Cử tri gửi gắm niềm tin qua mỗi lá phiếu

Đây là những nội dung được các đại biểu trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt tối 7-3, với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân: Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”, do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội thực hiện.

Các ứng cử viên đại biểu HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2026-2031 tiếp xúc cử tri tại Đơn vị bầu cử số 30. Ảnh: Thanh Hải

Mỗi lá phiếu mang theo niềm tin

Tuần qua, các cuộc tiếp xúc cử tri được tổ chức đồng loạt tại nhiều địa phương. Người dân trực tiếp lắng nghe chương trình hành động, quan sát phong thái và đánh giá năng lực của từng ứng cử viên trước khi đưa ra lựa chọn của mình.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục của Quốc hội, trong quá trình lựa chọn đại biểu, yêu cầu đặt lên trên hết là chất lượng, chứ không chỉ đơn thuần là cơ cấu.

Ông cho rằng đại biểu dân cử phải là người đại diện cho mọi tầng lớp nhân dân, nhưng trước hết phải là đại diện xuất sắc, người dám nói, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước nhân dân, trước Đảng và trước danh dự của bản thân.

Bà Lê Thị Thu Hà, Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Ngoài, xã Đông Anh (Hà Nội) bày tỏ kỳ vọng các đại biểu sau khi trúng cử sẽ thực sự mang tiếng nói của người dân đến nghị trường, đồng thời tăng cường giám sát việc thực hiện các chương trình hành động của các cấp chính quyền.

Theo bà Lê Thị Thu Hà, Hà Nội hiện đang phải giải quyết nhiều vấn đề lớn như môi trường, đất đai hay ùn tắc giao thông. Vì vậy, cử tri mong muốn các đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp sẽ tích cực giám sát, phản ánh và thúc đẩy những giải pháp hiệu quả để tháo gỡ các điểm nghẽn này, bảo đảm lợi ích thiết thực cho người dân.

Cùng quan điểm đó, ông Ngô Sách Thực, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, trong kỳ bầu cử này, cử tri sẽ lựa chọn những người có bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất và năng lực, đủ khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân.

Quả thực, mỗi lá phiếu bầu chính là sự trao gửi quyền lực của nhân dân. Khi hàng chục triệu lá phiếu được cộng lại, đó chính là ý chí của quốc gia - nền tảng của một Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Bầu chọn những người xứng đáng nhất vì thế không chỉ là lựa chọn một cá nhân, mà còn là lựa chọn cách mà tiếng nói của nhân dân sẽ được chuyển hóa thành những quyết sách cho đất nước và địa phương. Niềm tin ấy được xây dựng từ sự cân nhắc thận trọng của mỗi cử tri và sẽ được củng cố bằng trách nhiệm, bản lĩnh cùng hành động của những đại biểu dân cử sau khi trúng cử.

Mỗi lá phiếu bầu chính là sự trao gửi quyền lực của nhân dân. Ảnh minh họa: Thanh Hải

Thu hẹp khoảng cách giữa nghị trường và đời sống

Trong mỗi lá phiếu của cử tri luôn có hai yếu tố song hành: Niềm tin và kỳ vọng. Niềm tin dành cho những người đại diện cho mình tại các cơ quan quyền lực nhà nước và kỳ vọng tiếng nói của nhân dân sẽ được lắng nghe, phản ánh và chuyển hóa thành những quyết sách cụ thể.

Tuy nhiên, niềm tin ấy không chỉ được gửi gắm trong ngày bầu cử mà còn được kiểm chứng trong suốt nhiệm kỳ thông qua trách nhiệm, bản lĩnh và hành động của mỗi đại biểu dân cử.

Khi cử tri bỏ lá phiếu của mình, họ không chỉ lựa chọn một cá nhân mà còn gửi gắm niềm tin vào một cơ chế đại diện, nơi tiếng nói của người dân phải được lắng nghe và phản ánh trung thực. Vì vậy, mối quan hệ giữa cử tri và đại biểu dân cử không chỉ dừng lại ở thời điểm bầu cử, mà cần được duy trì thường xuyên thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Khi khoảng cách giữa nghị trường và đời sống được thu hẹp, đó cũng chính là lúc niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan dân cử được củng cố vững chắc hơn.

Trao đổi về nội dung này tại chương trình thời sự đặc biệt do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức tối 7-3, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công, cho rằng kỳ vọng của người dân đối với đại biểu dân cử hiện nay ngày càng rõ ràng và thẳng thắn hơn. Cử tri không chỉ kỳ vọng đại biểu xuất hiện mang tính hình thức, mà cần thực chất trong việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

GS.TS Trần Thị Diệu Oanh. Ảnh: Thanh Hải

Theo bà, thông qua năng lực và phẩm chất của mình, đại biểu dân cử phải nói lên tiếng nói của người dân và góp phần giải quyết những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn.

Cử tri cũng ngày càng kỳ vọng các đại biểu dân cử gần dân hơn, trách nhiệm hơn và hiệu quả hơn trong hoạt động của mình. “Gần dân” là hiểu dân, lắng nghe dân; “trách nhiệm hơn” là theo đuổi các vấn đề mà cử tri phản ánh đến cùng; còn “hiệu quả hơn” là biến những bất cập trong thực tiễn thành những chính sách cụ thể nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong đời sống và trong quá trình phát triển.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cải cách thể chế, nâng cao hiệu lực quản trị và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, vai trò của các cơ quan dân cử cũng được đặt ra với những yêu cầu cao hơn. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu không chỉ phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri, mà còn phải trở thành cầu nối giữa đời sống xã hội với nghị trường, giữa ý chí của nhân dân với quá trình hoạch định chính sách.

Nâng cao vai trò giám sát, phản biện và trách nhiệm giải trình

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, trong nhiệm kỳ tới, các đại biểu dân cử cần tiếp tục nâng cao hơn nữa vai trò giám sát và phản biện xã hội, bởi đây là chức năng rất quan trọng của cơ quan dân cử.

Thông qua hoạt động giám sát, các quyền dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện của người dân được thể hiện rõ nét hơn, qua đó khẳng định quyền lực của nhân dân trong đời sống chính trị - xã hội.

Hoạt động giám sát cần bám sát thực tiễn, lựa chọn đúng những vấn đề nóng, những nội dung cử tri bức xúc để kiến nghị và thúc đẩy ban hành các quyết sách phù hợp. Đồng thời, giám sát phải gắn với trách nhiệm giải trình và theo dõi sau giám sát.

“Giám sát phải đi đến tận cùng của vấn đề, làm rõ việc sau giám sát được giải quyết như thế nào, kết quả ra sao, những khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ đến đâu và trách nhiệm thuộc về ai”, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nhấn mạnh.

Đối với hoạt động phản biện xã hội, cần bám sát tiếng nói của người dân, đồng thời lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, từ đó góp phần hình thành những quyết sách phù hợp với thực tiễn và có tính khả thi cao.

PGS.TS Vũ Hào Quang trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Ở góc độ nghiên cứu xã hội học, PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn tổng hợp và phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, cử tri quan tâm nhiều hơn đến các quyết sách công, vì vậy yêu cầu về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của các cơ quan dân cử ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo ông, đây là hai yếu tố then chốt để củng cố niềm tin của người dân đối với đại biểu dân cử. Nếu hoạt động của đại biểu thiếu minh bạch, cử tri sẽ khó có thể đồng hành cùng các chính sách xã hội và các chương trình phát triển.

Bên cạnh đó, nếu đại biểu thiếu tinh thần trách nhiệm, né tránh hoặc không dám chịu trách nhiệm về các quyết định của mình thì niềm tin mà cử tri gửi gắm sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, tinh thần trách nhiệm và đạo đức chính trị của đại biểu dân cử cần được thể hiện rõ trong việc cung cấp thông tin cũng như đề xuất chính sách.

Các đề xuất chính sách cần được công khai, minh bạch về mục tiêu, đối tượng thụ hưởng cũng như các chủ thể tham gia thực hiện và chịu trách nhiệm. Điều này không chỉ giúp cử tri hiểu rõ hơn về quá trình hoạch định chính sách mà còn tăng cường sự giám sát của xã hội.

PGS.TS Vũ Hào Quang cũng cho rằng, bản lĩnh của đại biểu dân cử còn thể hiện ở năng lực nắm bắt thực tiễn và khả năng giải quyết vấn đề, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Thực tế không thể tồn tại tình trạng khi thành công thì nhiều người nhận thành tích, nhưng khi xảy ra sai sót thì không ai đứng ra chịu trách nhiệm.

Việc nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình sẽ góp phần xây dựng hình ảnh người đại biểu dân cử bản lĩnh, trách nhiệm, qua đó củng cố niềm tin của cử tri đối với các cơ quan dân cử.

Mỗi kỳ bầu cử vì thế không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước mà còn là thời khắc để nhân dân trao gửi niềm tin và lựa chọn những người đại diện xứng đáng cho mình tại các cơ quan quyền lực nhà nước.

Giá trị của lá phiếu không dừng lại ở ngày bầu cử. Niềm tin của cử tri chỉ thực sự bền vững khi tiếng nói của nhân dân được lắng nghe, được phản ánh trung thực tại nghị trường và được chuyển hóa thành những quyết sách vì lợi ích của đất nước và nhân dân.

Sau mỗi lá phiếu, điều mà cử tri gửi gắm không chỉ là sự lựa chọn, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm và danh dự của người đại biểu dân cử.

Hân - Hiệp - Chi