Công nghệ nano không dùng thuốc mở ra hy vọng mới trong điều trị ung thư vú

Nghiên cứu được đánh giá là bước tiến đáng chú ý, khi các hạt nano do nhóm nghiên cứu chế tạo có khả năng ngăn chặn sự phát triển của khối u ở chuột thí nghiệm.

Kết quả nghiên cứu cho thấy các hạt nano đặc biệt có thể kiểm soát sự phát triển của loại ung thư vú nguy hiểm này mà không gây tổn thương rõ rệt đến các cơ quan quan trọng trong cơ thể động vật thử nghiệm.

Phó Giáo sư Assaf Zinger thuộc Khoa Kỹ thuật Hóa học Wolfson của Technion cho biết: “Chúng tôi đã thiết kế được các hạt nano tạo ra kết quả tương đương với một số liệu pháp miễn dịch tiên tiến đang được sử dụng hiện nay. Thành công đạt được là rất đáng kể”. Nhóm nghiên cứu kỳ vọng công nghệ này có thể được phát triển để tiến tới thử nghiệm lâm sàng trên người trong tương lai.

Theo Phó Giáo sư Zinger, điểm nguy hiểm của ung thư vú thể tam âm nằm ở khả năng “đánh lừa” hệ miễn dịch. Các tế bào ung thư có thể thu hút đại thực bào - một loại tế bào bạch cầu vốn có nhiệm vụ tiêu diệt vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh - rồi biến chúng thành “trợ thủ” giúp khối u phát triển thay vì chống lại ung thư.

Các hạt nano mới do nhóm Technion phát triển, có tên MPsomes, được đưa vào cơ thể qua đường máu. Sau khi lưu thông, chúng tập trung quanh khu vực khối u và ngăn cản đại thực bào tiếp cận, từ đó tạo điều kiện để các tế bào miễn dịch khác xâm nhập, tấn công và làm teo nhỏ khối u bằng chính cơ chế phòng vệ tự nhiên của cơ thể.

Trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên mô hình chuột và nuôi cấy tế bào, MPsomes đã ức chế sự phát triển của khối u mà không ghi nhận tác động gây hại rõ ràng đến các cơ quan quan trọng.

Các nhà nghiên cứu cho biết họ có khả năng sản xuất khoảng một lít hạt nano MPsomes chỉ trong một giờ. Đáng chú ý, các vật liệu cấu thành những hạt nano này đã được các cơ quan quản lý quốc tế đánh giá là an toàn cho con người, yếu tố có thể giúp rút ngắn quá trình chuyển sang thử nghiệm lâm sàng.

Phó Giáo sư Avi Schroeder thuộc Khoa Kỹ thuật Hóa học Technion, người không tham gia nghiên cứu, nhận định nhóm của ông Zinger đã đưa ra một hướng tiếp cận mới khi không trực tiếp tấn công tế bào ung thư mà nhắm vào các tế bào “hỗ trợ” trong môi trường khối u.

Theo ông Schroeder, phát hiện này “mang lại hy vọng mới cho những bệnh nhân đang chiến đấu với ung thư vú cũng như nhiều loại ung thư khác”.

Hiện nhóm nghiên cứu của Phó Giáo sư Zinger tiếp tục phát triển các hạt nano mới nhằm ứng dụng trong điều trị bệnh thoái hóa thần kinh ở trẻ em, chấn thương não và ung thư buồng trứng.

Ung thư vú thể tam âm là một trong những dạng ung thư vú có tốc độ phát triển nhanh và khó điều trị nhất. Loại ung thư này được gọi là “tam âm” vì tế bào ung thư không có ba dấu ấn sinh học quan trọng gồm thụ thể estrogen, thụ thể progesterone và protein HER2. Do thiếu các dấu hiệu này, bệnh nhân không thể áp dụng những phương pháp điều trị nội tiết thông thường. Hiện nay, các lựa chọn chủ yếu gồm hóa trị, liệu pháp miễn dịch và một số loại thuốc ức chế khả năng sửa chữa tổn thương của tế bào ung thư.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 có khoảng 2,3 triệu phụ nữ trên toàn cầu được chẩn đoán mắc ung thư vú và khoảng 670.000 người tử vong vì căn bệnh này. Tại Israel, Hiệp hội Ung thư nước này cho biết mỗi năm có khoảng 4.500 phụ nữ được phát hiện mắc ung thư vú, trong đó khoảng 900 trường hợp tử vong. Dù chỉ chiếm khoảng 13% tổng số ca ung thư vú, ung thư vú thể tam âm lại liên quan tới khoảng 40% số ca tử vong do ung thư vú.

Kết quả nghiên cứu nói trên được công bố trên tạp chí khoa học ACS Nano.

Thanh Bình (TTXVN)