Congo cấm xuất khẩu quặng đồng và coban

Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo vừa ban hành lệnh cấm xuất khẩu quặng đồng và quặng coban, đánh dấu một bước đi mạnh mẽ trong chiến lược gia tăng giá trị cho ngành khai khoáng bằng cách thúc đẩy chế biến trong nước thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.

Máy xúc và máy khoan đang làm việc trong một hố lộ thiên tại Tenke Fungurume, một mỏ đồng và coban, phía tây bắc Lubumbashi ở miền nam sản xuất đồng của Congo, ngày 29 tháng 1 năm 2013. (Ảnh: REUTERS)

Theo sắc lệnh được Reuters tiếp cận ngày 6/8, lệnh cấm được ký từ ngày 29/6 bởi Bộ trưởng Bộ Mỏ Louis Kabamba Watum, Bộ trưởng Bộ Ngoại thương Julien Paluku Kahongya và Bộ trưởng Bộ Kinh tế Daniel Mukoko Samba. Văn bản nêu rõ việc xuất khẩu quặng đồng và quặng coban chính thức bị cấm và có hiệu lực ngay lập tức.

Động thái này được xem là một phần trong nỗ lực của Congo nhằm giữ lại nhiều giá trị kinh tế hơn từ nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào của quốc gia. Hiện Congo là nhà sản xuất coban lớn nhất thế giới và là nhà cung cấp đồng lớn thứ hai toàn cầu, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu cho ngành sản xuất pin xe điện và các thiết bị công nghệ cao.

Bên cạnh lệnh cấm xuất khẩu, chính phủ Congo cũng công bố cơ chế thuế mới đối với các sản phẩm phụ từ hoạt động khai thác mỏ có giá trị kinh tế. Theo quy định, các sản phẩm này sẽ được tính thuế dựa trên hệ số định giá 55%, đồng thời các doanh nghiệp khai thác phải khai báo đầy đủ các sản phẩm phụ có trong lô hàng xuất khẩu trước khi quy định được áp dụng.

Khác với lệnh cấm xuất khẩu có hiệu lực ngay lập tức, chính sách thuế mới sẽ có thời gian chuyển tiếp ba tháng để các doanh nghiệp thích ứng.

Tuy nhiên, chính phủ vẫn để ngỏ khả năng miễn trừ trong một số trường hợp đặc biệt. Theo sắc lệnh, Bộ trưởng Bộ Mỏ có quyền cấp giấy phép miễn trừ xuất khẩu có thời hạn một năm đối với những trường hợp được xác định là mang tính "chiến lược".

Quyết định mới được dự báo sẽ tác động đáng kể đến các tập đoàn khai khoáng quốc tế đang hoạt động tại Congo. Những doanh nghiệp lớn hiện khai thác đồng và coban tại quốc gia này gồm CMOC, Glencore, Huayou Cobalt, Zijin Mining, Ivanhoe Mines và Eurasian Resources Group (ERG).

Việc siết chặt xuất khẩu quặng thô phản ánh xu hướng ngày càng rõ nét của nhiều quốc gia giàu tài nguyên, khi muốn phát triển chuỗi giá trị trong nước, tăng nguồn thu ngân sách và giảm sự phụ thuộc vào hoạt động xuất khẩu nguyên liệu chưa qua chế biến. Với vị thế là nguồn cung coban lớn nhất thế giới, chính sách mới của Congo được giới quan sát nhận định có thể ảnh hưởng đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như giá của các kim loại quan trọng phục vụ ngành năng lượng và xe điện trong thời gian tới.

Hoài Thương