Công đoàn Thủ đô khẳng định vị thế là chỗ dựa của người lao động

Chiều 9-7, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII (nhiệm kỳ 2025-2030) tổ chức Hội nghị lần thứ sáu để xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng phát triển Thủ đô trong thời gian tới. Một trong những nội dung được hội nghị xem xét là Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 12-6-2021 của Bộ Chính trị về "Đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới".

Chăm lo cho trên 2,1 triệu lượt đoàn viên, người lao động

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là đầu tàu kinh tế của cả nước, Hà Nội hiện có khoảng 300.000 doanh nghiệp với trên 2,7 triệu lao động. Đội ngũ công nhân, viên chức, lao động của Thủ đô không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 80,5%, lực lượng lao động trẻ chiếm tỷ lệ lớn.

Hiện nay, toàn thành phố có 5.580 công đoàn cơ sở với 555.678 đoàn viên. Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức Công đoàn thực hiện tốt vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Sau 5 năm triển khai Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, hoạt động Công đoàn Thủ đô đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Nhận thức của các cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, người sử dụng lao động và đoàn viên về vị trí, vai trò của tổ chức Công đoàn đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị đối thoại với công nhân lao động Thủ đô chiều 29-5. Ảnh: Đình Hiệp

Phương thức hoạt động của tổ chức Công đoàn từng bước đổi mới với phương châm lấy cơ sở là địa bàn hoạt động, lấy đoàn viên và người lao động là trung tâm, hướng mạnh về cơ sở; vai trò đại diện, tham gia xây dựng chính sách, bảo vệ quyền lợi người lao động ngày càng được khẳng định.

Thông qua triển khai nghị quyết, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, doanh nghiệp trong đối thoại, giải quyết kiến nghị của người lao động được nâng cao. Định kỳ hằng năm, UBND thành phố phối hợp với LĐLĐ thành phố tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố với các doanh nghiệp trên địa bàn và công nhân lao động.

Giai đoạn 2021-2025, các cấp Công đoàn Thủ đô đã chăm lo cho trên 2,1 triệu lượt đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động với tổng kinh phí hơn 877 tỷ đồng; ký kết 306 thỏa thuận hợp tác, hỗ trợ trên 1 triệu lượt đoàn viên hưởng các chương trình phúc lợi; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 93 nhà "Mái ấm Công đoàn". Quỹ trợ vốn công nhân viên chức lao động nghèo Thủ đô giải ngân hơn 386 tỷ đồng cho 11.474 lượt đoàn viên vay vốn phát triển kinh tế gia đình.

Các chương trình như "Tết Sum vầy", "Chợ Tết Công đoàn", "Bữa cơm Công đoàn", "Mái ấm Công đoàn"... tiếp tục được duy trì, tăng cường sự gắn bó của người lao động với tổ chức Công đoàn.

Các phong trào thi đua yêu nước theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với nhiệm vụ chính trị của cơ quan, tạo khí thế thi đua sôi nổi, rộng khắp. Trọng tâm là phong trào thi đua phấn đấu đạt danh hiệu "Công nhân giỏi Thủ đô", "Sáng kiến sáng tạo Thủ đô", "Dạy tốt, học tốt", "Giỏi việc nước, đảm việc nhà", phong trào "Ôn lý thuyết, luyện tay nghề, thi thợ giỏi"...

Song song với công tác chăm lo, các cấp Công đoàn tiếp tục phát huy vai trò đại diện thông qua việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, đối thoại tại nơi làm việc và thương lượng tập thể. Hằng năm, trên 85% cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; trên 78% doanh nghiệp tổ chức Hội nghị người lao động.

Đến nay, có 4.707 doanh nghiệp có công đoàn cơ sở ký kết thỏa ước lao động tập thể, đạt 82,3%, tăng gần 20% so với trước khi thực hiện nghị quyết, nhiều thỏa ước có những điều khoản có lợi hơn quy định của pháp luật. Qua đó góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ, củng cố niềm tin của đoàn viên, người lao động đối với tổ chức Công đoàn và đóng góp tích cực vào việc giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Phó Chủ tịch LĐLĐ thành phố tổ chức Lễ phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026. Ảnh: PV

Các cấp Công đoàn thành phố đã tập trung đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động, phát triển đoàn viên. Giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố kết nạp 388.078 đoàn viên, thành lập mới 3.011 công đoàn cơ sở, đạt 188% chỉ tiêu Thành ủy giao. Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025, tổ chức Công đoàn Thủ đô tiếp tục được sắp xếp, kiện toàn theo hướng tinh gọn, phù hợp với mô hình tổ chức mới, bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả.

Đội ngũ cán bộ công đoàn từng bước được chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng hoạt động; chuyển đổi số được quan tâm triển khai, tạo nền tảng quan trọng để đổi mới phương thức hoạt động trong thời gian tới.

Tổ chức Công đoàn ngày càng chủ động tham gia thực hiện các nhiệm vụ chính trị của thành phố. Các cấp Công đoàn tích cực tham mưu với cấp ủy, chính quyền trong xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách liên quan đến công nhân, lao động; tham gia góp ý nhiều dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, an toàn, vệ sinh lao động, nhà ở công nhân và các chính sách an sinh xã hội.

Phải lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm phục vụ

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW còn một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Cụ thể: Công tác tuyên truyền, phổ biến nghị quyết ở một số nơi chưa thực sự sâu rộng, dẫn đến nhận thức của một bộ phận người sử dụng lao động và người lao động về vị trí, vai trò của tổ chức Công đoàn còn chưa đầy đủ. Chất lượng hoạt động của một số công đoàn cơ sở chưa đồng đều; năng lực đại diện, thương lượng, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động ở một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới…

Công đoàn Công ty TNHH Canon Việt Nam tổ chức "Bữa cơm Công đoàn". Ảnh: PV

Từ thực tiễn 5 năm triển khai Nghị quyết số 02-NQ/TW, Thành ủy Hà Nội đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Trước hết là phải bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy đối với công tác công đoàn và xây dựng giai cấp công nhân. Cùng với đó, xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có bản lĩnh chính trị, trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm; đẩy mạnh phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh gắn với tham gia xây dựng Đảng và chính quyền trong sạch, vững mạnh. Coi đây là nhiệm vụ then chốt để nâng cao vai trò, vị thế của tổ chức Công đoàn.

Hoạt động Công đoàn phải luôn hướng mạnh về cơ sở, lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm phục vụ; coi nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động là yêu cầu thường xuyên và trách nhiệm hàng đầu của các cấp Công đoàn.

Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa Công đoàn với chính quyền, doanh nghiệp, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý và tổ chức hoạt động công đoàn; xác định rõ những nội dung trọng tâm, nhiệm vụ trọng điểm để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tránh dàn trải, hình thức; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát…

Bước vào giai đoạn mới, tình hình thế giới và khu vực sẽ tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó dự báo. Trong nước, tiến trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng sự phát triển mạnh mẽ của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và kinh tế số sẽ làm thay đổi cơ cấu việc làm, phương thức sản xuất và quan hệ lao động, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng nguồn nhân lực cũng như hoạt động của tổ chức Công đoàn.

Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp, lao động trẻ, lao động phi chính thức và lao động trên nền tảng số tại Hà Nội tiếp tục gia tăng, đòi hỏi Công đoàn phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ để giữ vững vai trò đại diện, tập hợp, chăm lo và bảo vệ người lao động trong bối cảnh mới.

Công đoàn phường Yên Sở ủng hộ các vật dụng sinh hoạt thiết yếu cho đoàn viên. Ảnh: PV

Trên cơ sở đó, Thành ủy Hà Nội xác định tiếp tục quán triệt và thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị; xây dựng tổ chức Công đoàn Thủ đô vững mạnh toàn diện, chuyên nghiệp, hiện đại, thực sự là tổ chức đại diện hợp pháp, tin cậy của đoàn viên và người lao động.

Trọng tâm là tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động; hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; hướng mạnh về cơ sở, lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm.

Thành phố cũng đặt mục tiêu nâng cao hơn nữa năng lực đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; tham gia hiệu quả vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật liên quan đến lao động; nâng cao chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể; thúc đẩy ký kết và giám sát thực hiện thỏa ước lao động tập thể theo hướng có lợi hơn cho người lao động; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện pháp luật lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và an toàn, vệ sinh lao động.

Tiếp tục đổi mới phương thức vận động, tập hợp người lao động gia nhập tổ chức Công đoàn; tập trung phát triển đoàn viên tại doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp mới thành lập; nghiên cứu các mô hình tập hợp lao động trong nền kinh tế số, lao động tự do và lao động phi chính thức.

Thành phố cũng xác định xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và năng lực ứng dụng công nghệ số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn, xây dựng cơ sở dữ liệu đoàn viên đồng bộ, hiện đại, từng bước hình thành mô hình "Công đoàn số", "Đoàn viên số", đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô trong giai đoạn mới…

Phương Ngân