Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026-2031: Công nghệ phải chuyển hóa thành sinh kế cho thanh niên

PHÓNG VIÊN: Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thứ XIII xác định một nhiệm vụ đột phá: nâng cao năng lực số và trí tuệ nhân tạo (AI). Tổ chức Đoàn sẽ có những hành động cụ thể nào để công nghệ số trở thành công cụ hữu hiệu giúp thanh niên bứt phá, đóng góp vào phong trào chung của Đoàn và công cuộc xây dựng đất nước?

* Đồng chí NGUYỄN MINH TRIẾT: Phong trào nhiệm kỳ mới được xác định là “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”, trong đó, tiên phong làm chủ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những nội hàm trọng tâm. Trước hết, Đoàn sẽ triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số cho thanh niên”, phát huy các mô hình “Tình nguyện viên số”, “Tổ công nghệ số cộng đồng”. Theo đó, mỗi cơ sở Đoàn phải trở thành một điểm kết nối số; mỗi cán bộ, đoàn viên có năng lực phải trở thành một hạt nhân lan tỏa kỹ năng số, hỗ trợ cộng đồng tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nền tảng số.

Đồng chí Nguyễn Minh Triết, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn

Điều chúng tôi muốn chú trọng trong nhiệm kỳ này là, công nghệ phải được chuyển hóa thành sinh kế và giá trị cụ thể. Đoàn sẽ hỗ trợ thanh niên ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, quảng bá sản phẩm địa phương, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng, khởi nghiệp công nghệ và các mô hình kinh tế mới.

Cùng với đó, Đoàn sẽ tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo, mạng lưới trí thức trẻ và các nguồn lực xã hội để đưa thiết bị, nền tảng, chương trình đào tạo và mô hình ứng dụng phù hợp đến các địa bàn khó khăn, trang bị kỹ năng giúp thanh thiếu nhi khai thác hiệu quả các thành tựu công nghệ nhưng không bị lệ thuộc hoặc chịu tác động tiêu cực từ công nghệ.

Mục tiêu của chúng tôi không chỉ giúp thanh niên biết sử dụng AI hay các công cụ số, mà quan trọng hơn là giúp các bạn làm chủ công nghệ, vận dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề thực tiễn của bản thân, gia đình và cộng đồng. Khi một thanh niên có thể chủ động kiến tạo tương lai bằng tri thức số, chuyển đổi số mới thực sự phát huy ý nghĩa và trở thành động lực phát triển đất nước theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh việc trang bị “năng lực số” cho thanh niên, Trung ương Đoàn nhiệm kỳ tới sẽ có giải pháp gì để đồng hành, giúp các dự án khởi nghiệp sáng tạo của giới trẻ có thể “sống khỏe”, tạo ra giá trị cho xã hội?

* Trong nhiệm kỳ tới, lập nghiệp cũng là một nội hàm quan trọng của phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới”. Đồng thời, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế tư nhân, được xác định là một trong những nhiệm vụ đột phá.

Trên thực tế, nhiều dự án thất bại không phải vì thiếu nguồn lực tài chính mà vì thiếu ý tưởng đủ sức cạnh tranh, thiếu kỹ năng triển khai, thiếu mô hình vận hành hiệu quả và thiếu sự đồng hành của những người có kinh nghiệm. Vì vậy, Đoàn sẽ chú trọng xây dựng các cộng đồng khởi nghiệp, mạng lưới cố vấn, chuyên gia, doanh nhân thành đạt, nhà đầu tư thiên thần và các quỹ đầu tư để hỗ trợ thanh niên trong suốt quá trình phát triển dự án.

Trọng tâm đầu tiên là đổi mới các cuộc thi, diễn đàn, câu lạc bộ và cộng đồng khởi nghiệp theo hướng tăng mạnh hoạt động ươm tạo sau cuộc thi. Những dự án có tiềm năng phải được tiếp tục cố vấn, thử nghiệm sản phẩm, hoàn thiện mô hình kinh doanh và kết nối các nguồn lực phù hợp, thay vì chỉ dừng lại ở việc trao giải.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là có thêm nhiều dự án được khởi động, mà phải giúp các dự án đủ sức đi đường dài, tạo ra sản phẩm có giá trị, việc làm và thu nhập, đóng góp vào sự phát triển của kinh tế đất nước. Nếu người trẻ có ý tưởng tốt được trao đúng cơ hội, kết nối đúng nguồn lực và đồng hành đúng thời điểm, khởi nghiệp sáng tạo sẽ trở thành một động lực thiết thực cho tăng trưởng đất nước.

Thanh niên tỉnh Phú Thọ triển khai đội hình thanh niên tình nguyện hỗ trợ người dân thực hiện các kỹ năng số. Ảnh: THANH HÀ

Đại hội đã xác định nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của tổ chức Đoàn là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động. Đồng chí kỳ vọng quyết sách này sẽ tác động như thế nào đến phong trào thanh niên giai đoạn tới?

* Sự đổi mới mạnh mẽ về phương thức hoạt động sẽ là cú hích thay đổi thực chất các phong trào thanh niên. Sự đổi mới này dựa trên nguyên tắc tiên quyết là “lấy thanh niên làm trung tâm”, là chủ thể, mục tiêu và động lực của đổi mới. Đồng thời, chúng tôi sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong chỉ đạo, điều hành, thiết kế và tổ chức hoạt động của Đoàn; áp dụng công thức 3 dễ - 3 rõ - 3 đo (dễ hiểu - dễ nhớ - dễ làm; rõ mục tiêu - rõ trách nhiệm - rõ thời hạn; đo đầu vào - đo đầu ra - đo tác động) trong triển khai các phong trào, chương trình.

Ví dụ, với phong trào khởi nghiệp, sự đổi mới phải thể hiện ở việc không chỉ phát động cuộc thi, tuyên dương ý tưởng, mà chuyển sang đồng hành theo toàn bộ vòng đời của dự án. Hoạt động của Đoàn cũng sẽ được thiết kế linh hoạt theo từng nhóm thanh niên, từng lĩnh vực và điều kiện địa phương. Qua đó, mỗi chương trình khởi nghiệp phải góp phần giải quyết một nhu cầu thực tế, tạo ra sản phẩm, việc làm và giá trị kinh tế cụ thể.

Thanh niên Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời của tuổi trẻ Việt Nam; đồng thời là nguồn lực quý báu về trí tuệ, khoa học - công nghệ, kinh nghiệm quản trị và kết nối quốc tế. Nhiệm vụ của tổ chức Đoàn là tạo điều kiện để khoảng cách địa lý không trở thành khoảng cách cống hiến.

BÍCH QUYÊN thực hiện