Đà Nẵng từ một liên hợp quân sự khổng lồ, đến đô thị biển hiện đại và đáng sống

Những cây cầu bắc qua sông Hàn và hàng loạt tòa nhà cao tầng 2 bên bờ sông là điểm nhấn cho sự phát triển mạnh mẽ của Đà Nẵng. (Ảnh: Xuân Quý/TTXVN)

Là vùng đất rộng lớn nằm ở phía Nam của đèo Hải Vân, thành phố Đà Nẵng luôn có một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong lịch sử của dân tộc.

Trước năm 1975, nơi đây là căn cứ liên hợp quân sự khổng lồ tại miền Trung của Mỹ-Ngụy.

51 năm sau ngày giải phóng, Đà Nẵng có sự thay đổi mạnh mẽ và đang bước vào một chặng đường phát triển mang tính bước ngoặt, trở thành một cực tăng trưởng kinh tế mới của Việt Nam, một thành phố hiện đại, giàu bản sắc, hướng đến một đô thị đẳng cấp khu vực châu Á.

Bước chuyển quyết định giải phóng miền Nam

Đèo Hải Vân, cửa ngõ phía Bắc của thành phố Đà Nẵng được mệnh danh là "Thiên hạ đệ nhất hùng quan," vị trí có tầm nhìn bao quát và đẹp nhất để ngắm trọn thành phố biển từ trên cao xuống.

Đây cũng là một trong những hướng tiến công chính của quân đội ta tiến về giải phóng Đà Nẵng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Ngược dòng lịch sử, sau những thắng lợi vang dội ở mặt trận Tây Nguyên, Huế và Quảng Trị, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở chiến dịch tiến công giải phóng Đà Nẵng.

Vào thời điểm này, căn cứ quân sự liên hợp Đà Nẵng bị rơi vào thế cô lập hoàn toàn về đường bộ, tuy nhiên trang bị khí tài của địch tại đây vẫn rất mạnh và hiện đại, cùng với quân số đông lên đến hàng chục ngàn lính. Với Mỹ-Ngụy, căn cứ quân sự Đà Nẵng đối với toàn chiến trường miền Nam có một ý nghĩa đặc biệt, nếu mất Đà Nẵng sẽ làm đảo lộn lớn về chiến lược, khiến tinh thần chiến đấu của quân địch bị suy sụp nghiêm trọng. Do vậy, phía địch tuyên bố "tử thủ Đà Nẵng."

Các phóng viên Trần Mai Hưởng, Ngọc Đản và Hoàng Thiểm đang qua đèo Hải Vân vào Đà Nẵng giải phóng, ngày 29/3/1975. (Ảnh: Lâm Hồng Long/TTXVN)

Trước đó, tỉnh Quảng Nam cũ (khu vực phía Nam thành phố Đà Nẵng mới hiện nay) được giải phóng vào ngày 24/3/1975.

Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng diễn ra từ ngày 26-29/3/1975 với khí thế tiến công mạnh mẽ, quân ta đã phối hợp chặt chẽ giữa các mũi tấn công để bao vây địch.

Đến ngày 29/3/1975, toàn bộ hệ thống phòng thủ của địch tại Đà Nẵng sụp đổ, lực lượng Quân giải phóng tiến vào trung tâm thành phố, giải phóng Đà Nẵng một cách nhanh chóng và gần như toàn vẹn.

Thắng lợi này không chỉ đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống phòng thủ quân đội Sài Gòn tại miền Trung, mà còn tạo ra bước ngoặt chiến lược, mở đường cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Vào thời điểm trên, nhiều hãng tin quốc tế nhận định, việc thất thủ Đà Nẵng, báo hiệu sự sụp đổ của chế độ Sài Gòn chỉ tính bằng ngày và giờ.

Nhà báo Trần Mai Hưởng (nguyên Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam) là một trong những phóng viên có mặt tại Đà Nẵng trong ngày đầu thành phố được giải phóng.

Trong cuốn hồi ký "Phóng viên chiến trường - Trên những nẻo đường chiến tranh và hòa bình," nhà báo Trần Mai Hưởng viết: "Chúng tôi thật sự bị choáng bởi quy mô của đô thị lớn thứ hai ở miền Nam này. Quân giải phóng đã làm chủ tình hình.

Quân đội Sài Gòn hoàn toàn tan rã sau khi ý đồ rút lui chiến lược bị chặn lại ở phía nam. Đà Nẵng náo nhiệt nhưng không hề rối loạn. Nhân dân các khu phố dưới sự lãnh đạo của các cán bộ nội thành đã chủ động đứng lên giành quyền kiểm soát, phối hợp với bộ đội chủ lực…

Từ các ngả Phước Tường, đường Thanh Khê, Nguyễn Trường Tộ… đội giải phóng tiến vào thành phố trong sự hoan nghênh của người dân. Đoàn xe cắm cờ của Chính phủ Cách mạng Lâm thời chạy qua cầu Trịnh Minh Thế bắc qua sông phải dừng lại luôn luôn vì hàng người dày đặc vây quanh.

Ở các góc phố, người dân mang nước, cơm, bánh ngọt ra ủng hộ bộ đội. Các cô thiếu nữ, các thanh niên, các em nhỏ quây quần quanh các chiến sĩ như những người thân thiết."

Sau ngày hòa bình lập lại, với vị trí là trung tâm của khu vực miền Trung- Tây Nguyên, thành phố Đà Nẵng đã trải qua nhiều dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển để có một diện mạo một đô thị khang trang như ngày nay.

Hiện nay, thành phố Đà Nẵng có diện tích gần 12.000 km², dân số khoảng 3,2 triệu người, cùng nhiều lợi thế vượt trội, đang khát vọng hiện thực hóa mục tiêu để trở thành một đô thị biển hiện đại, thông minh, đáng sống.

Những ký ức hào hùng về ngày giải phóng quê hương vẫn luôn là niềm tự hào và là động lực để Đảng bộ, chính quyền và người dân nơi đây tự tin chinh phục những đỉnh cao mới trên con đường phát triển.

Cù Lao Chàm (xã đảo Tân Hiệp, thành phố Đà Nẵng) là một cụm gồm 8 đảo nhỏ trải dài theo hình cánh cung xanh mướt giữa Biển Đông. (Ảnh: Anh Dũng/TTXVN)

Hiện thực hóa khát vọng bứt phá

Ở vị trí trung điểm của đất nước, Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa tầm nhìn quy hoạch trở thành một đô thị hướng biển hiện đại, một thành phố cảng quốc tế sôi động. Những năm qua, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ ban hành nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để tạo động lực bứt phá cho thành phố.

Hiện nay, thành phố xác định các trụ cột phát triển gồm công nghiệp và công nghiệp công nghệ cao; hệ sinh thái logistics; du lịch - dịch vụ chất lượng cao; nông nghiệp. Hệ thống logistics của thành phố đang từng bước hình thành với các dự án cảng biển quy mô lớn.

Mới đây, Đà Nẵng đã phối hợp liên danh nhà đầu tư khởi công dự án đầu tư xây dựng tổng thể bến cảng container Liên Chiểu, với tổng vốn đầu tư gần 2 tỷ USD (tương đương hơn 45.000 tỷ đồng), quy mô diện tích trên 172 ha.

Dự án sẽ xây dựng 8 bến container với tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.750m, có khả năng tiếp nhận tàu container lên đến 18.000TEU. Dự án hướng tới xây dựng hệ thống cảng hiện đại, đồng bộ, đạt tiêu chuẩn cảng xanh và cảng trung chuyển quốc tế.

Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng, dự án này là "đòn bẩy" chiến lược để thành phố bứt phá, hoàn thiện hệ sinh thái logistics hiện đại, liên hoàn, giảm chi phí vận tải cho doanh nghiệp; mở rộng không gian phát triển đô thị bền vững, tách bạch giao thông cảng biển và du lịch; khẳng định vị thế cửa ngõ quốc tế của thành phố.

Đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng cũng khai trương Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng (VIFC-DN) theo mô hình trung tâm tài chính hiện đại, đa chức năng, gắn kết chặt chẽ với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính bền vững.

Trung tâm không chỉ đóng vai trò là nơi tập trung các định chế tài chính truyền thống mà còn là không gian thử nghiệm và triển khai các mô hình tài chính mới, các sản phẩm tài chính sáng tạo.

Bước vào chặng đường phát triển vươn mình, thịnh vượng của dân tộc, Trung ương đặt kỳ vọng vào sự phát triển mạnh mẽ của Đà Nẵng như một cực tăng trưởng lớn của đất nước.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ngày 25/4 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, thành phố ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo, coi đây là nền tảng của giai đoạn phát triển mới.

Đà Nẵng cần ưu tiên các công trình, dự án có tính chiến lược, có sức lan tỏa lớn, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực kết nối, nhất là Cảng Liên Chiểu, Cảng hàng không Chu Lai gắn với phát triển trung tâm logistics; hệ thống đường sắt đô thị và kết nối Vùng Hội An-Tam Kỳ-Chu Lai; dự án Luồng Cửa Lở phục vụ phát triển Khu kinh tế mở Chu Lai; kết nối giao thông ngầm; hạ tầng phục vụ Trung tâm tài chính quốc tế, các không gian đổi mới sáng tạo và khu công nghệ cao, các tổ hợp dịch vụ du lịch chất lượng cao…

Chiến tranh đã lùi xa, Đà Nẵng hôm nay được bạn bè quốc tế nhắc đến như một điểm đến du lịch hấp dẫn toàn cầu, nơi hòa quyện giữa giá trị văn hóa truyền thống và nhịp sống hiện đại.

Trân trọng những giá trị hòa bình mà thế hệ cha anh đã hy sinh xương máu để có được, Đà Nẵng hôm nay đang tràn đầy khát vọng để chinh phục những mốc son mới, trở thành một đô thị biển hiện đại, thông minh và đáng sống./.

(TTXVN/Vietnam+)