Cục Đăng kiểm lý giải nguyên nhân tỷ lệ ô tô trượt kiểm định khí thải tăng đột biến

Chiều 24/3, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã tổ chức Tọa đàm trao đổi, giải đáp về kiểm tra khí thải ô tô nhằm tháo gỡ những vướng mắc và bức xúc của dư luận liên quan đến công tác kiểm định khí thải phương tiện giao thông mới (từ ngày 1/3).

Chia sẻ tại buổi tọa đàm, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam Nguyễn Tô An cho hay, việc nhiều xe ô tô trượt kiểm định khí thải từ khi áp dụng quy định mới xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Hiện nay, thói quen phổ biến của nhiều chủ xe không bảo dưỡng định kỳ, chỉ khi xe hỏng mới mang đi sửa. Chính vì vậy, khi áp dụng phương pháp kiểm tra nghiêm ngặt mới, nhiều xe đã bị từ chối kiểm định ngay từ đầu vì tình trạng kỹ thuật kém như chảy dầu, động cơ rung giật, có tiếng gõ lạ, ra khói đen/trắng.

Hiện nhiều xe phải đại tu, tháo dỡ toàn bộ động cơ để sửa chữa chuyên sâu mới có thể qua trạm. Ngược lại, những xe được chăm sóc tốt dù đã sử dụng lâu năm vẫn dễ dàng vượt qua bài kiểm tra.

Ảnh minh họa

Đặc biệt, đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng thẳng thắn thừa nhận, một số cơ sở đăng kiểm, đăng kiểm viên chưa nắm vững nghiệp vụ, quy trình. Theo đúng quy trình, đăng kiểm viên phải kiểm tra tình trạng an toàn của động cơ trước khi đo khí thải. Nếu xe có dấu hiệu bất thường (chảy dầu, tiếng động lạ...), đăng kiểm viên phải từ chối kiểm tra và yêu cầu chủ xe mang về sửa chữa để tránh hư hỏng nặng hơn.

Thế nhưng, một số đăng kiểm viên do hạn chế về nghiệp vụ, hiểu sai quy trình đã tự ý "ép" chủ xe ký giấy cam kết tự chịu rủi ro ngay cả khi xe đang bị chảy dầu.

"Giấy cam kết này hoàn toàn là tự nguyện, chỉ áp dụng cho một trường hợp duy nhất: Khi động cơ hoạt động trong vùng nguy hiểm, cơ sở đăng kiểm không xác định được vòng tua tối đa của nhà sản xuất và muốn từ chối kiểm tra, nhưng chủ xe vẫn tự tin vào tình trạng xe của mình và thiết tha đề nghị được tiếp tục đo khí thải", Phó Cục trưởng Nguyễn Tô An thông tin.

Cục Đăng kiểm khẳng định sẽ kiên quyết chấn chỉnh tình trạng này để đảm bảo việc thực hiện đồng bộ, chuẩn xác quy trình kiểm định khí thải trên toàn quốc.

Liên quan đến nội dung này, đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho rằng, tại các trung tâm đăng kiểm cần chuẩn hóa quy trình và công khai minh bạch để khách hàng cũng nắm được thông tin, để quy trình đo diễn ra an toàn, tránh gây hiểu lầm cho khách hàng.

VAMA đề xuất cần có danh sách rõ ràng về điều kiện động cơ (nhiệt độ, mực dầu, nước làm mát) và tình trạng lọc gió, lọc nhiên liệu trước khi đo. Đồng thời, thống nhất thao tác đo và tăng cường kiểm tra sơ bộ để loại trừ các xe không đủ điều kiện an toàn ngay từ đầu.

Còn theo ông Đặng Văn Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam: ''Kiểm tra khí thải của Cục Đăng kiểm với xe máy dầu, đặc biệt là xe cũ thì gặp bất lợi. Chúng tôi cũng kiến nghị với Cục Đăng kiểm, với Bộ và các cơ quan chuyên môn nghiên cứu lại cách kiểm tra vẫn đo được khí thải mà không bắt người ta phải đạp ga mạnh như thế. Kiểm tra khí thải là đúng, làm chặt là đúng, nhưng phương pháp làm sao phải an toàn''.

Hiệp hội cũng thừa nhận phần lớn phương tiện không đạt tiêu chuẩn khi thải là nhóm xe đã cũ, công nghệ lạc hậu, khó đáp ứng tiêu chuẩn mới. Bên cạnh việc nghiên cứu phương pháp kiểm tra phù hợp hơn cần có lộ trình sàng lọc từng bước loại bỏ các phương tiện không còn đáp ứng yêu cầu, đồng thời nâng cao ý thức bảo dưỡng định kỳ của chủ xe.

Thực tế phương pháp kiểm tra khí thải với gia tốc tự do đã được áp dụng từ năm 1999, nhưng trước đây thời gian đạp ga cho phép kéo dài đến 5 giây và chỉ đo ở khoảng 90% công suất động cơ.

Cách đo cũ này không phản ánh đúng mức độ phát thải thực tế. Trong khi đó, việc áp dụng phương pháp mới khi đạp ga dưới 1 giây đạt tốc độ vòng quay lớn nhất theo quy định mới từ ngày 1/3 là tiêu chuẩn đã được quốc tế công nhận và áp dụng rộng rãi tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc và các nước ASEAN.

Mục tiêu cốt lõi của việc siết chặt tiêu chuẩn khí thải là giảm thiểu ô nhiễm môi trường, cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Quy định mới sẽ thúc đẩy thay đổi thói quen của chủ xe trong việc chủ động bảo dưỡng định kỳ, giúp tối ưu chi phí vận hành, kéo dài tuổi thọ phương tiện và đảm bảo an toàn giao thông.

Cơ quan quản lý luôn lắng nghe, ghi nhận các ý kiến đóng góp để soi xét, tự điều chỉnh và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Ninh An