'Con đường hạnh phúc' mở lối đổi thay ở Lân Nóng

Con đường vào làng Lân Nóng (thôn Loi, xã Cai Kinh, tỉnh Lạng Sơn) đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng

Có 13 hộ dân với khoảng 70 nhân khẩu, tất cả đều là người Nùng sinh sống qua nhiều thế hệ, Lân Nóng từng được biết đến với cảnh "4 không": không điện, không đường giao thông kết nối thuận lợi, không nước sạch và không sóng điện thoại. 

Bà Triệu Thị So, 89 tuổi, ngồi bên hiên nhà sàn kể về những năm tháng cả bản sống trong ánh đèn dầu, nến. "Chúng tôi không có điện lưới quốc gia, buổi tối chủ yếu dùng đèn dầu, nến. Nhà nào khá hơn thì có tấm pin năng lượng mặt trời nhỏ, đủ để thắp sáng bữa cơm chiều. Cộng đồng người Nùng ở đây đã sống cùng nhau qua 8 đời. Quan trọng nhất là chúng tôi gắn bó, chia cơm sẻ áo mỗi khi gặp hoạn nạn", bà So kể. 

Bí thư Đảng ủy xã Cai Kinh Đinh Thị Anh Thư cho biết, do giao thông khó khăn, người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Địa hình núi cao khiến nguồn nước khan hiếm, mùa màng có lúc thất bát. Theo tiêu chí mới, Lân Nóng hiện có 11 hộ nghèo, 2 hộ cận nghèo, không có hộ khá giả. Việc học hành của trẻ nhỏ cũng gặp nhiều trở ngại. Nhiều em phải gửi ở nhà người thân để đến trường. Đến mùa thu hoạch, từng bao nông sản lại được bà con gùi qua đường núi để mang ra chợ bán.

Mở đường để thoát nghèo 

Không ỉ lại, trông chờ sự hỗ trợ, từ giữa năm 2024, các hộ dân ở Lân Nóng đã bàn bạc, góp công, góp của, phá đá, thuê máy móc mở đường vào bản. Gần 500 triệu đồng được bà con chắt chiu đóng góp, đến nay mới thanh toán được hơn một nửa chi phí làm đường, phần còn lại vẫn nợ đơn vị thi công. Con đường khi ấy vẫn gập ghềnh, trơn trượt mỗi khi mưa xuống nhưng là minh chứng cho ý chí tự lực, khát vọng vươn lên của người dân.

Bộ đội Lạng Sơn nỗ lực xây dựng con đường vào Lân Nóng - Ảnh: Dương Nguyên

Nắm bắt được khó khăn ấy của người dân, cấp ủy, chính quyền tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức khảo sát thực địa, trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của bà con. 

Tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Kỳ họp thứ 44 Hội đồng Nhân dân tỉnh khóa XVII, nhiệm kỳ 2021-2026, ông Nguyễn Cảnh Toàn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, cam kết sẽ sớm đưa điện, sóng viễn thông đến Lân Nóng, đồng thời mở rộng, nâng cấp tuyến đường vào khu dân cư. 

"Có đường đi vào cho bà con, ít nhất xe máy phải chạy được, ngoài ra phải có điện trước tháng 6/2026. Cùng thời gian này phải có sóng điện thoại cho bà con. Nhân danh Chủ tịch UBND tỉnh, tôi không làm được các việc vừa nêu, tôi chịu trách nhiệm", ông Nguyễn Cảnh Toàn cam kết.

Sau đó, các hạng mục được triển khai đồng loạt. Người dân sẵn sàng hiến đất, góp công, hỗ trợ chặt cây, san gạt mặt bằng, vận chuyển vật liệu. Công trình cấp điện bằng hệ thống năng lượng mặt trời hoàn thành sau hơn 2 tuần kể từ ngày khởi công, sớm 5 ngày so với kế hoạch. Trước đó khoảng 1 tuần, Viettel Lạng Sơn cũng hoàn thành việc kéo cáp internet, lắp đặt trạm phát sóng di động, phủ sóng 4G toàn khu vực. Sau khoảng 2 tháng, các hạng mục cấp điện và phủ sóng viễn thông cơ bản hoàn thành, sớm hơn so với mốc thời gian cam kết.

Thắm tình quân - dân

Để giải quyết "bài toán" giao thông, tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Bộ Tư lệnh Quân khu 1 xây dựng tuyến đường vào khu dân cư Lân Nóng. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Sư đoàn 3, Lữ đoàn 575, cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương đào, đắp, san gạt hơn 8.300m3 đất đá; khoan, nổ mìn hạ 4 đèo với tổng chiều dài gần 1.000 m, xử lý hơn 6.600m3 đất đá. 

Sau hơn 5 tháng thi công, tuyến đường bê tông dài khoảng 2,7 km, mặt đường rộng 3m được hoàn thành, bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn và đủ điều kiện đưa vào sử dụng. Tổng kinh phí thực hiện hơn 12 tỷ đồng, cùng với đó là sự đóng góp ngày công của Nhân dân và hỗ trợ vật liệu của các doanh nghiệp, đơn vị.

Lãnh đạo Quân khu 1 và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn thăm, động viên bộ đội và Nhân dân tham gia làm đường vào Lân Nóng

Đại tá Nguyễn Công Khuê, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lạng Sơn, cho biết địa hình thi công hiểm trở, vách núi cao, vực sâu, địa chất phức tạp, nhiều đá nguyên khối, trong khi thời tiết nắng nóng, mưa nhiều. 

"Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Chỉ huy công trường; bố trí 60 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 10 phương tiện, máy móc bám công trường, thi công liên tục cả ngày nghỉ, ngày lễ. Các lực lượng và Nhân dân địa phương cũng tích cực phối hợp, hỗ trợ nên chúng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ được giao", Đại tá Nguyễn Công Khuê chia sẻ.

Từ những con dốc hiểm trở, những khối đá lớn được phá mở đường đến những mét bê tông cuối cùng, hình bóng người lính và người dân cùng xuất hiện trên công trường. Con đường vì thế không chỉ được làm bằng bê tông, đất đá, mà còn được tạo nên từ sự gắn bó quân-dân.

Niềm vui trên con đường mới

Ngày 12/8 vừa qua, tỉnh Lạng Sơn tổ chức khánh thành tuyến đường vào khu dân cư Lân Nóng. Với 13 hộ dân nơi đây, đó không đơn thuần là ngày khánh thành một công trình giao thông mà là ngày một giấc mơ của nhiều thế hệ trở thành hiện thực. 

Tuyến đường mới mở sẽ giúp người dân thuận lợi hơn trong giao thương, tiếp cận giáo dục, y tế, nâng cao chất lượng cuộc sống; đồng thời mở ra cơ hội phát triển kinh tế, khai thác tiềm năng du lịch của Lân Nóng. Những nếp nhà sàn, cảnh quan tự nhiên và không gian sống bình yên của đồng bào Nùng là nền tảng để địa phương phát triển du lịch cộng đồng.

Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn Hoàng Quốc Khánh(giữa) chia vui với người dân Lân Nóng trong ngày khánh thành con đường, 12/8/2026

Bí thư Đảng ủy xã Đinh Thị Anh Thư cho biết, hiện khu dân cư có 5 hộ tham gia phát triển homestay, trong đó 2 hộ đã cơ bản hoàn thiện cơ sở vật chất. Địa phương cũng triển khai tuyến "Con đường mòn địa chất: Hành trình đến với Làng du lịch Net Zero Lân Nóng", cùng hệ thống bảng biển thuyết minh, khu check-in và các hạng mục hạ tầng phục vụ du lịch.

Từ một khu dân cư từng gần như tách biệt với thế giới bên ngoài, Lân Nóng hôm nay đã có điện, sóng viễn thông và đường bê tông mở rộng lối đi. Giá trị của con đường có lẽ không chỉ nằm ở 2,7 km bê tông giữa núi rừng. Đó là con đường được mở bằng khát vọng vươn lên của người dân, bằng trách nhiệm của chính quyền địa phương và những người lính đã cùng bà con bám núi, phá đá, mở đường. 

Con đường nối Lân Nóng với bên ngoài, đồng thời kết nối những tấm lòng lại gần nhau hơn. Từ hôm nay, mỗi chuyến xe qua con đường mới không chỉ mang theo nông sản, hàng hóa, mà còn mang theo hy vọng đổi thay. Khi người dân đồng lòng, chính quyền trách nhiệm và quân - dân cùng chung sức, những nơi từng bị núi rừng ngăn cách cũng có thể mở ra con đường mới đến tương lai.

Nguyễn Duy Chiến