Đại biểu mạnh, thể chế mạnh

Nghị trường phải nắm được cấu trúc chi phí và rủi ro của doanh nghiệp

TP.HCM là nơi tập trung mật độ doanh nghiệp cao nhất cả nước, với sự hiện diện của nhiều ngành nghề có mức độ tích hợp sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Trong môi trường ấy, thời gian xử lý một bộ hồ sơ đầu tư, mức độ thống nhất giữa các văn bản dưới luật và tiến độ giải ngân đầu tư công đều chuyển hóa thành chi phí cụ thể. Doanh nghiệp không đánh giá chính sách qua khẩu hiệu mà qua khả năng triển khai trong thực tế.

Các chiến sĩ tìm hiểu thông tin ứng cử viên tại điểm bầu cử

Theo luật sư Phạm Ngọc Hưng - Giám đốc Công ty Luật TNHH Phạm Hưng, sự tham gia của doanh nhân trong thiết chế dân cử có thể giúp nâng cao tính thực tiễn của chính sách bởi: “Doanh nhân là nhóm có hiểu biết sâu sắc về thị trường, chi phí kinh doanh, thủ tục hành chính và rào cản đầu tư. Sự hiện diện của họ giúp quá trình hoạch định chính sách bám sát thực tế, giảm độ trễ giữa ban hành và thực thi, đồng thời thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh ở các lĩnh vực như đất đai, hạ tầng và logistics” .

Cùng quan điểm này, ông Abraham Nguyễn Quang Huy - Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia nhấn mạnh: “Nỗi lo lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp hiện nay là chi phí tuân thủ quá cao và rủi ro pháp lý chực chờ do hệ thống chính sách thiếu tính ổn định, thiếu đồng bộ. Một điều khoản luật mơ hồ có thể kéo lùi một dự án trọng điểm nhiều tháng; một quy trình chồng chéo có thể làm đứt gãy nhịp độ sản xuất và khiến doanh nghiệp đánh mất cơ hội thị trường”. Những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến từng doanh nghiệp mà còn tác động đến cấu trúc tăng trưởng của đô thị.

Ông Huy cũng đề cập đến tình trạng văn bản dưới luật và quy trình nội bộ có thể tạo ra điểm nghẽn trong triển khai. Khi một quy định thiếu rõ ràng, doanh nghiệp phải dành thêm nguồn lực để xử lý hồ sơ, kéo dài thời gian đưa dự án vào vận hành. Những rủi ro này không chỉ ảnh hưởng đến từng doanh nghiệp mà còn tác động đến cấu trúc tăng trưởng của đô thị.

Khi các nội dung về số ngày xử lý, số lần đi lại, mức chồng chéo giữa các văn bản được đưa vào chương trình giám sát với dữ liệu cụ thể, nghị trường bắt đầu tiếp cận cấu trúc chi phí của nền kinh tế thành phố. Việc theo dõi định kỳ những chỉ số này giúp thị trường hình thành kỳ vọng rõ ràng về mức độ cải thiện môi trường đầu tư. Năng lực đọc dữ liệu và chuyển hóa thành nội dung giám sát là điều kiện để cơ quan dân cử theo kịp cấu trúc vận hành của đô thị kinh tế lớn nhất cả nước.

Minh bạch lợi ích và cơ chế kiểm soát xung đột

Sự tham gia của doanh nhân vào thiết chế dân cử mở ra khả năng tăng cường chất lượng chính sách phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình này phụ thuộc vào nền tảng minh bạch và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích. Luật sư Phạm Ngọc Hưng chỉ rõ rằng kinh nghiệm quốc tế cho thấy hiệu quả chỉ đạt được khi có “khung minh bạch lợi ích bao gồm kê khai tài sản và lợi ích kinh doanh, cơ chế từ chối biểu quyết khi có xung đột lợi ích, cùng với năng lực giám sát độc lập nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa lợi ích công và lợi ích thị trường”. Các công cụ pháp lý này tạo điều kiện để quá trình ra quyết định được đặt trong khuôn khổ rõ ràng.

TP.HCM đang triển khai nhiều dự án hạ tầng, tài chính đô thị và chương trình chuyển đổi số với quy mô lớn, gắn với nguồn lực ngân sách và hợp tác công - tư. Quyền quyết nghị của cơ quan dân cử vì thế liên quan trực tiếp đến phân bổ nguồn lực và định hướng phát triển dài hạn. Thị trường quan sát cách các quyết định được thông qua, cách thông tin được công bố và cách tiến độ thực hiện được cập nhật.

Sự tham gia của doanh nhân trong thiết chế dân cử tại TP.HCM có thể giúp nâng cao tính thực tiễn của chính sách

Ông Nguyễn Quang Huy đề xuất đại biểu cần “gọi đúng tên những điểm nghẽn mang tính hệ thống và đẩy đúng chỗ những giải pháp đột phá, chỉ rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thiết lập thời hạn xử lý cụ thể. Giám sát phải tạo ra sự thay đổi thực chất và được minh chứng bằng dữ liệu khách quan”. Việc xác định rõ trách nhiệm và thời hạn tạo ra khuôn khổ hành động cụ thể cho bộ máy thực thi.

Khi dữ liệu được công bố định kỳ và trách nhiệm được gắn với từng nội dung, quyền lực công vận hành trong cấu trúc minh bạch. Thị trường theo dõi quá trình này để đánh giá mức độ ổn định của môi trường pháp lý. Minh bạch lợi ích và giám sát bằng dữ liệu giúp củng cố kỷ luật thể chế, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đô thị đầu tàu.

Vai trò kiến tạo và tích lũy niềm tin dài hạn

Niềm tin thị trường được hình thành qua sự nhất quán trong quyết nghị và giám sát. Tại TP.HCM, nơi cạnh tranh thu hút dòng vốn ngày càng rõ nét, độ bền của niềm tin quyết định sức hấp dẫn của môi trường đầu tư. Doanh nghiệp căn cứ vào tính ổn định của chính sách, khả năng dự báo và mức độ minh bạch để xây dựng chiến lược trung và dài hạn.

Ông Nguyễn Quang Huy xác định vai trò của đại biểu trong giai đoạn mới là “đưa tiếng nói doanh nghiệp vào quá trình làm luật, phân bổ ngân sách và quy hoạch, đồng thời truyền đạt định hướng phát triển để doanh nghiệp chủ động chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng chuẩn quản trị theo thông lệ quốc tế. Đại biểu phải là người kiến tạo cơ chế phối hợp liên ngành để giảm chi phí xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sự liên thông này giúp chính sách phản ánh thực tiễn vận hành của thị trường và tạo điều kiện để doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược”.

Luật sư Hưng bổ sung yếu tố minh bạch trong hoạt động đại biểu: “Cơ chế kê khai lợi ích, ủy ban đạo đức và đánh giá tác động chính sách độc lập góp phần tăng tính minh bạch. Minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình rõ ràng giúp doanh nghiệp theo dõi quá trình thực thi và xây dựng kế hoạch đầu tư với mức độ tin cậy cao hơn”.

Hoạt động giám sát liên tục giúp làm rõ tiến độ triển khai các chương trình phát triển kinh tế, hạn chế tình trạng chậm trễ và giảm thiểu rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện. Khi đại biểu cập nhật thường xuyên kết quả xử lý kiến nghị và phản ánh trước cử tri, doanh nghiệp có cơ sở điều chỉnh kế hoạch sản xuất và đầu tư.

Niềm tin thị trường được tích lũy qua từng quyết định chính sách và từng bước thực thi. Chất lượng đại biểu thể hiện ở khả năng phân tích, hiểu thực tiễn và giám sát đến cùng. Khi các yếu tố này được duy trì ổn định, môi trường đầu tư hình thành độ tin cậy cần thiết cho kế hoạch phát triển dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thanh Ngân