Cộng đồng tham gia quản lý chất thải, giảm ô nhiễm trong nuôi trồng thủy sản

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng cường quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Theo kết quả của Dự án K1, sau 3 vụ nuôi, tại Cần Thơ, hàm lượng BOD5 giảm 59%, COD giảm 54%; tại Cà Mau, hai chỉ số này lần lượt giảm 63% và 53%. Người dân và các nhóm tự giám sát môi trường được tập huấn kỹ năng lấy mẫu, ghi nhận dữ liệu, đọc hiểu kết quả quan trắc và phối hợp chuyên gia thảo luận, lựa chọn giải pháp phù hợp.

Bà Hoàng Phương Thảo, Giám đốc quốc gia ActionAid quốc tế tại Việt Nam, cho rằng cộng đồng không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trực tiếp tham gia tạo ra tri thức. Việc người dân tham gia quan trắc giúp phát hiện sớm rủi ro, điều chỉnh thực hành sản xuất, nâng cao tính minh bạch của dữ liệu và tạo nền tảng duy trì các mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng sau khi dự án kết thúc.

Bà Hoàng Phương Thảo, Giám đốc quốc gia ActionAid quốc tế tại Việt Nam cho rằng cộng đồng không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trực tiếp tham gia tạo ra tri thức.

Các kết quả trên được giới thiệu tại Hội thảo “Tăng cường quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long”, do Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ phối hợp Văn phòng đại diện ActionAid quốc tế tại Việt Nam tổ chức, với sự tham dự của hơn 100 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhóm cộng đồng và hộ nuôi trồng thủy sản.

Hội thảo là hoạt động trong khuôn khổ Dự án K1 “Tăng cường năng lực chuyển đổi năng lượng tái tạo và quản lý chất thải vì sự bền vững môi trường tại Đồng bằng sông Cửu Long”, do ActionAid quốc tế tại Việt Nam triển khai với sự hỗ trợ của Quỹ ChorogUsan và Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) trong giai đoạn 2024-2026 tại thành phố Cần Thơ và tỉnh Cà Mau.

Dự án hướng tới tăng cường năng lực cho cộng đồng và các bên liên quan trong quản lý môi trường, quản lý chất thải; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Thông qua việc hỗ trợ cộng đồng tham gia quan trắc, thu thập và phân tích dữ liệu môi trường, Dự án K1 góp phần nâng cao năng lực chủ động nhận diện rủi ro, cải thiện thực hành sản xuất và tìm kiếm các giải pháp quản lý chất thải phù hợp với điều kiện địa phương.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, cho biết nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu tại chỗ, giúp nhận diện nguồn ô nhiễm và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về thực trạng quản lý chất thải rắn trong nuôi trồng thủy sản, các mô hình quản lý môi trường dựa vào cộng đồng và giải pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong ngành thủy sản.

Ông Jang Dongwon, Giám đốc quốc gia Quỹ ChorogUsan for Children tại Việt Nam, đánh giá Dự án K1 đã kết nối bằng chứng khoa học với năng lực quản trị địa phương và sáng kiến của cộng đồng. Kinh nghiệm từ dự án được kỳ vọng góp phần phát triển nông nghiệp, thủy sản xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Hàn Quốc.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, cho biết nghiên cứu đã cung cấp dữ liệu tại chỗ, giúp nhận diện nguồn ô nhiễm và lựa chọn giải pháp phù hợp. Thành phố sẽ ưu tiên duy trì quan trắc định kỳ, kiểm soát sự tích tụ dinh dưỡng, quản lý bùn thải; đồng thời tăng cường phối hợp giữa chính quyền, cơ quan chuyên môn, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân.

Theo các đại biểu, tăng cường vai trò của cộng đồng trong quản lý chất thải góp phần giảm ô nhiễm môi trường, thúc đẩy sản xuất thủy sản xanh, hướng tới xây dựng thương hiệu tôm Việt Nam phát thải thấp, sử dụng hiệu quả nguồn chất thải và tăng cường năng lượng sạch, năng lượng tái tạo trong sản xuất.

THANH TRÀ