'Đãi cát tìm vàng' mùa báo cáo tài chính quý II

Theo tổng hợp từ các bộ phận phân tích như MBS Research và SSI Research, lợi nhuận quý II/2026 của các doanh nghiệp niêm yết nhìn chung vẫn duy trì xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước, nhưng có sự “giảm nhịp” so với quý I – vốn là giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ nền thấp và hiệu ứng chu kỳ.

Tăng trưởng còn nhưng không đồng đều

Cụ thể, SSI Research ước tính lợi nhuận của 48 doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu tăng khoảng 20% so với cùng kỳ, nhưng giảm khoảng 4% so với quý trước. Trong khi đó, MBS Research dự báo lợi nhuận toàn thị trường có thể tăng khoảng 15% so với cùng kỳ. Điểm chung giữa các dự báo là: tăng trưởng vẫn hiện hữu, nhưng không còn mang tính đồng thuận cao như giai đoạn đầu năm.

Dự báo kết quả kinh doanh quý II/2026, lợi nhuận vẫn duy trì ở mức tích cực so với cùng kỳ.

Nguyên nhân khiến lợi nhuận theo quý suy giảm chủ yếu đến từ yếu tố nền so sánh cao trong quý I/2026, đặc biệt tại các doanh nghiệp lớn như Hòa Phát (HPG), VBĐQ Phú Nhuận (PNJ) hay PV Power (POW) – nơi ghi nhận kết quả kinh doanh đột biến hoặc mang tính thời điểm. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp bất động sản cũng có sự dịch chuyển thời điểm ghi nhận lợi nhuận, khiến bức tranh theo quý trở nên “lệch pha”.

Xét theo ngành, bức tranh quý II tiếp tục cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Nhóm ngân hàng vẫn đóng vai trò trụ cột của thị trường khi tăng trưởng tín dụng cải thiện, chi phí vốn được kiểm soát và chất lượng tài sản duy trì ổn định tương đối. Đây là nhóm giữ nhịp chính cho tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường, đồng thời tạo nền ổn định cho chỉ số.

Bên cạnh đó, nhóm bán lẻ ghi nhận sự phục hồi nhờ sức mua nội địa cải thiện dần, đặc biệt ở các ngành hàng tiêu dùng không thiết yếu. Nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu cũng bắt đầu thoát khỏi vùng tăng trưởng thấp nhờ nền so sánh thấp của cùng kỳ.

Nhóm nguyên vật liệu và thép có diễn biến phân hóa: một số doanh nghiệp hưởng lợi từ chu kỳ giá hàng hóa ổn định hơn, trong khi các doanh nghiệp khác vẫn chịu áp lực từ nhu cầu chưa bứt phá mạnh. Với nhóm bất động sản, lợi nhuận chủ yếu đến từ các doanh nghiệp có dự án bàn giao đúng tiến độ, nhưng không mang tính đồng đều toàn ngành.

Đáng chú ý, nhóm dầu khí tiếp tục là điểm sáng trong bối cảnh chênh lệch giá sản phẩm lọc hóa dầu cải thiện, giúp duy trì lợi nhuận ổn định. Ngược lại, hàng không và xuất khẩu vẫn là hai nhóm chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào, tỷ giá và sức cầu quốc tế chưa phục hồi mạnh.

Tổng thể, bức tranh lợi nhuận quý II/2026 có thể được tóm gọn trong một đặc điểm: “tăng trưởng có nhưng không lan tỏa”. Đây là sự chuyển dịch quan trọng so với giai đoạn trước, khi thị trường có xu hướng tăng đồng thuận hơn theo chu kỳ hồi phục.

Chiến lược đầu tư “đãi cát tìm vàng”

Khi tăng trưởng không còn mang tính đại trà, chiến lược đầu tư cũng buộc phải thay đổi từ “mua theo sóng ngành” sang “chọn cổ phiếu theo chất lượng lợi nhuận”. Đây chính là lý do khái niệm “đãi cát tìm vàng” được nhắc lại nhiều trong mùa báo cáo tài chính năm nay.

Trong bối cảnh hiện tại, yếu tố quan trọng nhất không còn là việc doanh nghiệp có tăng trưởng hay không, mà là tăng trưởng đến từ đâu và có bền vững hay không.

Thứ nhất, dòng tiền có xu hướng ưu tiên các doanh nghiệp có lợi nhuận cốt lõi tăng trưởng thực chất, thay vì tăng trưởng đến từ yếu tố bất thường như hoàn nhập dự phòng, lãi tài chính hoặc ghi nhận một lần. Điều này khiến các doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh ổn định trở nên hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư tổ chức.

Thứ hai, nhóm ngân hàng tiếp tục được xem là “xương sống” của thị trường. Dù không còn tăng trưởng đột biến, nhưng sự ổn định về lợi nhuận, khả năng kiểm soát rủi ro và vai trò dẫn dắt thanh khoản khiến nhóm này duy trì sức hút tương đối bền vững.

Thứ ba, một số nhóm mang tính chu kỳ như bán lẻ, bất động sản khu công nghiệp và dầu khí đang trở thành điểm đến của dòng tiền chọn lọc. Đây là các nhóm có thể hưởng lợi từ sự cải thiện dần của tiêu dùng nội địa, dòng vốn FDI và diễn biến giá hàng hóa toàn cầu.

Tuy nhiên, điểm quan trọng trong chiến lược hiện tại không nằm ở việc “đu theo nhóm ngành”, mà là chọn lọc trong từng nhóm. Ngay cả trong nhóm đang được đánh giá tích cực, sự phân hóa giữa doanh nghiệp dẫn đầu và phần còn lại cũng rất rõ rệt.

Song song với đó, rủi ro thị trường cũng cần được đặt lên hàng đầu. Các chuyên gia đều nhấn mạnh việc hạn chế sử dụng đòn bẩy cao trong giai đoạn biến động, khi mà phản ứng giá cổ phiếu có thể nhanh hơn rất nhiều so với thay đổi thực tế của lợi nhuận doanh nghiệp. Việc mua đuổi trong các nhịp tăng ngắn hạn dễ dẫn đến rủi ro “kỳ vọng cao hơn thực tế”.

Vì vậy, chiến lược hợp lý trong mùa báo cáo tài chính hiện tại có thể được tóm gọn ở 3 điểm: chọn doanh nghiệp có tăng trưởng thật, ưu tiên nền tảng tài chính vững và kiên nhẫn với định giá hợp lý. Thay vì cố gắng tìm kiếm “sóng lớn toàn thị trường”, nhà đầu tư cần chấp nhận thực tế rằng cơ hội tốt nhất đang nằm rải rác, giống như những “hạt vàng” giữa lớp cát thị trường phân hóa.

“Dòng tiền giải ngân đón sóng báo cáo tài chính chỉ nên ưu tiên các doanh nghiệp có lợi nhuận cốt lõi tăng trưởng thực chất, nền tảng tài chính vững mạnh và tuyệt đối tránh mua đuổi bằng đòn bẩy cao trong các nhịp hồi phục ngắn hạn”, ông Nguyễn Tấn Phong, Chuyên gia Phân tích Chứng khoán Pinetree khuyến nghị.

Nhìn chung, qúy II/2026 không phải là giai đoạn của sự bùng nổ đồng thuận, mà là thời điểm của sự sàng lọc. Tăng trưởng lợi nhuận vẫn tồn tại, nhưng không còn trải đều mà tập trung vào một số ngành và doanh nghiệp cụ thể. Trong bối cảnh đó, chiến lược “đãi cát tìm vàng” không chỉ là lựa chọn, mà gần như trở thành yêu cầu bắt buộc nếu nhà đầu tư muốn duy trì hiệu quả trong môi trường thị trường ngày càng phân hóa.

Hải Giang