Cuộc sống của đồng bào Rục 'sang trang' nhờ ơn Đảng

Đồng bào Rục tại xã Kim Phú (Quảng Trị) thu hoạch lúa

"Đổi đời" từ hang đá

Mùa đông năm 1959, khi tuần tra khu vực hang động, Bộ đội Biên phòng Cà Xèng (xã Thượng Hóa, tỉnh Quảng Bình cũ, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị) đã bất ngờ phát hiện một nhóm "người rừng" sinh sống trong vách đá. Thời điểm đó, người Rục chỉ có 34 nhân khẩu, sinh sống chủ yếu bằng hình thức du canh, du cư, hoàn toàn phụ thuộc vào tự nhiên.

Sau đó, bộ đội Biên phòng và cán bộ địa phương đã kiên trì tiếp cận, vận động họ rời hang đá để về định cư sinh sống tại các bản: Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ (xã Kim Phú). Tộc người này được đặt tên là người Rục, trở thành "em út" trong cộng đồng dân tộc thiểu số Việt Nam.

Việc đưa người Rục "ra khỏi hang" không chỉ đánh dấu sự thay đổi về không gian sinh tồn, mà còn mở ra một hành trình mới nhằm đưa đồng bào Rục từng bước tiếp cận đời sống văn minh và xây dựng cuộc sống mới.

Những năm đầu định cư, đồng bào Rục phải đối mặt với việc thiếu đất sản xuất, thiếu lương thực, tập quán sinh hoạt lạc hậu, trình độ dân trí thấp. Bộ đội đã nhiều tháng ròng rã để giúp người Rục làm quen với việc làm rẫy, trỉa đậu, trồng ngô…

Năm 1989, dịch sởi đã cướp đi sinh mạng của nhiều người Rục, cộng thêm sự bủa vây của đói nghèo, người Rục lại trở về hang đá. Và rồi, cuộc vận động người Rục quay trở lại với cộng đồng lần thứ 2 là một kỳ tích của cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng Bộ đội Biên phòng và các đoàn thể. Không chỉ ổn định chỗ ở, người Rục còn biết trồng lúa nước, chủ động nguồn lương thực thay vì chỉ trông chờ vào sự cứu trợ của nhà nước.

Đường bào bản Mò O Ồ Ồ được bê tông hóa

Nhớ về hành trình phát triển của dân tộc Rục, ông Cao Trung Trực, người có uy tín ở bản Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú không giấu đươc niềm tự hào. Ông Trực cho hay, người Rục giờ không chỉ học cách trồng lúa, trồng khoai nữa mà đã tìm tòi, học hỏi các mô hình kinh tế để làm giàu.

"Bây giờ thuận lợi nhiều, có điện đường trường trạm, có Đồn Biên phòng đóng chân trên địa bàn, có Công an chính quy về bản, người dân bản làng làm ăn thuận lợi. Bà con cùng nhau đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau vươn lên. Nhờ Đảng, Chính phủ, chính quyền cấp xã động viên, giúp đỡ bà con rất nhiều", ông Trực phấn khởi.

Nhờ có chính sách phát triển kinh tế của Đảng, Nhà nước, đời sống của đồng bào Rục ở bản Mò O Ồ Ồ và các bản khác ở Kim Phú nay có của ăn, của để. Nhiều hộ đã xây được nhà kiên cố, trẻ em được đến trường; lớp thanh niên trẻ nhanh nhạy, có ước mơ và tầm nhìn ở tương lai; phụ nữ dần thay đổi nếp nghĩ, cách làm, vươn lên làm chủ cuộc sống; các hủ tục lạc hậu dần được xóa bỏ.

Nữ sinh người Rục đầu tiên vào đại học

Từ 34 nhân khẩu ban đầu, đến nay, dân số của đồng bào Rục ước tính khoảng gần 700 người. Một minh chứng sinh động cho sự trưởng thành của thế hệ trẻ người Rục là câu chuyện của sinh viên Cao Lệ Hằng - thế hệ thứ 2 của người Rục sau khi rời hang đá - nữ sinh người Rục đầu tiên bước chân vào giảng đường đại học cách đây gần 4 năm.

Năm 2022, việc Hằng đỗ đại học là một sự kiện lớn của cả bản. Hay tin Hằng trúng tuyển đại học, bà con trong bản, thầy cô giáo và các chiến sĩ bộ đội biên phòng, chính quyền địa phương ai nấy đều hân hoan, vui chung niềm vui với gia đình em.

Từ năm 2016, Đồn Biên Phòng Cà Xèng nhận chăm sóc em Cao Thị Lệ Hằng theo chương trình "Nâng bước em đến trường"

Cao Thị Lệ Hằng mồ côi bố từ nhỏ, gia đình thuộc diện hộ nghèo, cả nhà trông chờ vào 3 sào ruộng. Sau khi bố mất, một mình mẹ Hằng gồng gánh nuôi 8 chị em cô. Gia cảnh chồng chất khó khăn nên đã không ít lần Hằng có ý định bỏ cuộc. May mắn, năm 2016, Đồn Biên phòng Cà Xèng đã nhận chăm sóc em theo chương trình "Nâng bước em đến trường" với mức hỗ trợ 500 nghìn đồng/tháng. Nhờ sự yêu thương của Bộ đội Biên phòng Cà Xèng, sự quan tâm của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, Hội phụ nữ, Hằng đã có thêm nghị lực để vượt lên cuộc sống, tiếp tục hành trình chinh phục con chữ, trở thành người Rục đầu tiên đỗ đại học.

Với sự nỗ lực của bản thân, năm 2023, Cao Thị Lệ Hằng là đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Sinh viên Việt Nam lần thứ XI. Mới đây, em còn vinh dự được kết nạp vào Đảng ngay tại Trường Đại học Quảng Bình.

Thành tích của Lệ Hằng không chỉ là niềm tự hào của gia đình, bản làng mà còn đánh dấu một mốc son trong quá trình phát triển của tộc người Rục. Hơn thế, câu chuyện vượt lên hoàn cảnh, biến ước mơ thành hiện thực của Lệ Hằng đã và đang truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều học sinh người Rục, khơi dậy khát vọng học tập, vươn lên thoát nghèo bằng tri thức, đóng góp cho sự phát triển của bản làng, quê hương.

Sắt son tin đảng, kỳ vọng vào Đại hội XIV

Không chỉ khởi sắc mạnh mẽ về kinh tế, đời sống tinh thần và nhận thức chính trị của đồng bào Rục cũng ngày càng được nâng cao. Đặc biệt, việc hình thành Chi bộ Đảng tại bản Mò O Ồ Ồ (xã Kim Phú) đã tạo nền tảng quan trọng để đưa chủ trương, đường lối của Đảng đi vào cuộc sống, trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển của cộng đồng.

Ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, cho biết, chi bộ bản Mò O Ồ Ồ đã triển khai Nghị quyết phát triển kinh tế lúa nước tại vùng lúa nước Rục Làn rất tốt và có hiệu quả. Nhờ đó, đồng bào Rục đã cơ bản tự túc được lương thực, không còn bị động, trông chờ vào nguồn cứu trợ của nhà nước.

"Đồng bào Rục kỳ vọng, trong thời gian tới, với thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, các nghị quyết của Đại hội sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, định hường cho Đảng bộ, chính quyền xã Kim Phú nói chung và bà con nhân dân, chi bộ bản Mò O Ồ Ồ nói riêng ngày một phát triển", ông Hoàng Thanh Bình bày tỏ.

Trẻ người Rục được đi học nên rất thành thạo tiếng phổ thông

Bên thềm Đại hội lần thứ XIV của Đảng, theo Bí thư Chi bộ bản Mò O Ồ Ồ Cao Xuân Long, bà con người Rục luôn sắt son một lòng tin Đảng. Đồng bào Rục kỳ vọng Đại hội XIV sẽ đề ra những quyết sách đúng đắn, mang tầm chiến lược, tiếp tục quan tâm đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo điều kiện để các dân tộc cùng tiến bước trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh.

"Sau thành công của Đại hội, Chi bộ bản Mò O Ồ Ồ sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và Đồn Biên phòng Cà Xèng để triển khai sớm Nghị quyết Đại hội XIV, giúp bà con phát triển kinh tế gia đình, ổn định cuộc sống, ngày càng ấm no hơn", Bí thư Chi bộ bản Mò O Ồ Ồ khẳng định.

Nhật An