Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031: Thu hẹp khoảng cách giới, khơi nguồn phát triển nhân lực nữ chất lượng cao

Phát biểu khai mạc Phiên làm việc thứ nhất, bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam cho biết, trong ngày làm việc thứ nhất, Đại hội tiến hành các nội dung quan trọng về tổ chức, nhân sự, thông qua chương trình, quy chế làm việc và xem xét các báo cáo trình Đại hội. Theo Báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu, tổng số đại biểu được triệu tập dự Đại hội là 793 đại biểu; có 157 đại biểu là phụ nữ dân tộc thiểu số; 26 đại biểu tiêu biểu các tôn giáo; đại biểu trẻ tuổi nhất là chị Lo Thị Bảo Vy, 24 tuổi, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, thuộc Đoàn đại biểu tỉnh Nghệ An; đại biểu cao tuổi nhất là Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, 83 tuổi, Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP Hà Nội, thuộc Đoàn đại biểu TP Hà Nội.

Khẳng định vai trò, dấu ấn của phụ nữ trong các vấn đề quan trọng của đất nước

Cũng trong ngày làm việc thứ nhất của Đại hội, các trung tâm thảo luận đã được đông đảo các đại biểu phụ nữ tham gia, qua đó khẳng định vai trò, dấu ấn của phụ nữ trong các vấn đề quan trọng của đất nước. Tại Trung tâm thảo luận số 2 chủ đề “Xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới, góp phần phát triển văn hóa và con người Việt Nam”, về vấn đề phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao, bà Nguyễn Thị Quyên Thanh, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh, phụ nữ không chỉ là lực lượng lao động quan trọng mà còn là nguồn lực phát triển đặc biệt của quốc gia. Phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao không chỉ là yêu cầu của công tác phụ nữ hay mục tiêu bình đẳng giới, mà là yêu cầu trực tiếp của chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo bà Nguyễn Thị Quyên Thanh, trước yêu cầu phát triển mới, vẫn còn một số thách thức như: Phụ nữ vẫn chưa tham gia tương xứng với tiềm năng trong các lĩnh vực dẫn dắt tương lai như khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và đổi mới sáng tạo; nguồn nhân lực nữ trình độ cao chưa được phát huy đầy đủ; định kiến giới tuy đã giảm nhưng vẫn là rào cản vô hình ảnh hưởng đến lựa chọn nghề nghiệp, cơ hội phát triển và sự tự tin của nhiều phụ nữ và trẻ em gái…

Để khắc phục thách thức, đại diện ngành Giáo dục đề xuất, tiếp tục đưa bình đẳng giới trở thành nội dung xuyên suốt trong chiến lược phát triển giáo dục và phát triển nguồn nhân lực quốc gia; bảo đảm mọi phụ nữ và trẻ em gái đều có cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng, học tập suốt đời và phát triển toàn diện. Đồng thời tạo đột phá trong phát triển nữ sinh và nữ trí thức ở các lĩnh vực STEM… Đặc biệt, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ phụ nữ học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và tham gia lãnh đạo; đồng thời quan tâm phát hiện, bồi dưỡng đội ngũ nữ trí thức, nữ nhà khoa học, nữ chuyên gia và nữ lãnh đạo trẻ trong các lĩnh vực then chốt của đất nước.

Đồng quan điểm, GS.TS Lê Thị Thanh Nhàn, Nghiên cứu viên cao cấp, Viện Toán học, Viện Hàn lâm - Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, hiện nay, phụ nữ chỉ chiếm khoảng 37% lực lượng lao động STEM. Thực tế tại các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng, tỷ lệ người học lựa chọn lĩnh vực STEM còn thấp, đặc biệt là nguồn tuyển nữ sinh trong các khối ngành công nghệ lõi và kỹ thuật chuyên sâu như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và bán dẫn.

GS.TS Lê Thị Thanh Nhàn đề xuất tăng cường giáo dục STEM cho trẻ em gái ngay từ bậc phổ thông; đặc biệt chú trọng đầu tư nguồn lực và thiết bị công nghệ cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để xóa bỏ khoảng cách tiếp cận. Đồng thời cần xây dựng mạng lưới cố vấn nữ STEM trên phạm vi toàn quốc, kết nối các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nhân nữ với học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu trẻ nhằm xóa bỏ định kiến giới, truyền cảm hứng về nghề nghiệp và những hình mẫu thành công.

Mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp nữ theo hướng xanh và số

Tại Trung tâm thảo luận số 3 với chủ đề “Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của đất nước”, bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính cho biết, hiện nay doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ chiếm khoảng 21 - 25% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Không chỉ đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm, các doanh nghiệp nữ còn nổi bật với cách tiếp cận quản trị có trách nhiệm, minh bạch, hướng tới phát triển dài hạn và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Tuy nhiên, doanh nghiệp nữ vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản trong quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Vì vậy, cần có những giải pháp mang tính đột phá như hỗ trợ tiếp cận tài chính, thiết kế các gói hỗ trợ chuyển đổi kép dành riêng cho doanh nghiệp nữ, xây dựng nền tảng số dùng chung, phát triển mạng lưới cố vấn và mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp nữ theo hướng xanh và số.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh, Hội LHPN Việt Nam cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, không chỉ hỗ trợ giảm nghèo mà còn trở thành “bà đỡ” của phụ nữ trong phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tập thể. Các cấp Hội cần tăng cường tư vấn, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, thành lập hợp tác xã, tiếp cận vốn, khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và kết nối thị trường. “Đầu tư cho phụ nữ không chỉ là đầu tư cho bình đẳng giới mà còn là đầu tư cho tương lai của nền nông nghiệp xanh, hiện đại và có khả năng chống chịu cao hơn”, bà Nguyễn Thị Hoàng Yến khẳng định.

Hồng Minh