Đánh giá kỹ, bảo đảm tính khả thi, ổn định và lâu dài của chính sách

Chuẩn bị thật sâu, thật kỹ các nội dung với chất lượng đặt lên hàng đầu

Chiều 1/4, tại Hà Nội, UBTVQH khai mạc Phiên họp thứ 56, dự kiến cho ý kiến vào 12 nội dung quan trọng. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự, phát biểu khai mạc và chỉ đạo phiên họp.

Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, đây là phiên họp cuối cùng của UBTVQH khóa XV trước khi bước vào Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Tại phiên họp này, một trong những nội dung sẽ được UBTVQH cho ý kiến là về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Đây là dự án luật có tác động rộng rãi, liên quan trực tiếp đến người lao động và hệ thống an sinh xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Dự án luật đã nằm trong chương trình lập pháp năm 2026 mặc dù hồ sơ Chính phủ trình chậm so với yêu cầu tiến độ, song trước yêu cầu thực tiễn, UBTVQH quyết định đưa vào phiên họp để xem xét, trên cơ sở đó nếu đủ điều kiện sẽ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất. Chủ tịch Quốc hội cho biết, khi đã đưa vào chương trình phiên họp thì chất lượng phải đặt lên hàng đầu. Chủ tịch Quốc hội đề nghị UBTVQH xem xét, đánh giá kỹ, đầy đủ tác động, bảo đảm tính khả thi, tính ổn định và tính lâu dài của chính sách.

Bên cạnh đó, phiên họp cũng dành thời gian xem xét các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026-2030, gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là các quyết sách đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa định hướng phát triển đất nước trong 5 năm tới, đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng cho ý kiến tại Hội nghị Trung ương lần thứ hai vừa qua để Quốc hội xem xét, quyết định thể chế hóa thành các nghị quyết. Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, UBTVQH, các cơ quan cho ý kiến thật sâu, thật kỹ, nhất là các mục tiêu lớn, cân đối lớn, các chỉ tiêu quan trọng, bảo đảm kế hoạch bám sát chủ trương của Đảng, có trọng tâm, trọng điểm, thứ tự ưu tiên rõ ràng, tránh dàn trải, hình thức nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho ý kiến vào các nội dung tại phiên họp.

Cùng với đó, UBTVQH xem xét các báo cáo thường niên của Chính phủ về tình hình và kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2025 và những tháng đầu năm 2026; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025; tài chính nhà nước và quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024. Một nội dung đặc biệt quan trọng khác là công tác chuẩn bị tổ chức nhân sự trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Đối với các nội dung thuộc thẩm quyền, Chủ tịch Quốc hội cho biết, tại phiên họp này, UBTVQH cũng sẽ xem xét, quyết định việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm triển khai kết luận của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đây là nhiệm vụ rất lớn, lần đầu tiên triển khai, nhưng bắt buộc phải làm ngay và phải làm bài bản…

Nhấn mạnh yêu cầu về kỷ luật, kỷ cương trong công tác chuẩn bị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan báo cáo ngắn gọn, rõ ràng, đi thẳng vào vấn đề; ý kiến phát biểu cụ thể, có chính kiến, quan điểm rõ ràng. Những nội dung đã rõ, "đã chín" phải kết luận ngay, nội dung nào chưa rõ phải tiếp tục hoàn thiện nhưng phải xác định rõ thời hạn và trách nhiệm của từng cơ quan.

Tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu

Tại phiên họp, các đại biểu đã cho ý kiến đối với các tờ trình, báo cáo của Chính phủ về Đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2026; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 – 2030.

Các đại biểu dự phiên họp.

Năm 2025, nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhân dân, doanh nghiệp cả nước dưới sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, mà thường xuyên, trực tiếp là của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm; sự đồng hành, phối hợp của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành sát sao, quyết đoán, kịp thời, hiệu quả của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương; sự ủng hộ của bạn bè quốc tế, tình hình KT-XH nước ta năm 2025 tiếp tục đạt được nhiều kết quả quan trọng, hoàn thành toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu, các nhận định, đánh giá bám sát, thể hiện sự thống nhất với các kết quả đã báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV.

Kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2025 sau khi đánh giá bổ sung đã có nhiều thay đổi tích cực hơn như: tốc độ tăng GDP đạt 8,02% (đã báo cáo ước đạt 8%); lạm phát bình quân đạt 3,31% (đã báo cáo ước đạt 4%); tổng kim ngạch, xuất nhập khẩu đạt kỷ lục 930 tỷ USD (đã báo cáo đạt trên 850 tỷ USD); GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD (đã báo cáo khoảng 5.000 USD); thu ngân sách nhà nước (NSNN) đạt 2,65 triệu tỷ đồng, vượt 34,74% dự toán, tăng 30,3% so với năm 2024 (đã báo cáo là thu NSNN đạt khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tăng 17% so với thực hiện năm 2024, tăng 21,5% so với dự toán)…

Các đại biểu dự phiên họp.

Cho ý kiến về dự kiến kế hoạch phát triển KT - XH 5 năm 2026 – 2030, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với các quan điểm chỉ đạo, mục tiêu tổng quát và hệ thống chỉ tiêu chủ yếu nêu trong Báo cáo của Chính phủ. Đề nghị Chính phủ tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa đầy đủ các định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đồng thời, làm rõ hơn định hướng hoàn thiện đồng bộ thể chế gắn với các chuyển đổi lớn (số, xanh, năng lượng, cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực), phát triển lực lượng sản xuất mới, nâng cao năng lực sản xuất quốc gia và tính tự chủ của nền kinh tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo Thẩm tra sơ bộ tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, dự kiến Kế hoạch 5 năm 2026 - 2030 và đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, tình hình triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.

Bên cạnh đó, cần nhấn mạnh yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, con người, bảo vệ môi trường, củng cố quốc phòng, an ninh và nâng cao hiệu quả đối ngoại, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc. Việc cụ thể hóa đầy đủ, nhất quán các quan điểm này là điều kiện quan trọng để bảo đảm tính định hướng, tính khả thi và hiệu quả của Kế hoạch phát triển KT - XH giai đoạn 2026 - 2030.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên là rất thách thức, cần làm rõ hơn cơ sở hiện thực của mục tiêu này trên nền tảng các động lực tăng trưởng mới, thay vì phụ thuộc vào mở rộng vốn đầu tư. Có ý kiến đề nghị, làm rõ mối quan hệ giữa mục tiêu phát triển với nguồn lực và kết quả đầu ra để bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện; theo đó, mỗi mục tiêu tăng trưởng cần gắn với nguồn lực cụ thể, có khả năng huy động và hấp thụ, đồng thời, mỗi nguồn lực phải được lượng hóa về mức độ đóng góp, hiệu quả và khả năng chuyển hóa thành kết quả thực tế.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, trong định hướng phát triển KT - XH giai đoạn 2026 - 2030, cần quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa 4 nguyên tắc. Đó là tăng trưởng thực chất, tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần, không làm tổn hại đến nền tảng phát triển, nguồn lực đối với thế hệ tương lai của đất nước. Kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn, đây là điều kiện tiên quyết, trụ cột quyết định khả năng vận hành linh hoạt, an toàn và hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế. Tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.

Vũ Linh