Công nghiệp bán dẫn Đài Loan và kinh nghiệm cho Việt Nam

Ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan đã trở thành một biểu tượng thành công toàn cầu, với doanh thu đạt hơn 165 tỷ USD vào năm 2024, chiếm 20,7% GDP của hòn đảo này...

Ảnh minh họa.

Sự phát triển vượt bậc này không chỉ là kết quả của những chính sách đúng đắn mà còn là bài học quý giá cho các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Trong bối cảnh Việt Nam đang tìm kiếm con đường phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, câu chuyện của Đài Loan mang lại nhiều gợi ý quan trọng.

Đài Loan, với diện tích nhỏ bé và dân số chỉ hơn 23 triệu người, đã chọn một con đường khác biệt để phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Thay vì cạnh tranh trực diện với các cường quốc công nghệ như Mỹ và Nhật Bản, Đài Loan đã tập trung vào mô hình foundry - gia công sản xuất chip cho các doanh nghiệp khác. Quyết định này, mặc dù ban đầu bị coi thường, đã mở ra một thị trường khổng lồ khi các đối thủ tập trung vào mô hình IDM (Integrated Device Manufacturer).

TS.Konrad Young, nguyên Giám đốc Trung tâm R&D của TSMC, nhấn mạnh rằng thành công của Đài Loan không chỉ đến từ chiến lược phát triển ngành mà còn từ khả năng tận dụng nguồn nhân lực kỹ sư ở nước ngoài. Khi Đài Loan bắt đầu triển khai các chính sách thúc đẩy ngành bán dẫn, làn sóng nhân tài từng ra nước ngoài học tập và làm việc đã trở về, mang theo tri thức và kinh nghiệm quý báu. Đây là một trong những yếu tố quyết định giúp Đài Loan rút ngắn khoảng cách với các cường quốc bán dẫn hàng đầu thế giới.

Việt Nam, với cơ cấu dân số trẻ và tỷ lệ sinh tốt hơn, đang sở hữu một lợi thế lớn về nguồn cung nhân lực trong tương lai. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, Việt Nam cần ưu tiên tăng cường kết nối toàn cầu, đặc biệt là kết nối thị trường. TS.Konrad Young khuyến nghị Việt Nam cần có những chiến lược chủ động hơn để gắn kết cộng đồng trí thức và chuyên gia Việt Nam toàn cầu với sự phát triển của đất nước.

Một trong những lĩnh vực mà Việt Nam nên ưu tiên phát triển là thiết kế vi mạch (IC Design), nơi có rào cản gia nhập thấp hơn so với sản xuất chip. Việt Nam hiện đã có sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp nước ngoài hoạt động trong lĩnh vực này, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng năng lực trong tương lai. Trong khi đó, lĩnh vực sản xuất chip đòi hỏi đầu tư lớn và cạnh tranh khốc liệt, do đó, đóng gói tiên tiến có thể là cơ hội phù hợp hơn đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Để thành công, Việt Nam cần xác định lợi thế cạnh tranh riêng và tìm ra vị trí phù hợp trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Nguồn nhân lực trẻ, dồi dào và tài năng là một lợi thế quý giá mà Việt Nam cần tận dụng. Các trường đại học cần tăng cường hoạt động thực hành trong chương trình đào tạo để sinh viên có thể tiếp cận nhiều hơn với các dự án thực tế, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Câu chuyện thành công của Đài Loan là minh chứng rõ ràng cho thấy rằng một quốc gia nhỏ bé vẫn có thể trở thành người dẫn đầu trong ngành công nghiệp toàn cầu nếu biết tận dụng lợi thế riêng và chọn đúng con đường phát triển. Việt Nam, với những tiềm năng sẵn có, hoàn toàn có thể học hỏi và áp dụng những bài học quý giá từ Đài Loan để xây dựng một ngành công nghiệp bán dẫn mạnh mẽ và bền vững trong tương lai...

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 26-2026 phát hành ngày 29/06/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-26-2026.htm

Ngô Huyền