Chuyên gia AI mới đang trở thành nhân sự sống còn trong doanh nghiệp

Một dạng chuyên gia AI mới, người sở hữu kiến thức chuyên sâu về dữ liệu và mạng nơ-ron, được Steve Lucas, Giám đốc điều hành hãng công nghệ tích hợp Boomi, xem là nhân sự quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần sở hữu lúc này. Ông gọi tên vị trí đó là kỹ sư frontier và chia sẻ quan điểm này trong cuộc trò chuyện riêng với ZDNET bên lề sự kiện Boomi World Tour tổ chức tại London, Anh.

Theo Lucas, tổ chức chỉ thành công khi hiểu sâu cách tối ưu hóa các mô hình AI tiên tiến và cách sử dụng chúng hiệu quả. Ông nhấn mạnh cần có người suy nghĩ về vấn đề này mỗi ngày, và giám đốc công nghệ thông tin của doanh nghiệp phải đưa người đó vào tổ chức của mình.

CEO của Boomi, Steve Lucas, phát biểu tại sự kiện World Tour 2026 ở London. Ảnh: Boomi

Lucas là gương mặt kỳ cựu trong ngành công nghệ. Ông giữ vị trí CEO Boomi từ tháng 12/2022, từng lãnh đạo iCIMS và Marketo, đồng thời nắm giữ các vị trí điều hành cấp cao tại Salesforce và SAP. Hiện ông cùng đội ngũ Boomi hỗ trợ khách hàng khai thác dữ liệu hiệu quả trong thời đại AI tác tử.

Lucas cảnh báo vị trí kỹ sư frontier đòi hỏi bằng cấp chuyên sâu và trách nhiệm không hề đơn giản. Chính vì độ khan hiếm này, nhu cầu tuyển dụng vị trí trên sẽ tăng mạnh khi doanh nghiệp tìm cách vượt lên đối thủ.

Ông đặt ra một câu hỏi mà mọi CEO nên tự vấn bản thân. Doanh nghiệp có một người, chỉ một người thôi, hiểu cách mạng nơ-ron hoạt động hay không. Lucas cho rằng câu trả lời của 95% tổ chức chắc chắn là không, trong khi đó chính là ngọn lửa mà họ đang đùa giỡn.

Vòng xoáy nhân sự AI, hết mốt này đến mốt khác

Lucas đặt sự trỗi dậy của kỹ sư frontier trong bối cảnh rộng hơn. Vị trí này, theo ông, là mắt xích mới nhất trong chuỗi dài các nghề nghiệp liên quan AI từng gây sốt tuyển dụng. Điểm khác biệt lần này nằm ở chỗ kỹ sư frontier sẽ giữ vai trò cốt lõi lâu dài, chứ không phải cơn sốt ngắn hạn rồi tắt lịm.

Lucas nhắc lại giai đoạn prompt engineer từng là nghề được săn đón nhất. Ông kể lại rằng giới chuyên môn liên tục được nhắc nhở qua hàng loạt bài viết, hàng loạt video về cách khai thác câu trả lời tốt nhất từ mô hình, và xu hướng này kéo dài hơn một năm với trọng tâm dồn vào prompt engineering.

Sau khi OpenClaw ra mắt cuối năm 2025, xu hướng tuyển dụng công nghệ thông tin lập tức chuyển hướng. Lucas mô tả lại thời điểm đó, khi tất cả đột nhiên nhận ra cần có harness, tức lớp phần mềm vận hành giúp mô hình AI hoạt động ổn định. Nhu cầu này kéo theo sự xuất hiện của vị trí harness engineer cùng nhiều chu kỳ tuyển dụng tăng tốc khác.

Gần đây hơn, loop engineering, kỹ năng thiết kế và vận hành các vòng phản hồi giúp tác tử AI lập kế hoạch công việc, trở thành yêu cầu bắt buộc trong nhiều tin tuyển dụng. Lucas mỉa mai giới tăng trưởng nóng đã đẩy trào lưu này lên cao trào, đến mức chỉ cần gõ từ khóa loop engineer trên Indeed.com là hàng loạt vị trí hiện ra.

Lucas ví von chu kỳ tuyển dụng công nghệ thông tin hiện nay giống hạt quark và boson, xuất hiện rồi biến mất trong chớp mắt. Ông cảnh báo việc chạy theo những xu hướng ngắn hạn này có thể đẩy sự nghiệp của người theo đuổi vào ngõ cụt. Theo ông, kỹ năng bền vững thực sự nằm ở sự am hiểu sâu sắc khoa học dữ liệu và mạng nơ-ron.

Biến kiến thức thành năng lực thực chiến

Lucas cho biết vị trí kỹ sư frontier bắt nguồn từ nhu cầu tuyển kỹ sư mô hình frontier tại các tập đoàn công nghệ lớn, những nơi tiên phong đổi mới AI. Ông nhấn mạnh nhóm kỹ sư này cực kỳ quan trọng nhưng cũng vô cùng hiếm.

Lucas ước tính toàn thế giới hiện có chưa tới 3.000 người, thậm chí có thể dưới 2.000 người, biết cách xây dựng và huấn luyện mô hình ở quy mô hiện nay, hiểu cách mạng nơ-ron vận hành và có thể xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn dựa trên kỹ thuật lan truyền ngược. Con số này tính trên phạm vi toàn cầu, bao gồm Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á và mọi khu vực khác.

Lucas cho rằng thời điểm bước ngoặt đang đến gần, khi không chỉ các tập đoàn công nghệ khổng lồ mà cả doanh nghiệp thông thường cũng cần một kỹ sư đủ năng lực để biến hiểu biết về cơ chế vận hành mô hình frontier thành hành động cụ thể. Doanh nghiệp cần người thực sự hiểu cách mạng nơ-ron hoạt động, theo ông, không nhất thiết phải biết xây dựng mô hình vì đó là kỹ năng hiếm, nhưng phải hiểu cách những hệ thống này vận hành và cách tối ưu hóa chúng tốt nhất.

Khi được hỏi về yêu cầu tối thiểu cho vị trí này, Lucas trả lời kỹ sư frontier cần có bằng cấp chuyên sâu về dữ liệu và mạng nơ-ron. Ông thừa nhận việc sở hữu năng lực mạnh ở cả hai lĩnh vực chuyên biệt này rất hiếm gặp, đặc biệt khi cần áp dụng hiểu biết đó vào doanh nghiệp ngoài ngành công nghệ.

Lucas giải thích hiểu về dữ liệu là một chuyện, hiểu về mạng nơ-ron lại là chuyện khác, và đó là bộ kỹ năng còn hiếm hơn nữa. Ông khẳng định khả năng áp dụng năng lực đó vào thực tế doanh nghiệp mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc.

Lucas phân biệt rõ trách nhiệm của kỹ sư frontier với các vị trí cấp cao khác như giám đốc AI. Theo ông, giám đốc AI là người tập trung vào mô hình, khung quản trị, tuân thủ quy định và tích hợp với toàn bộ tổ chức, cùng mọi vấn đề cần xử lý ở tầm vĩ mô.

Để làm rõ yêu cầu của kỹ sư frontier, Lucas dẫn chứng vị trí kỹ sư triển khai tiền tuyến, những người làm việc sát sao với khách hàng để đảm bảo giải pháp kỹ thuật được triển khai hiệu quả trong môi trường vận hành thực tế. Ông nhắc đến thuật ngữ này được Palantir và nhiều công ty khác phổ biến, đồng thời khẳng định vai trò này khác biệt hoàn toàn vì đó là người có thể lặp lại, xây dựng và áp dụng giải pháp cho một bài toán kinh doanh cụ thể.

Lucas cho rằng kỹ sư frontier nằm ở khoảng giữa giám đốc điều hành AI và người trực tiếp xây dựng giải pháp AI, sở hữu đủ hiểu biết chi tiết về công nghệ để khai thác mô hình hiệu quả nhất.

Ông cảnh báo nhóm nhân sự này rất khó tìm, kể cả trong chính doanh nghiệp của mình. Lucas thừa nhận ngay tại Boomi, việc xác định một chuyên gia thực thụ am hiểu sâu mạng nơ-ron, người có thể giúp ông vắt kiệt từng chút năng suất từ công nghệ này, cũng không hề dễ dàng.

Lucas kết luận năng lực tìm ra hoặc đào tạo được người như vậy, với những ai đang xây dựng sự nghiệp công nghệ, chính là con đường dẫn tới thành công lâu dài. Ông nhấn mạnh rốt cuộc, năng lực đó sẽ là ranh giới phân định doanh nghiệp thắng hay thua trên thị trường.