Cục Hàng không đề xuất phụ thu nhiên liệu vào giá vé máy bay nội địa

Theo cơ quan quản lý, diễn biến xung đột tại Trung Đông đang gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là nguồn cung nhiên liệu hàng không Jet A-1. Dữ liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) cho thấy khi giá Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm 50 - 60%. Nếu giá nhiên liệu vượt mức 200 USD/thùng, chi phí vận hành có thể tăng trên 70%.

Nguồn cung dầu thô toàn cầu cũng đang chịu nhiều sức ép khi các nhà máy lọc dầu tại châu Á - khu vực cung cấp chính cho Việt Nam phải cắt giảm công suất, trong khi một số quốc gia hạn chế xuất khẩu để bảo đảm nhu cầu nội địa. Tình trạng khan hiếm nguồn hàng đã dẫn đến cạnh tranh mua và khiến giá nhiên liệu tiếp tục leo thang.

Cục trưởng Uông Việt Dũng cho biết với diễn biến phức tạp và chưa xác định được thời điểm kết thúc của xung đột, ngành hàng không có thể phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian tới, bao gồm chi phí nhiên liệu tăng cao, nhu cầu du lịch và giao thương suy giảm, cũng như nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.

Hiện nay Việt Nam có 5 doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không, trong đó hai đơn vị chủ lực là Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (Skypec) và Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation), đảm nhiệm phần lớn nguồn cung cho các hãng bay trong và ngoài nước khai thác tại Việt Nam.

Theo báo cáo của các doanh nghiệp này, nguồn nhiên liệu vẫn được đảm bảo cho các hãng hàng không đến hết ngày 31/3/2026 theo các hợp đồng đã ký. Tuy nhiên, việc tìm nguồn hàng cho giai đoạn từ tháng 4/2026 đang gặp nhiều khó khăn khi một số đối tác trì hoãn giao hàng hoặc có khả năng áp dụng điều khoản bất khả kháng để chấm dứt hợp đồng.

Cục Hàng không đề xuất phụ thu nhiên liệu vào giá vé máy bay nội địa. Ảnh minh họa

Trước tình hình này, Cục Hàng không Việt Nam đánh giá nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không từ đầu tháng 4/2026 là hiện hữu. Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu đang tích cực tìm kiếm nguồn hàng thay thế, chấp nhận mức giá cao hơn để duy trì nguồn cung, song khả năng tìm được nhà cung cấp mới trong bối cảnh hiện nay là khá hạn chế.

Đối với các hãng hàng không, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí vận hành. Khi giá Jet A-1 tăng mạnh, áp lực tài chính đối với doanh nghiệp càng lớn.

Theo báo cáo của Vietnam Airlines, VietJet Air và Sun PhuQuoc Airways, nếu giá Jet A-1 duy trì ở mức 200–230 USD/thùng như hiện nay, chi phí khai thác của Vietnam Airlines có thể tăng thêm khoảng 50 - 60% mỗi tháng so với trước khi xung đột xảy ra. Trong khi đó, chi phí của Sun PhuQuoc Airways dự kiến tăng khoảng 30%, còn VietJet Air có thể phát sinh thêm khoảng 2.000 tỷ đồng mỗi tháng.

Ngoài ra, việc điều chỉnh đường bay để tránh các khu vực không phận bị đóng khiến thời gian bay kéo dài, tiêu hao nhiều nhiên liệu hơn và làm tăng chi phí tổ bay, bảo dưỡng tàu bay. Các chi phí gián tiếp như phí bay qua hành lang thay thế và phụ phí bảo hiểm rủi ro cũng gia tăng đáng kể.

Để ứng phó với tình hình trên, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu tiếp tục tìm kiếm nguồn cung mới, đồng thời điều phối hiệu quả lượng tồn kho giữa các kho trong hệ thống trên toàn quốc. Các đơn vị cũng cần làm việc với hai nhà máy lọc dầu trong nước là Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn nhằm tăng nguồn cung Jet A-1 từ nội địa trong khả năng cho phép.

Đối với các hãng hàng không, cơ quan quản lý yêu cầu chủ động xây dựng phương án sản xuất kinh doanh phù hợp với diễn biến thị trường, rà soát kế hoạch khai thác các đường bay, đặc biệt là các tuyến nội địa, nhằm hạn chế rủi ro thua lỗ.

Các hãng cũng cần tối ưu hóa chi phí, duy trì mạng đường bay hợp lý và phối hợp với ngành du lịch để mở mới hoặc tăng tần suất các đường bay đến những thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và các doanh nghiệp khai thác cảng hàng không xem xét giảm một số loại phí, giãn thời hạn thanh toán cho các hãng bay, tương tự các chính sách hỗ trợ trong giai đoạn dịch Covid-19. Đồng thời, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) được đề nghị nghiên cứu các phương án điều hành bay hiệu quả nhằm rút ngắn thời gian bay và tiết kiệm nhiên liệu.

Về chính sách, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026, bổ sung nhiên liệu bay vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT và cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo biến động giá Jet A-1. Đồng thời, cơ quan này cũng đề xuất xem xét điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa trong trường hợp cần thiết nhằm giúp các hãng hàng không duy trì hoạt động khai thác.

Văn Sơn