Cựu chiến binh Âu Lâu năng động phát triển kinh tế

Trong ký ức của cựu chiến binh Lê Thành Đồng, tổ dân phố số 4, những ngày đầu trở về địa phương là quãng thời gian đầy khó khăn. Ông nhập ngũ tháng 1/1971, được đào tạo lái xe rồi công tác tại Đoàn 559, phục vụ chiến trường. Năm 1979, ông tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại Lạng Sơn và đến năm 1983 mới trở về quê.

Cựu chiến binh Lê Thành Đồng giới thiệu mô hình chăn nuôi lợn của gia đình tại tổ dân phố số 4, phường Âu Lâu.

Khi ấy, sức khỏe giảm sút, các con còn nhỏ, vợ mắc bệnh nặng, phải nằm một chỗ suốt 33 năm. Không có điều kiện làm nghề lái xe như được đào tạo trong quân đội, ông Đồng phải đi làm công trong hợp tác xã, tiền công mỗi ngày chỉ được vài lạng thóc. Cuộc sống thiếu thốn nhưng người lính năm nào không cam chịu hoàn cảnh.

“Tôi mua đất vào đây rồi khai phá dần. Ngày ấy khu vực này um tùm, không có đường đi, nhiều chỗ là đồng chiêm trũng, nước ngập mênh mông”, ông Đồng nhớ lại.

Khi Nhà nước có chủ trương chuyển đổi diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả sang nuôi thủy sản, ông Đồng là một trong những người sớm thực hiện. Gia đình cải tạo đất trũng, làm ao nuôi cá rô phi đơn tính, được hỗ trợ một phần kinh phí làm bờ, con giống và kỹ thuật. Những năm đầu, mô hình mang lại nguồn thu, mở ra hy vọng cải thiện cuộc sống.

Tuy nhiên, khu vực sản xuất gần sông Hồng nên thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập lụt. Có năm nước tràn bờ khiến cá thất thoát, hiệu quả nuôi thủy sản giảm. Từ thực tế đó, gia đình ông chuyển dần sang chăn nuôi lợn, từng bước mở rộng quy mô và bố trí chuồng trại tại nhiều địa điểm cách xa khu dân cư nhằm bảo đảm môi trường, hạn chế nguy cơ dịch bệnh.

Cựu chiến binh Lê Thành Đồng giới thiệu sản phẩm trứng vịt từ mô hình chăn nuôi của gia đình.

Qua nhiều năm chăn nuôi, gia đình chủ động duy trì đàn lợn nái để cung cấp con giống tại chỗ, đồng thời chú trọng vệ sinh, khử trùng chuồng trại và kiểm soát người ra, vào khu vực chăn nuôi. Cách làm này, cùng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, giúp gia đình chủ động hơn trước những rủi ro trong chăn nuôi.

Ngoài nuôi lợn, gia đình ông còn duy trì đàn vịt đẻ, mở đại lý thức ăn chăn nuôi, vừa phục vụ trang trại, vừa đáp ứng nhu cầu của người dân trong khu vực. Trên diện tích 4 ha đất rừng, sau thời gian trồng keo, bạch đàn, gia đình chuyển sang trồng quế. Diện tích quế hiện khoảng 4 - 5 tuổi, sinh trưởng tốt, hứa hẹn tạo thêm nguồn thu trong những năm tới.

Nếu ông Đồng chọn chăn nuôi làm hướng phát triển chủ lực thì cựu chiến binh Cao Ngọc Yên, tổ dân phố số 3, lại lựa chọn cách làm kinh tế tổng hợp, tận dụng đất vườn và mặt nước để đa dạng sản phẩm.

Nhập ngũ năm 1982, từng công tác tại Cao Bằng và Hà Giang, năm 1990 ông Yên xuất ngũ trở về địa phương. Những năm đầu phát triển kinh tế, gia đình tập trung nuôi gà và cá; có thời điểm mỗi lứa nuôi từ 3.000 - 4.000 con gà. Khi điều kiện lao động thay đổi, ông từng bước điều chỉnh quy mô, lựa chọn những vật nuôi có giá trị cao hơn.

Cán bộ Hội Cựu chiến binh phường Âu Lâu tham quan mô hình nuôi gà Đông Tảo của cựu chiến binh Cao Ngọc Yên, tổ dân phố số 3.

Khoảng 4 - 5 năm trở lại đây, ông chuyển sang nuôi gà Đông Tảo theo phương thức thả vườn. Mỗi năm, gia đình vào một lứa khoảng 300 - 400 con; khi gà đạt trọng lượng gần 1 kg, một phần được bán làm giống, số còn lại tiếp tục nuôi từ 8 - 10 tháng để bán thương phẩm. Nhờ được nuôi thả vườn, thức ăn chủ yếu là lúa, ngô và thân chuối băm nhỏ nên sản phẩm được khách hàng ưa chuộng.

Không chỉ có gà Đông Tảo, gia đình ông còn duy trì gà đẻ, nuôi nhím và tận dụng hơn 4.000 m² mặt nước để nuôi cá trắm, trôi, chép. Hơn hai sào cỏ được trồng gần ao làm thức ăn cho cá trắm, giúp giảm một phần chi phí. Mỗi dịp cuối năm, gia đình thu hoạch cá để bán; những năm thuận lợi, sản lượng đạt khoảng 6 - 7 tạ.

Hai năm gần đây, ông Yên dành khoảng 2.000 m² mặt ao để trồng sen lấy hoa. Sen cho hoa từ tháng 3 đến khoảng tháng 10 âm lịch, rộ nhất vào tháng 5 và tháng 6. Hoa được cắt từ sáng sớm, người mua đến tận nơi thu mua. Việc kết hợp nuôi cá với trồng sen giúp gia đình khai thác hiệu quả hơn diện tích mặt nước, tạo thêm nguồn thu mà không phải mở rộng đất sản xuất.

Gà, cá, nhím và hoa sen có thời điểm thu hoạch khác nhau, giúp gia đình ông duy trì nguồn thu tương đối thường xuyên. Với ông Yên, đa dạng sản phẩm cũng là cách tận dụng đất đai, lao động và giảm bớt rủi ro khi thị trường hoặc một loại vật nuôi gặp khó.

Cựu chiến binh Cao Ngọc Yên tận dụng mặt ao nuôi cá để trồng sen lấy hoa, tạo thêm nguồn thu trên cùng diện tích mặt nước.

Mô hình của ông Đồng, ông Yên là hai trong nhiều cách phát triển kinh tế của hơn 1.260 hội viên cựu chiến binh phường Âu Lâu. Theo đại diện Hội Cựu chiến binh phường, hội viên trên địa bàn hiện làm chủ 5 doanh nghiệp nhỏ và vừa, 1 hợp tác xã, 8 tổ hợp tác, 1 trang trại, 7 gia trại và 125 hộ kinh doanh dịch vụ. Các mô hình vừa tạo thu nhập cho gia đình hội viên, vừa góp phần tạo việc làm cho con em cựu chiến binh và người dân địa phương.

Để hội viên có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, nguồn vốn chính sách được xác định là một trong những điểm tựa quan trọng. Hiện, Hội Cựu chiến binh phường phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội quản lý dư nợ ủy thác trên 25 tỷ đồng. Nguồn vốn được triển khai qua 10 tổ tiết kiệm và vay vốn, tạo điều kiện cho 493 hộ vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh.

Cùng với quản lý, kiểm tra việc sử dụng vốn, Hội Cựu chiến binh phường tuyên truyền hội viên vay đúng mục đích, lựa chọn quy mô đầu tư phù hợp với điều kiện gia đình; phối hợp tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, phổ biến kinh nghiệm và nhân rộng những mô hình hiệu quả. Hội viên sản xuất, kinh doanh giỏi được khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm, kết nối tiêu thụ và tạo việc làm, qua đó lan tỏa tinh thần tự lực, tương trợ trong cộng đồng cựu chiến binh.

Đến nay, Hội Cựu chiến binh phường không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo, có 369 hộ khá, giàu. Tuy nhiên, phong trào phát triển kinh tế vẫn còn những khó khăn khi một số mô hình có quy mô nhỏ, chủ yếu dựa vào vốn tự có; việc ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng đều; một bộ phận hội viên chưa mạnh dạn vay vốn mở rộng sản xuất, trong khi dịch bệnh, biến động thị trường và thiếu lao động tiếp tục đặt ra những thách thức.

Giai đoạn 2026 - 2031, Hội Cựu chiến binh phường Âu Lâu tiếp tục duy trì hiệu quả nguồn vốn ưu đãi, tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và nhân rộng những cách làm phù hợp; phấn đấu nâng tỷ lệ hộ khá, giàu lên 82%, giải quyết việc làm cho 250 - 300 lao động và không để hội viên tái nghèo.

Từ những vùng đất trũng, khu vườn, mặt ao và diện tích rừng sản xuất, những cựu chiến binh Âu Lâu đang tiếp tục phát huy ý chí người lính trong cuộc sống hôm nay. Họ chủ động tìm hướng đi phù hợp, kiên trì lao động, từng bước nâng cao đời sống và góp sức xây dựng quê hương.

Nguyễn Thị Thu Hiền