Đại biểu Quốc hội đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm an toàn thực phẩm

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên thảo luận chiều 20-4. Ảnh: quochoi.vn

Chiều 20-4, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026.

Tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm diễn biến phức tạp

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) đặc biệt quan tâm vấn đề an toàn thực phẩm và cho rằng, tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều vụ việc nghiêm trọng, quy mô lớn, có tổ chức... Nhiều lô hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng bị phát hiện. Đáng lo ngại là các hành vi vi phạm xuất phát từ động cơ lợi nhuận, bất chấp pháp luật và đạo đức kinh doanh.

Đại biểu cho rằng, dù hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm tương đối đầy đủ, song một số quy định chưa theo kịp thực tiễn, nhất là trong bối cảnh kinh doanh trên môi trường mạng và chuỗi cung ứng phức tạp. Từ đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ sớm rà soát, tổng kết việc thi hành luật, trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung ngay trong năm 2026.

“Trước mắt, chúng ta cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc; nâng cao nhận thức, hình thành văn hóa sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm và tiêu dùng an toàn”, đại biểu Hoàng Quốc Khánh nêu.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Thảo luận về vấn đề cải cách thủ tục hành chính thời gian qua, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An) ghi nhận những chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, khi Chính phủ và các bộ, ngành đã phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa khoảng 63% thủ tục liên quan đến sản xuất, kinh doanh; dự kiến rút ngắn 32% thời gian và giảm khoảng 40% chi phí tuân thủ.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng thực tiễn cho thấy vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục. Trước hết, thủ tục hành chính ở nhiều lĩnh vực vẫn còn phức tạp, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Các thủ tục liên ngành, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, tài chính, còn tồn tại nhiều “nút thắt” mang tính cấu trúc, khiến thời gian thẩm định kéo dài. Trong đó, có những dự án mất nhiều năm để hoàn thiện thủ tục, thậm chí không thể triển khai, gây lãng phí nguồn lực.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường chiều 20-4. Ảnh: quochoi.vn

Từ đó, đại biểu đề xuất chuyển từ “đơn giản hóa” sang “cắt giảm thực chất”, phân định rõ thủ tục cần giữ, thủ tục cần bãi bỏ và mạnh dạn chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhất là trong các lĩnh vực có tác động lớn như đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường.

Đồng thời, xây dựng bộ chỉ số đánh giá thủ tục hành chính dựa trên kết quả thực tế như thời gian xử lý, chi phí tuân thủ, số lần đi lại và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa trên số lượng thủ tục được cắt giảm. Các thủ tục mới phải được đánh giá tác động đầy đủ và rà soát định kỳ để kịp thời điều chỉnh.

Đặc biệt, cần thúc đẩy chuyển đổi số gắn với tái thiết kế quy trình, không chỉ số hóa hồ sơ mà phải xây dựng thủ tục phù hợp với môi trường số, hướng tới các dịch vụ phi địa giới hành chính, dịch vụ chủ động. Cùng với đó, cần rút ngắn lộ trình hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm kết nối, chia sẻ hiệu quả.

Cần luật hóa quyền phát triển kinh tế tư nhân

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong tăng trưởng kinh tế. Theo đại biểu, khu vực này hiện đóng góp khoảng 51% GDP, hơn 30% ngân sách, tạo việc làm cho trên 80% lao động và chiếm gần 60% tổng vốn đầu tư xã hội.

Tuy nhiên, đại biểu nêu những hạn chế khi khu vực tư nhân vẫn chủ yếu hoạt động ở phân khúc giá trị thấp, tập trung vào thị trường nội địa, trong khi các lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, hạ tầng còn thiếu vai trò dẫn dắt. Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn cao, khả năng tiếp cận tín dụng còn hạn chế.

Từ đó, đại biểu kiến nghị xây dựng một đạo luật nền tảng về bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân, nhằm xác lập các nguyên tắc xuyên suốt như: Bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực; bảo vệ quyền tài sản và an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh; thiết lập cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội.

Thảo luận về các giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn 2026-2030, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) đề xuất một số nội dung trọng tâm. Cụ thể, về nông nghiệp, đại biểu khẳng định đây là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, song phát triển còn thiếu bền vững, chậm chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Trong khi đó, sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết, công nghiệp chế biến, bảo quản và chế biến sâu chưa phát triển tương xứng; thu nhập của người nông dân còn thấp và dễ bị tổn thương trước biến động thị trường, thiên tai, dịch bệnh.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Để khắc phục, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị Chính phủ tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và bền vững; tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết gắn với chế biến và tiêu thụ; ưu tiên đầu tư công nghiệp chế biến, công nghiệp phụ trợ; từng bước giảm xuất khẩu sản phẩm thô. Đồng thời, tăng đầu tư ngân sách cho nông nghiệp, có cơ chế thu hút nguồn lực xã hội, nhất là tại vùng sâu, vùng xa; phát triển bảo hiểm nông nghiệp để hỗ trợ người dân trước rủi ro.

Về năng suất lao động, đại biểu cho biết tốc độ tăng bình quân 5 năm đạt khoảng 5,21%, thấp hơn mục tiêu đề ra. Nguyên nhân chủ yếu do chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao, chưa đáp ứng yêu cầu. Đại biểu nhấn mạnh, nâng cao năng suất lao động là yếu tố then chốt để tăng trưởng bền vững, do đó cần tập trung phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng, gắn đào tạo với nhu cầu thị trường.

Đại biểu Hoàng Tuấn Anh (Đoàn Cần Thơ) phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Thảo luận về các giải pháp Chính phủ đề ra thời gian tới, đại biểu Hoàng Tuấn Anh (Đoàn Cần Thơ) cho rằng, cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới và trong nước, xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh; kiên định mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, kiểm soát tốt giá cả thị trường, theo dõi chặt chẽ biến động giá dầu, chi phí vận tải quốc tế, tỷ giá và các yếu tố rủi ro toàn cầu để kịp thời điều chỉnh chính sách.

Về thu hút đầu tư nước ngoài, đại biểu cho rằng cần chuyển mạnh từ thu hút theo số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án có cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Trong các lĩnh vực như công nghiệp điện tử, bán dẫn, Việt Nam cần tận dụng cơ hội tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu để tham gia sâu hơn nếu có chính sách phù hợp về đất đai, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Đại biểu nhấn mạnh, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nguồn nhân lực, nhất là trong bối cảnh tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp. Đồng thời, tăng cường gắn kết giữa doanh nghiệp - nhà trường - cơ sở đào tạo; mở rộng các mô hình đào tạo theo nhu cầu thị trường; ưu tiên đầu tư cho các trung tâm đào tạo trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng tái tạo, tự động hóa, kỹ thuật số.

Đình Hiệp