

Nâng chất lượng để giữ dòng vốn

Dư địa thu hút dòng vốn nội địa còn lớn, nhưng để nguồn lực này thực sự tham gia và gắn bó với thị trường, yêu cầu quan trọng là nâng cao chất lượng hàng hóa, minh bạch thông tin và củng cố niềm tin nhà đầu tư.

Ông Đinh Ngọc Dũng đánh giá, hành vi đầu tư trên thị trường chứng khoán đang có sự chuyển biến tích cực. Nếu trước đây, một bộ phận nhà đầu tư chủ yếu giao dịch theo tin đồn và biến động giá, thì hiện nay, họ quan tâm nhiều hơn đến kế hoạch kinh doanh, tình hình tài chính, chất lượng quản trị và triển vọng phát triển của doanh nghiệp.

Sự thay đổi này cho thấy, nhà đầu tư ngày càng chú trọng đến cơ sở của quyết định đầu tư, thay vì chỉ chạy theo diễn biến giá cổ phiếu. Đồng thời, điều đó cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng hàng hóa và tính minh bạch trên thị trường.

Theo lãnh đạo Bảo Tín Capital, doanh nghiệp niêm yết cần tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng quản trị, thực hiện các tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG), đồng thời bảo đảm công bố thông tin đầy đủ, kịp thời. Đây là những yếu tố giúp nhà đầu tư đánh giá triển vọng doanh nghiệp, từ đó có cơ sở đưa ra quyết định phân bổ vốn dài hạn.

Đồng quan điểm, ông Lê Đức Khánh cho rằng, doanh nghiệp phải tạo ra hàng hóa có chất lượng, có khả năng tăng trưởng, thì dòng tiền mới tìm đến và duy trì lâu dài.

Theo ông Khánh, nhà đầu tư cá nhân hiện có xu hướng giải ngân thận trọng hơn, chú trọng phân bổ tài sản và cân nhắc rủi ro. Đây có thể xem là tín hiệu tích cực, cho thấy thị trường đang từng bước chuyển từ giao dịch theo tâm lý đám đông sang đầu tư dựa trên những đánh giá có cơ sở.

Bên cạnh nâng cao chất lượng doanh nghiệp, phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng là giải pháp quan trọng để chuyển hóa nguồn tiết kiệm thành vốn dài hạn. Trong đó, các quỹ đầu tư và quỹ hưu trí được kỳ vọng đóng vai trò ngày càng lớn trong việc hình thành nguồn vốn ổn định cho thị trường.

Mai Tấn