Đằng sau đợt nới lỏng tiền tệ lớn nhất năm 2026 của Trung Quốc

Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc phục hồi mạnh mẽ trong quý 3. Ảnh: Reuters

Dòng tiền tín dụng đổ vào nền kinh tế Trung Quốc vừa ghi nhận quy mô kỷ lục sau chuỗi động thái can thiệp tiền tệ quyết liệt từ Bắc Kinh. Theo dữ liệu do Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC - People's Bank of China) công bố, dư nợ cho vay bằng đồng nhân dân tệ trong 9 tháng đầu năm 2026 đã tăng thêm 11.520 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 1.710 tỷ USD.

Phát biểu tại Diễn đàn Phố Tài chính diễn ra ở Bắc Kinh, Thống đốc PBoC Phan Công Thắng (Pan Gongsheng) khẳng định Ngân hàng Trung ương sẽ nghiên cứu khả năng chuyển kỳ hạn chủ đạo trong các nghiệp vụ thị trường mở sang kỳ hạn qua đêm vào thời điểm thích hợp.

Tuyên bố của người đứng đầu PBoC đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong chiến lược điều hành chính sách tiền tệ. Theo đó, lãi suất mua lại đảo ngược qua đêm sẽ chính thức trở thành lãi suất chính sách chủ chốt thay cho mốc kỳ hạn 7 ngày truyền thống, Bloomberg đánh giá. Động thái này giúp PBoC kiểm soát thanh khoản chính xác hơn, đồng thời đưa khuôn khổ điều tiết tiệm cận các chuẩn mực quốc tế như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Sự bứt phá về quy mô cung tiền tạo dư địa thanh khoản lớn, nhưng cũng đặt ra bài toán phức tạp về khả năng hấp thụ vốn của các khu vực kinh tế thực.

Chiến lược tiền tệ quyết liệt của Bắc Kinh diễn ra ngay trước thời điểm khởi động Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), phản ánh nỗ lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 4,5-5% trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu kéo dài. Giới phân tích nhận định việc chuyển đổi công cụ điều hành sang lãi suất qua đêm không đồng nghĩa với một đợt cắt giảm lãi suất ồ ạt ngay lập tức, mà là bước hoàn thiện cơ chế truyền dẫn tín dụng, theo thông tin của Công ty dịch vụ tài chính quốc tế Guotai Junan International.

Bên cạnh đó, PBoC đang hướng tới đa dạng hóa cơ chế xác định lãi suất cho vay thả nổi cho doanh nghiệp, mở rộng công cụ cho vay thường trực (SLF) cho các tổ chức tài chính phi ngân hàng, hãng tin Reuters cho biết.

Liên quan đến vấn đề tỷ giá, Thống đốc Phan Công Thắng nhấn mạnh Trung Quốc không có nhu cầu và không có chủ trương làm suy yếu đồng nhân dân tệ để giành lợi thế thương mại. PBoC sẽ tiếp tục kiên định mục tiêu quốc tế hóa đồng nội tệ và giữ thị trường ngoại hối hoạt động ổn định. Tuyên bố này giúp xoa dịu những lo ngại từ các đối tác thương mại quốc tế về làn sóng phá giá tiền tệ để kích thích xuất khẩu.

Sự biến động tiền tệ và chính sách từ quốc gia láng giềng đang tạo ra những tác động dịch chuyển trực tiếp tới dòng vốn và thương mại tại Việt Nam. Đồng nhân dân tệ giao dịch ở nước ngoài biến động quanh mức 6,6813 CNY/USD đã tác động lan tỏa tới tỷ giá các đồng tiền châu Á. Đáng chú ý, diễn biến đồng Won Hàn Quốc tăng giá so với USD trong quý 3/2026 đã trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy dòng kiều hối từ thị trường châu Á chuyển về TP.HCM đạt hơn 2,83 tỷ USD, tăng 39,5% so với quý trước.

Bên cạnh đó, việc PBoC củng cố tính ổn định của đồng nội tệ giúp doanh nghiệp Việt Nam giảm bớt rủi ro biến động giá nguyên vật liệu, máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc. Ngược lại, mặt bằng lãi suất giá rẻ tại Trung Quốc cũng đặt ra yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải theo sát biến động tỷ giá VND/CNY để chủ động duy trì sự linh hoạt và ổn định cán cân thương mại song phương.

•  Xuân Hạo