Đà Nẵng: Đề xuất 5 giải pháp thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển Khu thương mại tự do

Sáng 30/6, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự Hội nghị tại điểm cầu Trung ương - Ảnh: VGP

Theo Báo điện tử Chính phủ, Hội nghị được kết nối với gần 35.000 điểm cầu ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã, cơ quan, đơn vị, quân khu, quân chủng, quân đoàn trên toàn quốc; với gần 2,1 triệu đại biểu tham dự Hội nghị tại các điểm cầu. Đồng thời, được truyền hình, phát thanh trực tiếp và phát sóng trên các nền tảng số và 34/34 tỉnh, thành phố tiếp sóng phục vụ cán bộ và nhân dân theo dõi.

Tại Hội nghị, đại diện lãnh đạo các địa phương và đại diện các doanh nghiệp cũng đã trình bày nhiều tham luận về những khía cạnh liên quan.

Đại diện lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, đồng chí Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng trình bày tham luận về "Giải pháp thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển khu thương mại tự do tạo động lực tăng trưởng vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung".

Đồng chí Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng tham luận nội dung “Giải pháp thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển khu thương mại tự do tạo động lực tăng trưởng vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung” - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đồng chí Hồ Kỳ Minh cho biết, Thành phố Đà Nẵng sau hợp nhất có quy mô rộng, lớn với nhiều dư địa phát triển và cơ chế ưu đãi phát triển. Thành phố có diện tích khoảng 11.860 km², dân số trên 3 triệu người; sở hữu hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược đồng bộ, bao gồm hai sân bay quốc tế là Sân bay quốc tế Đà Nẵng và Sân bay quốc tế Chu Lai phục vụ cả hành khách và vận tải hàng hóa; hệ thống cảng biển nước sâu với Cảng Tiên Sa, Cảng Liên Chiểu đang được đầu tư trở thành cảng cửa ngõ quốc tế và Cảng Chu Lai, hình thành chuỗi logistics liên hoàn gắn với cao tốc Bắc – Nam, Hành lang kinh tế Đông – Tây và các tuyến hàng hải quốc tế. Thành phố đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa và du lịch đặc sắc với 03 Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO ghi danh gồm Đô thị cổ Hội An, Khu đền tháp Mỹ Sơn và Ma Nhai Ngũ Hành Sơn, cùng hệ sinh thái đa dạng với bán đảo Sơn Trà, Cù lao Chàm, hệ thống bãi biển đẹp và vùng núi, rừng rộng lớn. Với vị trí chiến lược ở trung tâm miền Trung, quy mô mới sau hợp nhất cùng hệ thống đường cao tốc, quốc lộ kết hợp với hệ thống sân bay, cảng biển và logistics ngày càng hoàn thiện, Đà Nẵng hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics, thương mại và dịch vụ chất lượng cao của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng đề xuất một số giải pháp nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao gắn với phát triển Khu thương mại tự do, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

Thứ nhất, phát triển Khu thương mại tự do theo mô hình thế hệ mới để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Khu Thương mại tự do Đà Nẵng là mô hình khu thương mại tự do đầu tiên được thí điểm tại Việt Nam theo Quyết định số 1142/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; gồm 07 khu chức năng, quy mô khoảng 1.881 ha, tập trung trên địa bàn thành phố Đà Nẵng (cũ); được quy hoạch gắn với Cảng Liên Chiểu, Khu công nghệ cao và Trung tâm tài chính quốc tế. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của thành phố và là trung tâm logistics, thương mại quốc tế và đổi mới sáng tạo của khu vực.

Khu Thương mại tự do được định hướng phát triển theo ba nhóm chức năng chính gồm: khu sản xuất và logistics; khu thương mại - dịch vụ; khu công nghiệp công nghệ số, nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo. Mô hình này hướng tới thu hút các ngành công nghệ cao, bán dẫn, logistics quốc tế, thương mại điện tử xuyên biên giới, tài chính, fintech, trung tâm dữ liệu, trung chuyển hàng hóa và dịch vụ giá trị gia tăng. Đến nay, thành phố đã cấp quyết định chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với các nhà đầu tư hạ tầng tại các vị trí số 2, 3, 4 và 5 thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Các nhà đầu tư đang phối hợp với thành phố hoàn thiện các thủ tục cần thiết theo quy định để sớm triển khai các dự án hạ tầng và đưa Khu thương mại tự do sớm đi vào hoạt động.

Trong thời gian tới, thành phố định hướng tiếp tục nghiên cứu mở rộng không gian phát triển Khu thương mại tự do về phía Nam nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất, tăng cường kết nối với hệ thống cảng biển Chu Lai - Kỳ Hà, sân bay Chu Lai, Khu Kinh tế mở Chu Lai và mạng lưới giao thông chiến lược. Trong giai đoạn 2026-2030, ưu tiên bổ sung 02 vị trí: Khu vực Cảng Container Liên Chiểu với quy mô khoảng 172 ha và Khu vực tiếp giáp sân bay Chu Lai quy mô khoảng 223 ha, phục vụ logistics hàng không, kho ngoại quan.

Thứ hai, chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và các ngành có giá trị gia tăng cao.

Thành phố Đà Nẵng luôn xác định khu vực đầu tư nước ngoài là một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thành phố đã tập trung cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù do Trung ương ban hành. Giai đoạn 2021–2025, thành phố thu hút hơn 2,07 tỷ USD vốn FDI; lũy kế đến nay có 1.133 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 10,94 tỷ USD. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, Thành phố thu hút gần 358 triệu USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước; các dự án tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin, thương mại và dịch vụ.

Tuy nhiên, kết quả thu hút FDI vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; chưa thu hút được nhiều dự án quy mô lớn, có tính dẫn dắt, tạo đột phá về công nghệ và liên kết chuỗi giá trị; năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, mức độ liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp nội địa chưa cao.

Do đó, trong thời gian tới, thành phố Đà Nẵng đổi mới mạnh mẽ mô hình thu hút đầu tư theo hướng lựa chọn dòng vốn FDI chất lượng cao, lấy đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và giá trị gia tăng làm trọng tâm, gắn với phát triển Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế. Cụ thể, xây dựng danh mục dự án trọng điểm cần thu hút; ưu tiên thu hút các dự án thuộc các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, vật liệu mới, công nghệ môi trường, năng lượng sạch, logistics thông minh, dịch vụ tài chính quốc tế và kinh tế số.

Đổi mới hình thức xúc tiến đầu tư tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nhật Bản, EU… Ưu tiên các hình thức tiếp xúc, làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư quan tâm là Tập đoàn xuyên quốc gia; nhất là các doanh nghiệp trong danh sách Fortune 500 hoặc các Tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Đồng thời, việc lựa chọn nhà đầu tư không chỉ căn cứ vào quy mô vốn mà tập trung đánh giá năng lực công nghệ, năng lực quản trị, khả năng nghiên cứu phát triển, mức độ chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, sử dụng năng lượng xanh và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại điểm cầu thành phố Đà Nẵng - Ảnh: VGP

Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái đầu tư đồng bộ để giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của môi trường đầu tư

Thành phố Đà Nẵng tập trung phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, năng lượng, hải quan thông minh, chính quyền số và các dịch vụ công chất lượng cao; đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa Khu thương mại tự do với Khu công nghệ cao, Trung tâm đổi mới sáng tạo, Cảng Liên Chiểu, sân bay quốc tế và Trung tâm tài chính quốc tế.

Song song với đó, Thành phố ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu nhằm đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghệ cao và các tập đoàn đa quốc gia.

Thứ tư, phát huy vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế trong thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Khu thương mại tự do

Trong quá trình triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW, sự kết hợp giữa Khu thương mại tự do với Trung tâm tài chính quốc tế là lợi thế đặc biệt của Đà Nẵng trong giai đoạn tới.

Triển khai thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị; chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của các bộ, ngành trung ương, thành phố Đà Nẵng đã chỉ đạo Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng (VIFC-DN) lựa chọn, triển khai một số sản phẩm dịch vụ tài chính giúp khơi thông và đa dạng hóa kênh dẫn vốn vào nền kinh tế gắn với nhu cầu của thành phố như: nhu cầu vốn cho các công trình hạ tầng trọng điểm, Khu Thương mại tự do, Khu công nghệ cao. Hiện nay, Cơ quan điều hành VIFC-DN đã và đang phối hợp với các đối tác, định chế tài chính quốc tế lớn triển khai 03 nhóm sản phẩm trọng tâm, ưu tiên phát triển tại VIFC-DN, bao gồm:

(1) Phát triển hạ tầng kết nối thị trường vốn quốc tế (VIFC Connect): Nghiên cứu xây dựng cơ chế kết nối thị trường vốn quốc tế theo mô hình Bond Connect của Hong Kong (Trung Quốc) nhằm hình thành hạ tầng tài chính hiện đại phục vụ huy động vốn xuyên biên giới. Thông qua cơ chế này, các doanh nghiệp trong Khu Thương mại tự do và các địa phương có dự án trọng điểm có thể tiếp cận trực tiếp các nhà đầu tư, tổ chức quốc tế để phát hành trái phiếu và các sản phẩm tài chính khác; từng bước hình thành hệ thống giao dịch, lưu ký và thanh toán đạt chuẩn quốc tế, tạo nền tảng thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn vào Việt Nam.

(2) Nhóm sản phẩm mã hóa tài sản thực: Đây là một xu hướng mới trên thế giới, sử dụng công nghệ chuỗi khối (blockchain) để xác thực đối với các tài sản bất động sản, dự án hạ tầng, năng lượng, hàng hóa…thành các chứng chỉ số được phát hành, lưu trữ, và chuyển giao trên nền tảng chuỗi khối nhằm huy động vốn trong và ngoài nước, đặc biệt là từ các quỹ đầu tư từ nước ngoài để đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm, các dự án có quy mô vốn lớn…

(3) Thu hút nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng phi ngân hàng nước ngoài (công ty tài chính, quỹ đầu tư…) nhằm cung cấp nguồn vốn phục vụ đầu tư phát triển của thành phố và các địa phương khác, phục vụ cho khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thông qua cơ chế này, các tập đoàn kinh tế tư nhân có điều kiện tiếp cận các nguồn vốn quy mô lớn để đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược như cảng biển, sân bay, năng lượng, giao thông và logistics.

Bên cạnh 03 nhóm sản phẩm cốt lõi, Cơ quan điều hành VIFC-DN đã và đang trao đổi, làm việc cùng các công ty chứng khoán quốc tế, các định chế tài chính đáp ứng nhu cầu của thành phố Đà Nẵng trong việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương để huy động vốn phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm của thành phố như: tuyến đường đô thị tốc độ cao phía Đông thành phố quy mô 27.000 tỷ kết nối từ Sân bay quốc tế Đà Nẵng đến Sân bay Chu Lai; đường sắt đô thị, ưu tiên trước mắt là đoạn Đà Nẵng – Hội An quy mô 95.00 tỷ, …

Thứ năm, phát huy vai trò dẫn dắt liên kết vùng, tạo không gian phát triển chung cho khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị là vượt ra khỏi tư duy phát triển dựa trên địa giới hành chính truyền thống để hướng tới tổ chức không gian phát triển theo các hệ sinh thái kinh tế liên kết; thu hút đầu tư sẽ gắn với việc hình thành các cực tăng trưởng chuyên sâu, các vùng phát triển chuyên biệt dựa trên lợi thế địa kinh tế, hạ tầng, nguồn nhân lực, khả năng kết nối chuỗi giá trị của từng khu vực.

Theo đó, thành phố Đà Nẵng chú trọng hợp tác, liên kết các địa phương trong vùng để xây dựng chuỗi giá trị và "phân vai" liên kết vùng. Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển các chức năng trung tâm về logistics quốc tế, tài chính, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển và dịch vụ chất lượng cao; trong khi các địa phương trong vùng phát huy lợi thế về công nghiệp, sản xuất, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng và kinh tế biển. Thông qua hệ thống cảng biển, sân bay, các tuyến cao tốc và Hành lang kinh tế Đông - Tây, Đà Nẵng sẽ đóng vai trò là cửa ngõ kết nối vùng với thị trường quốc tế, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh chung của toàn khu vực.

Việc phát triển theo mô hình liên kết vùng sẽ tạo quy mô thị trường lớn hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng, hạn chế cạnh tranh bằng ưu đãi đầu tư và tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Để thực hiện hiệu quả các giải pháp, mục nêu trên, thành phố Đà Nẵng đề nghị Trung ương tiếp tục quan tâm hoàn thiện khung pháp lý cho Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế; bổ sung nhà máy điện LPG Hòa Ninh vào Quy hoạch điện VIII; nghiên cứu cho phép thí điểm một số cơ chế, chính sách vượt trội về đổi mới sáng tạo, tài chính số, công nghệ mới, quản trị hiện đại; tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý đầu tư, đất đai, hải quan và lao động chất lượng cao; đồng thời xây dựng cơ chế điều phối phát triển vùng nhằm phát huy hiệu quả liên kết giữa các địa phương.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu ngày càng gay gắt, ưu đãi thuế hay chi phí nhân công rẻ không còn là yếu tố quyết định mà phụ thuộc vào chất lượng thể chế, năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng kết nối chuỗi giá trị toàn cầu và sự phát triển đồng bộ của hệ sinh thái đầu tư. Thành phố Đà Nẵng đã xác định và quyết tâm phát triển Khu thương mại tự do gắn với Trung tâm tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, phát triển đô thị đáng sống cùng với liên kết vùng là hướng đi chiến lược để thu hút dòng vốn chất lượng cao nhằm xây dựng thành phố trở thành cực tăng trưởng của miền Trung và cả nước; góp phần hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra.

Hạ Vĩ