Đại biểu Quốc hội: Thu nhập tăng chưa thấm vào đâu so với đà tăng của giá cả sinh hoạt

Quốc hội Khóa XVI

Sáng 18/10, theo nghị trình, Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện Kế hoạch kinh tế- xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội 2027.

Băn khoăn về lãi suất thực tế và sức mua của người lao động sụt giảm

Nêu ý kiến, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) nhận định áp lực hoàn thành mục tiêu năm 2026 là rất lớn. Dẫn báo cáo, ông cho biết quý IV phải tăng khoảng 12,5% mới đạt mục tiêu hai con số; đặc biệt, chỉ 6/34 địa phương ước cả năm đạt hoặc vượt mục tiêu được giao.

“Tôi đề nghị Chính phủ báo cáo rõ kịch bản tăng trưởng thực tế của năm 2026 để làm căn cứ xác định mức xuất phát cho năm 2027, tránh giao mục tiêu năm sau trên một nền chưa chắc chắn”, ông Sơn nói.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng). Ảnh: N.A

Đại biểu cũng đánh giá cơ cấu thương mại có dấu hiệu đáng lo, khi 9 tháng nhập siêu 19,42 tỷ USD; khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu 33,42 tỷ USD, tăng 100,2%, trong khi xuất siêu của khu vực FDI giảm 58,3%.

“Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của doanh nghiệp Việt như dệt may, da giày, thủy sản, gỗ đều giảm hoặc tăng thấp ngay trong mùa cao điểm. Như vậy, động lực xuất khẩu vẫn đang phụ thuộc lớn vào khu vực FDI; năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước chưa được cải thiện tương xứng”, theo đại biểu.

Liên quan đến lãi suất, ông Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị thống nhất thông tin. Báo cáo trình bày tại hội trường nêu hệ thống tổ chức tín dụng đã thống nhất giảm lãi suất cho vay 1,5 - 2%, nhưng Báo cáo 918 lại cho biết lãi suất cho vay bình quân các giao dịch mới đang ở mức 9,12%/năm, tăng 1,03 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

“Cử tri, doanh nghiệp, như Báo cáo của Mặt trận Tổ quốc đã phản ánh, vẫn cho rằng lãi suất cao và khó tiếp cận vốn”, ông Sơn đề nghị Chính phủ làm rõ mức giảm 1,5 - 2% áp dụng cho đối tượng nào, quy mô dư nợ bao nhiêu.

Ngoài ra, đại biểu đánh giá tỷ lệ giải ngân đầu tư công 62,9% sau 9 tháng là tích cực. Tuy nhiên, ông lưu ý có sự chênh lệch lớn khi vốn ngân sách trung ương mới giải ngân 44,1%, trong khi vốn ngân sách địa phương đạt 73,6%.

“Cùng một hệ thống pháp luật, vì sao các bộ, cơ quan trung ương lại chậm hơn địa phương gần 30 điểm phần trăm? Đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân do thủ tục, do khâu chuẩn bị dự án hay do trách nhiệm người đứng đầu, và có biện pháp riêng cho khối trung ương”, ông nói.

Đặc biệt, liên quan đến thu nhập thực tế của người dân, báo cáo Chính phủ cho biết thu nhập bình quân người lao động 9 tháng đạt khoảng 9,1 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 9%. Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng bình quân cũng tăng 4,52%, riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong nhiều năm.

“Như vậy, thu nhập thực tế chỉ tăng khoảng một nửa so với con số danh nghĩa. Với công nhân, người nghỉ hưu, người thu nhập thấp, phần lớn chi tiêu là cho các khoản thiết yếu như ăn uống, nhà ở, đi lại, nên áp lực còn lớn hơn”, theo ông Sơn.

Dẫn Báo cáo của Mặt trận Tổ quốc phản ánh “mức cải thiện thu nhập thực tế chưa tương xứng với giá cả”, đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá về thu nhập thực tế, sức mua của người dân trong báo cáo và coi đây là một thước đo chất lượng tăng trưởng, đúng tinh thần dự thảo Nghị quyết lấy "đời sống Nhân dân làm thước đo".

Phân bổ mục tiêu phù hợp: Nơi bứt phá kinh tế, nơi ưu tiên giữ rừng và biên giới

Khẳng định mục tiêu phấn đấu cả nước tăng trưởng hai con số là đúng, tuy nhiên, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho rằng không nên yêu cầu tất cả các tỉnh đều phải tăng 10%.

Từ thực tế khi còn làm Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng, ông Quản Minh Cường cho hay rất khó yêu cầu tỉnh này đạt tăng trưởng 10%, bởi địa hình núi chia cắt, mưa lũ là nhà dân sụt lở, làm đủ ăn đã khó. Với tỉnh này, ông Cường cho rằng nhiệm vụ chính là giữ rừng, giữ nước, giữ văn hóa, lịch sử cội nguồn, giữ biên giới.

Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường. Ảnh: QH

Bí thư Quản Minh Cường cho hay quý I, Quảng Ninh đạt tăng trưởng 11%, quý III đạt 15% và quý IV “vẫn quyết tâm tăng trưởng 15%”.

“Quảng Ninh chúng tôi dứt khoát không thể tăng trưởng dưới 10%, dưới 10% thì cách chức cả Bí thư, Chủ tịch, nhưng Cao Bằng thì không làm được, rất khó”, ông Quản Minh Cường đề xuất phải phân theo điều kiện thực tế, địa lý và nhiệm vụ rõ ràng để đảm bảo phát triển bền vững.

Bí thư Thành ủy Quảng Ninh cũng cho biết trong 9 tháng năm 2026, địa phương đã tháo gỡ được một điểm nghẽn tưởng chừng không tháo gỡ được, là nguyên liệu xây dựng.

“Không ai tin một thành phố lớn như Quảng Ninh lại thiếu cát, thiếu sỏi, thiếu đá, trong khi địa phương có hàng nghìn triệu tấn cát, sỏi, đá. Bây giờ, chúng tôi đã bắt đầu bán cho khắp miền Bắc rồi”, ông Quản Minh Cường nói.

Đề cập lý do thiếu nguyên vật liệu xây dựng, ông Cường thẳng thắn chỉ ra rằng các văn bản tạm dừng khai thác khoáng sản trước đây còn nhiều điểm bất cập, thiếu căn cứ pháp lý rõ ràng, dẫn đến tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng. Nút thắt này hiện đã được địa phương rà soát và tháo gỡ thành công.

Bí thư Quản Minh Cường cho biết thêm, trước đây có tình trạng than “tặc”, người ta lợi dụng khai thác khoáng sản để ăn trộm than, nhưng hiện nay đã ngăn chặn được nạn này nhờ công nghệ hiện đại. Các nhà máy điện trong nước quản lý “đầu vào”, “đầu ra” rất chặt, không thể đốt than lậu được.

Ông cho hay hiện nay, Quảng Ninh cấp phép những mỏ 60 triệu tấn; còn mỏ 2 triệu, 5 triệu, 10 triệu tấn nếu khai thác thương mại thì đấu giá công khai theo luật. Với mỏ khai thác để cấp trực tiếp cho các dự án trong thành phố, theo Bí thư Thành ủy Quảng Ninh, luật cho phép chỉ định.

Với các biện pháp đã triển khai, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh khẳng định giá nguyên vật liệu giảm 50%, không còn chuyện giá đất, đá, sỏi bằng giá xi măng.

ĐỨC MINH