Đằng sau làn sóng người trẻ Hàn Quốc sang Nhật Bản tìm việc

Một người tìm việc ở Hàn Quốc đang chuẩn bị trước buổi phỏng vấn tại một hội chợ việc làm ở Seoul, Hàn Quốc, ngày 12/7. Ảnh: Reuters.

Khi còn là sinh viên tại Đại học Yonsei ở Seoul, nữ doanh nhân Nhật Bản Moe Kasugai từng không khỏi bất ngờ khi chứng kiến nhiều sinh viên xuất sắc của ngôi trường danh tiếng này vẫn chật vật tìm được một công việc phù hợp sau khi tốt nghiệp.

Năm 2019, bà quyết định thành lập một dịch vụ kết nối người tìm việc Hàn Quốc với các doanh nghiệp tuyển dụng tại Nhật Bản.

“Tôi rất bất ngờ khi họ không tìm được việc dù đều là những người rất thông minh”, bà Kasugai, 35 tuổi, chia sẻ tại Seoul trong một hội chợ việc làm kéo dài hai ngày do KOREC, startup của bà, tổ chức vào tháng trước. “Nhiều người trong số họ có thể nói tiếng Nhật, nên tôi nghĩ có lẽ sang Nhật làm việc sẽ phù hợp hơn. Tôi muốn giúp họ.”

Người trẻ Hàn Quốc đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt kéo dài các công việc đầu vào có chất lượng. Những tập đoàn lớn như Samsung có xu hướng ưu tiên tuyển dụng lao động đã có kinh nghiệm, trong khi nhiều người lớn tuổi vẫn tiếp tục làm việc thay vì nghỉ hưu.

Ở Nhật Bản, nơi dân số ngày càng già hóa, tình hình lại diễn ra theo hướng ngược lại. Nhiều doanh nghiệp đang chật vật tìm người cho các chương trình tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp, vốn thường đi kèm với hệ thống đào tạo bài bản dành cho những người mới bắt đầu sự nghiệp.

Nhu cầu đang tăng nhanh đến mức, dù mức lương trung bình tại Hàn Quốc hiện nhỉnh hơn một chút so với Nhật Bản, Wanted Lab của Hàn Quốc và LAPRAS của Nhật Bản - hai nền tảng chuyên tuyển dụng nhân sự công nghệ - cũng đã ra mắt các dịch vụ tương tự KOREC trong năm nay, nối tiếp mô hình tiên phong của Mynavi.

Thủ đô Seoul cũng đã tổ chức ít nhất ba hội chợ việc làm tập trung vào thị trường Nhật Bản trong năm nay, với sự tham gia của các doanh nghiệp tuyển dụng như Canon Imaging Systems và tập đoàn tự động hóa công nghiệp Azbil.

Theo số liệu tháng 6 mới nhất, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên Hàn Quốc ở mức 7%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp chung tại Nhật Bản chỉ là 2,5%.

Phần lớn người nước ngoài có thị thực lao động tại Nhật Bản vẫn làm các công việc lao động phổ thông. Tuy nhiên, hơn 80.000 người Hàn Quốc đang làm việc tại nước này thường đảm nhiệm các vị trí chuyên môn trong những lĩnh vực như bán lẻ, công nghệ thông tin và phát triển game, theo Viện Lao động Hàn Quốc.

Cơ quan Phát triển Nguồn nhân lực Hàn Quốc ghi nhận 2.257 người trẻ nước này sang Nhật làm việc trong năm ngoái thông qua các chương trình được chính phủ hỗ trợ. Con số này tăng 47% so với năm 2024, đưa Nhật Bản trở thành điểm đến số một của người trẻ Hàn Quốc muốn làm việc ở nước ngoài. Trong khi đó, số người sang Mỹ làm việc giảm 29%.

Tài năng ở Hàn Quốc lấp đầy khoảng trống ở Nhật Bản

Dù quan hệ giữa hai nền kinh tế dân chủ láng giềng đôi khi vẫn căng thẳng, chủ yếu xoay quanh vấn đề lịch sử Nhật Bản từng đô hộ bán đảo Triều Tiên, hợp tác giữa hai nước đang ngày càng mở rộng, và việc làm chỉ là một trong những lĩnh vực đó.

Năm 2025, số cuộc hôn nhân giữa đàn ông Hàn Quốc và phụ nữ Nhật Bản tăng 26% so với năm trước, lên mức gấp đôi năm 2020. Trong khi đó, số phụ nữ Hàn Quốc kết hôn với đàn ông Nhật Bản tăng 29%, bất chấp thị trường hôn nhân quốc tế nói chung gần như không tăng, theo cơ quan thống kê Hàn Quốc.

Một lượng kỷ lục người Hàn Quốc cũng đã tới Nhật Bản trong năm nay, đưa họ trở thành nhóm khách du lịch quốc tế lớn nhất của Nhật Bản.

“Phần lớn những người tôi biết đang tìm việc ở Nhật vốn đã quan tâm đến việc sống tại đó”, sinh viên đại học Kim Si-hyeon, một trong hơn 100 người tìm việc tham dự sự kiện do KOREC tổ chức, cho biết.

Giống như Kim, nhiều người bị thu hút bởi cơ hội được đào tạo ngay trong công việc tại các doanh nghiệp Nhật Bản - điều mà các công ty Hàn Quốc thường không áp dụng với sinh viên mới tốt nghiệp.

“Các công ty Hàn Quốc có xu hướng thích tuyển người đã có kinh nghiệm, trong khi doanh nghiệp Nhật Bản vẫn tuyển sinh viên mới ra trường”, Kim, sinh viên năm cuối ngành Nhật Bản học tại Đại học Dongguk, nói. Cô cho biết đang tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực công nghệ thông tin hoặc AI.

Lee Chang-min, giáo sư tại Đại học Ngoại ngữ Hankuk, nhận định nguồn nhân lực Hàn Quốc đặc biệt hấp dẫn đối với các doanh nghiệp Nhật Bản.

“Xét về ngôn ngữ và văn hóa, chất lượng ứng viên Hàn Quốc vượt trội. Không có nhiều ứng viên nước ngoài có thể sử dụng tiếng Nhật ở trình độ cần thiết cho công việc thực tế”, ông nói.

Tomoya Hattori, người đứng đầu công ty tư vấn Nhật Bản Energize, cho biết ông không quá quan tâm đến quốc tịch của ứng viên. Điều ông đánh giá cao ở các ứng viên Hàn Quốc là khả năng cạnh tranh, tốc độ làm việc và sự chăm chỉ.

“Nếu có một ứng viên tốt, chúng tôi muốn tuyển người đó”, ông nói tại hội chợ việc làm.

Còn nhiều thách thức

Tuy nhiên, việc tuyển dụng nhân sự nước ngoài cũng đặt ra không ít thách thức cho các doanh nghiệp Nhật Bản.

Kasugai của KOREC cho biết nhiều lao động Hàn Quốc có xu hướng chuyển việc để tìm cơ hội thăng tiến và mức lương tốt hơn. Điều này có thể gây khó khăn cho các doanh nghiệp Nhật Bản vốn quen với mô hình việc làm lâu dài, thậm chí suốt đời.

“Đây chắc chắn là một trở ngại đối với các công ty Nhật Bản”, cô nói. “Tuy nhiên, người trẻ Nhật Bản hiện nay cũng ngày càng chuyển việc nhiều hơn, vì vậy tôi nghĩ cách nhìn của các doanh nghiệp Nhật cuối cùng cũng sẽ thay đổi.”

Theo giáo sư Lee của Đại học Hankuk, nguy cơ lao động nước ngoài rời bỏ doanh nghiệp đặc biệt cao nếu quá trình đào tạo kéo dài, nhân viên có ít cơ hội áp dụng kỹ năng bên ngoài một vai trò công việc quá chuyên biệt hoặc tốc độ thăng tiến quá chậm.

Với Kasugai, người từng cân nhắc theo đuổi sự nghiệp ngoại giao và có khả năng nói tiếng Hàn gần như hoàn hảo, hoạt động kết nối việc làm không chỉ đơn thuần nhằm giải quyết bài toán nhân sự.

Bà coi đó còn là cơ hội để tạo ra sự hiểu biết và giao lưu giữa người dân hai nước.

“Khi người Hàn Quốc sang đó làm việc, sự giao lưu sẽ bắt đầu với những đồng nghiệp Nhật Bản, những người có thể chưa từng có một người bạn Hàn Quốc hoặc chưa biết nhiều về văn hóa Hàn Quốc”, bà nói. “Đó là điều mà một doanh nghiệp tư nhân có thể góp phần tạo ra.”

Theo Reuters

Huyền Chi