Dấu ấn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV: Kỷ lục lập pháp, đột phá giám sát

Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: quochoi.vn

Khối lượng công việc lập pháp kỷ lục, các phiên chất vấn ngày càng thực chất, cùng những đổi mới mạnh mẽ trong hoạt động giám sát đã khẳng định vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, nơi niềm tin của cử tri được chuyển hóa thành những quyết sách quan trọng cho sự phát triển của quốc gia.

Khối lượng lập pháp kỷ lục, hoàn thiện thể chế phát triển

Nếu lá phiếu của cử tri là khởi đầu của niềm tin, nghị trường chính là nơi niềm tin ấy được chuyển hóa thành những quyết sách lớn cho sự phát triển của đất nước. Trong nhiệm kỳ vừa qua, Quốc hội khóa XV đã để lại dấu ấn đậm nét với khối lượng công việc lập pháp lớn chưa từng có, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn của thực tiễn.

Tại nghị trường, các phiên chất vấn ngày càng sôi nổi, thẳng thắn và đi vào thực chất hơn, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu trước cử tri và nhân dân cả nước. Những vấn đề nóng của đời sống kinh tế - xã hội được đặt ra, được tranh luận, được yêu cầu giải trình và thúc đẩy giải quyết.

Nhờ đó, khoảng cách giữa nghị trường và đời sống được thu hẹp, để mỗi quyết sách được ban hành thực sự bắt nguồn từ thực tiễn và đáp ứng kỳ vọng của nhân dân. Từ niềm tin của lá phiếu đến trách nhiệm tại nghị trường, đó chính là hành trình của dân chủ, của trách nhiệm và của khát vọng phát triển đất nước.

Theo thống kê, trong toàn nhiệm kỳ, Quốc hội đã tổ chức 19 kỳ họp, gồm 10 kỳ họp thường kỳ và 9 kỳ họp bất thường; thông qua 85 luật, 106 nghị quyết quy phạm pháp luật và 445 nghị quyết liên quan đến các vấn đề kinh tế - xã hội, ngân sách, giám sát và những quyết sách quan trọng của quốc gia.

Bên cạnh dấu ấn trong công tác lập pháp, hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XV cũng có bước chuyển mạnh mẽ với phương châm “giám sát để kiến tạo phát triển”. Lần đầu tiên, Diễn đàn giám sát của Quốc hội được tổ chức vào tháng 8-2025, đánh dấu sự đổi mới trong tư duy giám sát, không chỉ nhằm phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế mà còn để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Các đại biểu Quốc hội đã lắng nghe và tiếp thu rất đầy đủ ý kiến của cử tri, đồng thời tích cực tham gia hoạt động giám sát, phản biện để phản ánh tới diễn đàn Quốc hội. Qua đó, nhiều vấn đề được kiến nghị tới các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là các bộ, ngành Trung ương, nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc, góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội và ổn định đời sống của người dân.

Cử tri Nguyễn Năng Lực, phường Cầu Giấy chia sẻ, trong nhiệm kỳ này, có thể thấy vai trò giám sát của các đại biểu Quốc hội được thực hiện rất sâu sát, cụ thể và hiệu quả. Các cử tri cũng mong muốn rằng trong nhiệm kỳ tới, các đại biểu Quốc hội sẽ tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò giám sát của mình để các nghị quyết, chính sách và pháp luật sớm đi vào cuộc sống, đến với người dân một cách thiết thực.

Trao đổi về vấn đề này tại Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hướng tới ngày hội toàn dân:Người đại biểu dân cử trong kỷ nguyên mới”,do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức tối 7-3, PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho rằng, dấu ấn nổi bật thể hiện qua những cuộc cải cách quan trọng trên nhiều lĩnh vực.

PGS.TS Vũ Hào Quang, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Tổng hợp và Phân tích dư luận xã hội, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội trao đổi tại Chương trình thời sự đặc biệt tối 3-7. Ảnh: Thanh Hải

Trước hết là cải cách nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, được thể hiện thông qua nhiều đạo luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đấu thầu và Luật Hợp tác xã. Những đạo luật này góp phần hoàn thiện khung khổ pháp lý cho hoạt động kinh tế, tháo gỡ các vướng mắc trong thực tiễn và tạo điều kiện thúc đẩy phát triển.

Thứ hai là cải cách nhằm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Nội dung này được thể hiện qua việc ban hành và sửa đổi các luật như Luật Giao dịch điện tử, Luật Căn cước và Luật Dữ liệu, góp phần tạo nền tảng pháp lý cho quá trình chuyển đổi số trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Theo PGS.TS Vũ Hào Quang, những điểm nổi bật trong hoạt động lập pháp của Quốc hội khóa XV còn thể hiện ở việc ban hành các đạo luật mới với chất lượng ngày càng cao. Những đạo luật này đã góp phần quan trọng trong việc củng cố nền quản trị quốc gia, hoàn thiện nền hành chính, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của đất nước trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thảo luận tại tổ, chiều 3-11-2025. Ảnh: Đình Hiệp

Nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử

Đối với Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, từ đầu nhiệm kỳ đến nay đã tổ chức 15 đoàn giám sát theo nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cùng với 4 đoàn giám sát, khảo sát theo kế hoạch hoạt động của đoàn. Một điểm mới đáng chú ý là sự phối hợp với HĐND thành phố Hà Nội trong giám sát những vấn đề quan trọng của địa phương.

Qua đó nâng cao hiệu quả giám sát, chỉ rõ kết quả đạt được, những hạn chế, trách nhiệm của các bên liên quan cũng như đề xuất các giải pháp khắc phục. Những đổi mới này không chỉ nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử mà còn góp phần củng cố niềm tin của cử tri và nhân dân.

Đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn Hà Nội) phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: Như Ý

Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cho biết, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội có sự tham gia của nhiều chuyên gia trên các lĩnh vực. Vì vậy, tại các diễn đàn của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội luôn là một trong những đoàn có số lượng đại biểu đăng ký phát biểu nhiều nhất.

“Đặc biệt, các ý kiến phát biểu đều có chất lượng chuyên môn cao, được nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình và nhận được sự quan tâm tiếp thu của các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật”, đại biểu Hoàng Văn Cường cho biết.

Bà Nguyễn Thị Hoa, cử tri xã Đông Anh chia sẻ, qua theo dõi trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng như qua phản ánh của cử tri trước và sau các kỳ họp Quốc hội, có thể thấy các đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hà Nội đã đóng góp nhiều ý kiến thiết thực trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Trong đó có những nội dung quan trọng liên quan đến Luật Thủ đô và nhiều đạo luật khác đã và đang đi vào cuộc sống, tác động trực tiếp tới đời sống của người dân.

Đại biểu Bùi Hoài Sơn phát biểu thảo luận tại tổ Hà Nội. Ảnh: Đình Hiệp

Đại biểu Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội Đoàn thành phố Hà Nội cho rằng, Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội đã có nhiều đổi mới và thể hiện vai trò tiên phong trong các hoạt động của mình, đặc biệt là trong công tác giám sát. Các hoạt động giám sát luôn được xây dựng kế hoạch triển khai rất kỹ lưỡng, khoa học. Qua đó, nhiều rào cản về pháp lý cũng như những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn cuộc sống đã từng bước được nhận diện và kiến nghị tháo gỡ.

Ông Đào Duy Tùng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đông Anh cho biết, các đại biểu Quốc hội đã lắng nghe và tiếp thu rất đầy đủ ý kiến của cử tri, đồng thời tích cực tham gia hoạt động giám sát, phản biện để phản ánh tới diễn đàn Quốc hội. Qua đó, nhiều vấn đề được kiến nghị tới các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là các bộ, ngành Trung ương, nhằm kịp thời giải quyết những vấn đề dân sinh bức xúc, góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội và ổn định đời sống của người dân.

Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, các kết quả giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội thể hiện rõ tình hình thực hiện chính sách, của pháp luật với từng nội dung giám sát đồng thời có các kiến nghị, giải pháp cụ thể với các cơ quan Trung ương, HĐND, UBND thành phố Hà Nội và các đơn vị có liên quan nhằm góp phần khắc phục tồn tại trong từng lĩnh vực.

Số lượng kỳ họp, số lượng luật và nghị quyết được thông qua tại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, cùng với những đột phá trong hoạt động giám sát là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh, trí tuệ và sự đổi mới không ngừng vì lợi ích quốc gia, dân tộc của các vị đại biểu Quốc hội.

Đánh giá về kết quả nổi bật của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội và các vị đại biểu Quốc hội của Thủ đô, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết: “Các đại biểu tích cực, chủ động tham gia đóng góp nhiều ý kiến chất lượng, sâu sắc vào quá trình xây dựng các dự án luật, nghị quyết của Quốc hội cũng như các chương trình giám sát, qua đó góp phần vào những thành tựu chung của Quốc hội trong nhiệm kỳ vừa qua”.

Những kết quả to lớn và quan trọng này tạo tiền đề vững chắc, là kinh nghiệm để Quốc hội khóa XVI kế thừa và phát huy, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đến năm 2030, 2045, xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh (trái), Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình thời sự đặc biệt, tối 7-3. Ảnh: Thanh Hải

Đánh giá về hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trong nhiệm kỳ vừa qua, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, trong bối cảnh khối lượng công việc lập pháp ngày càng lớn, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đã thể hiện rõ vai trò cầu nối, kịp thời chuyển tải nhiều vấn đề thực tiễn của Thủ đô tới nghị trường.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh bày tỏ đồng tình với nhận định về khối lượng công việc lập pháp rất lớn của Quốc hội trong thời gian qua. Theo đó, cùng với quá trình tinh gọn bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều văn bản pháp luật quan trọng đã được ban hành.

Thời gian tới, khi các nghị định về phân cấp, phân quyền được hoàn thiện, khối lượng công việc trong xây dựng và hoàn thiện thể chế sẽ tiếp tục đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, qua nghiên cứu và quan sát, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội thời gian qua đã thể hiện rõ vai trò là cầu nối giữa Thủ đô với Quốc hội. Nhiều vấn đề thiết thực của Hà Nội như quản trị đô thị, an sinh xã hội, môi trường hay các cơ chế phát triển đặc thù của Thủ đô đã được chuyển tải kịp thời thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri, thảo luận tại nghị trường và quá trình tham gia xây dựng, hoàn thiện các luật, nghị quyết.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cũng cho rằng, với vị thế là Thủ đô, yêu cầu đặt ra đối với Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội cần cao hơn, không chỉ đại diện cho tiếng nói của địa phương mà còn góp phần gợi mở, đề xuất các chính sách có ý nghĩa đối với cả nước. Vì vậy, việc tiếp tục nâng cao tính chuyên nghiệp, bám sát thực tiễn đời sống xã hội sẽ góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố trong thời gian tới.

Đình Hiệp