Công nghệ tên lửa vũ trụ Trung Quốc thách thức thế độc tôn của Mỹ

Trung Quốc lần đầu tiên thực hiện thành công việc thu hồi tầng đẩy đầu tiên của tên lửa Trường Chinh 10B bằng hệ thống lưới trên một bệ nổi ngoài biển. Video: China Daily

Đây là lần đầu tiên Trung Quốc thu hồi thành công một tầng đẩy (booster) của tên lửa quỹ đạo một cách có kiểm soát, đưa nước này trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới sở hữu công nghệ tiên tiến này sau Mỹ.

Toàn bộ quy trình diễn ra vô cùng suôn sẻ, đánh dấu một cột mốc quan trọng mà giới chức Bắc Kinh mô tả là "bước đột phá lịch sử".

Công nghệ mới lạ với lưới bắt giữa biển

Sau khi tách khỏi tầng trên của tên lửa, tầng đẩy thứ nhất của Trường Chinh 10B bắt đầu hành trình trở về Trái Đất kéo dài khoảng 6 phút. Quá trình này bao gồm các giai đoạn điều chỉnh tư thế, phanh động cơ và giảm tốc khí động học trước khi tiếp cận vị trí đáp.

Hình ảnh do Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) phát sóng cho thấy booster phát khói đen khi hạ cánh theo phương thẳng đứng và được giữ lại một cách chính xác bởi lưới thu hồi.

Tên lửa Trường Chinh 10B thời điểm được phóng lên từ bãi phóng tàu vũ trụ thương mại Hải Nam ở Văn Xương, tỉnh Hải Nam, Trung Quốc ngày 10/7. Ảnh: Tân Hoa Xã

Đáng chú ý, phương pháp thu hồi lần này hoàn toàn khác cách làm quen thuộc của SpaceX. Thay vì sử dụng các chân hạ cánh để đáp trực tiếp xuống mặt sàn bệ nổi, Trường Chinh 10B được trang bị 4 chiếc móc đặc biệt để bắt vào hệ thống lưới và cáp giảm chấn.

Các kỹ sư thuộc Học viện Công nghệ Tên lửa Trung Quốc giải thích rằng, cách tiếp cận này giúp đơn giản hóa cấu trúc trực tiếp trên tên lửa, giảm bớt trọng lượng thân vỏ và tăng cường khả năng chở hàng lên quỹ đạo.

Ngoài ra, giải pháp này còn mang lại sự linh hoạt cao hơn khi lưới có thể mở rộng vùng bắt giữ hiệu quả nhằm bù đắp cho những sai lệch nhỏ về điểm đáp.

Để phục vụ cho sứ mệnh lịch sử này, một bệ thu hồi đặc biệt trên biển mang tên Lĩnh Hàng Giả đã được huy động với chiều dài 144 m, rộng 50 m và lượng giãn nước đầy tải đạt 25.000 tấn. Bệ thu hồi còn được trang bị một tháp thu hồi cao khoảng 67 m, hệ thống định vị động lực học cấp DP2 cùng công nghệ LiDAR để tự động theo dõi vị trí cũng như thái độ của tên lửa.

Nhờ các công nghệ tối tân này, toàn bộ hoạt động bắt giữ tên lửa diễn ra hoàn toàn tự động mà không cần tới sự can thiệp trực tiếp của con người.

Bệ thu hồi tên lửa đặc biệt trên biển mang tên Lĩnh Hàng Giả đã được huy động với chiều dài 144 m, rộng 50 m và lượng giãn nước đầy tải đạt 25.000 tấn. Ảnh: Tân Hoa Xã

Bản thân tên lửa Trường Chinh 10B sở hữu kích thước ấn tượng với chiều cao khoảng 63 m, đường kính 5 m, sức đẩy cất cánh đạt 890 tấn và khối lượng cất cánh khoảng 760 tấn. Ở cấu hình tái sử dụng, dòng tên lửa này có khả năng đưa ít nhất 16 tấn hàng hóa lên quỹ đạo thấp của Trái Đất.

Lối đi riêng thách thức thế độc tôn cùa Mỹ

Thành tựu mới nhất này mang ý nghĩa sống còn đối với tham vọng trở thành cường quốc không gian của Trung Quốc vào năm 2030. Các nhà phát triển cho biết họ dự kiến sẽ tái sử dụng chính booster vừa thu hồi được trong chuyến phóng tiếp theo trước khi năm nay khép lại.

Việc làm chủ quy trình tái sử dụng tầng đẩy, vốn là phần linh kiện đắt đỏ nhất của tên lửa, sẽ giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận hành. Từ đó, công nghệ này sẽ hỗ trợ mạnh mẽ cho việc triển khai các chùm vệ tinh thương mại quy mô lớn và chuẩn bị cho các sứ mệnh đưa người lên Mặt Trăng trong tương lai.

Trước đó, Trung Quốc từng thực hiện 2 nỗ lực thu hồi tương tự nhưng chưa đạt được thành công trọn vẹn. Với bước tiến của Trường Chinh 10B, nước này đã chính thức gia nhập nhóm các quốc gia hiếm hoi sở hữu công nghệ thu hồi booster quỹ đạo, đứng chung hàng ngũ với Mỹ.

Người dân theo dõi quá trình phóng tên lửa Trường Chinh 10B từ bãi phóng tàu vũ trụ thương mại Hải Nam ngày 10/7. Ảnh: Tân Hoa Xã

Dù SpaceX vẫn đang dẫn trước khoảng cách khá xa với hàng trăm lần tái sử dụng thành công kể từ năm 2015, phương pháp dùng lưới biển của Trung Quốc vẫn được đánh giá là một hướng đi sáng tạo riêng biệt, hứa hẹn mang lại lợi thế lớn về đơn giản hóa kết cấu và tối ưu chi phí chế tạo.

Trong bối cảnh cuộc đua phóng vệ tinh và xây dựng hạ tầng không gian thương mại đang diễn ra vô cùng khốc liệt trên toàn cầu, thành công này khẳng định Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ một cách rõ rệt.

Việc kiểm soát được công nghệ tái sử dụng sẽ giúp quốc gia này nâng cao đáng kể tần suất phóng đồng thời hạ thấp chi phí tiếp cận không gian, mở ra một chương mới đầy tiềm năng cho ngành công nghiệp vũ trụ thương mại trong những năm tới.

Anh Vũ