Có một ' tuyệt tình cốc ' giữa rừng Xuân Liên

Một dòng nước trên đỉnh núi đổ xuống thác Thiên Thủy.

Rời phố thị ồn ã, chúng tôi ngược dòng sông Đặt tìm về Vạn Xuân - vùng đất được thiên nhiên hào phóng ban tặng biết bao cảnh sắc hùng vĩ mà nên thơ. Trịnh Vạn xưa nay đã khoác lên mình diện mạo mới: bản làng sạch đẹp, đời sống người dân khấm khá hơn, còn những giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số vẫn được gìn giữ vẹn nguyên, hòa quyện cùng nhịp sống hiện đại.Vườn Quốc gia Xuân Liên tự hào sở hữu hệ sinh thái động thực vật thuộc hàng phong phú bậc nhất cả nước, cùng hệ thống hang động huyền bí và những dòng thác đẹp tựa tranh vẽ. Thôn Hang Cáu, xã Vạn Xuân chính là điểm dừng chân cuối cùng trước khi bắt đầu hành trình chinh phục thác Thiên Thủy - còn gọi bằng cái tên dân dã là thác Mù.Thác nằm sâu trong lòng rừng già Pù Gió, thuộc vùng lõi của vườn quốc gia. Để tới được chân thác, đoàn chúng tôi phải nhờ người bản địa chở bằng xe máy, rồi tiếp tục cuốc bộ một quãng dài. Hơn mười năm trước, tuyến đường tuần tra rừng kết hợp phát triển du lịch dài 5,7km, rộng 1,2m từng được đầu tư xây dựng, kết cấu bê tông xen lẫn bậc đá, phục vụ công tác bảo vệ an ninh rừng song song với việc mở lối cho du khách. Thế nhưng năm tháng bào mòn, con đường nay đã xuống cấp; chỉ những tay lái dày dạn kinh nghiệm, điều khiển những chiếc xe còn “sung sức” mới đủ tự tin vượt qua từng khúc cua tay áo, từng đoạn dốc dựng ngược. Phần lớn chặng đường còn lại, chúng tôi đành gửi gắm đôi chân.

Hệ sinh thái thực vật nguyên sinh và những khối đá tự nhiên ở dưới chân thác Thiên Thủy.

Sau hơn 30 phút len lỏi giữa rừng, không gian bỗng mở ra trước mắt: những dòng nước cao vút đổ xuống trong bầu không khí trong trẻo lạ thường, bao quanh là cánh rừng còn nguyên vẻ hoang sơ thuở ban đầu.Người Thái bản địa kể rằng, ngày xưa khi vào rừng lấy măng, săn thú, tổ tiên họ tình cờ trông thấy dòng nước đổ xuống từ độ cao không thấy đỉnh, bèn tin đó là món quà trời ban. Từ đó lưu truyền quan niệm: ai may mắn ngắm được thác hiện ra mờ ảo trong sương mù sẽ gặp nhiều điều tốt lành. Thực chất, ngọn nguồn của dòng thác bắt nguồn từ đỉnh Pù Gió quanh năm mây phủ; giữa làn sương giăng mắc, một dải trắng xóa hiện lên lưng chừng núi, khiến người xưa đặt tên là thác Mù, sau này được gọi trang trọng hơn là Thiên Thủy - nghĩa là nước Trời.

Một vũng nước trong mát dưới chân thác Thiên Thủy

Nằm trong lòng khu rừng nguyên sinh rộng hơn 25 ngàn ha, thác Thiên Thủy sở hữu khí hậu mát lành quanh năm. Xung quanh là những gốc cổ thụ quý như sến mật, táu mật hàng trăm năm tuổi, cùng vô số loài động vật hoang dã đang được các nhà khoa học nghiên cứu, bảo tồn.Vào mùa mưa, nước từ đỉnh núi tuôn xuống trải rộng gần 300 m, đổ thẳng theo phương gần như dựng đứng, tạo nên một bức màn trắng xóa bảng lảng khói sương. Tiếc rằng chuyến đi của chúng tôi lại rơi vào lúc thác cạn, chỉ còn những dòng nước mảnh mai len qua vách đá. Dẫu vậy, khung cảnh vẫn đủ sức mê hoặc: từng bụi hoa dại tím, vàng li ti bám trên ghềnh đá, những thân cây rêu phong hàng trăm năm tuổi tạo thành bức tranh sơn thủy vừa hoang sơ vừa kỳ bí.Dưới chân thác là la liệt những phiến đá gồ ghề, kích cỡ khác nhau. Bước đi trên đó, ta cảm nhận rõ cái lạnh dịu ngọt của muôn vàn hạt bụi nước li ti thấm qua lớp áo, đòi hỏi mỗi bước chân phải thật khéo léo bởi lớp rêu trơn trượt luôn rình rập. Đứng trên cao nhìn xuống, ánh mặt trời xuyên qua màn bụi nước dệt nên chiếc cầu vồng lung linh vắt ngang ghềnh đá, khiến cảnh vật càng thêm huyền ảo.

Người dân địa phương chụp ảnh với dòng thác Thiên Thủy

Chỉ một lần đặt chân tới đây, du khách sẽ khó lòng quên được cảm giác thích thú lạ kỳ: dòng nước mát lạnh, những gốc cây cổ thụ trầm mặc, muông thú ẩn hiện và từng khối đá được thiên nhiên sắp đặt ngẫu hứng, tất cả khơi gợi sự tò mò, thôi thúc bước chân khám phá.Anh Ngô Văn Hùng, một nhiếp ảnh gia tự do từng rong ruổi khắp các bản làng vùng cao xứ Thanh, không giấu được sự xúc động: "Đến thác Thiên Thủy, cảm xúc thực sự khác biệt. Cây cổ thụ, thảm thực vật, dòng nước đổ từ đỉnh núi... tất cả đẹp như tranh vẽ. Chúng tôi đã thốt lên rằng đây chính là “tuyệt tình cốc” bước ra từ phim ảnh".Còn với chị Lê Thị Thúy, người con của bản làng nhưng hiếm khi có dịp lên thăm thác vì đường sá hiểm trở, mỗi lần được cùng bạn bè ghé qua vẫn không khỏi sững sờ trước vẻ kỳ vĩ, bí ẩn mà cuốn hút đến lạ của thiên nhiên nơi đây.

Anh Ngô Văn Hùng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của thiên nhiên ở thác Thiên Thủy.

Rời Thiên Thủy, đoàn chúng tôi dừng chân tại thác Pả Tột - một thác nước nhỏ nằm trong hệ thống thác Thiên Thủy - theo tiếng Thái nghĩa là nơi đàn cá chỉ có thể bơi đến rồi dừng lại, không thể ngược dòng xa hơn. Một vũng nước trong vắt, mát rượi mời gọi chúng tôi đắm mình. Sau những phút giây no mắt với cảnh sắc, ấm bụng nhờ món ngon miền sơn cước, đây chính là điểm nghỉ chân lý tưởng trên đường trở về, để cơ thể được thả lỏng, tựa lưng vào phiến đá, mặc cho dòng nước mát lành gột rửa mọi mệt nhọc. Không ít người, sau lần trải nghiệm ấy, đều bật lên tiếng reo vui sướng.

Vũng Pả Tột, với dòng nước xanh mát, rất thích hợp để du khách bơi và tắm.

Với kho báu thiên nhiên đa dạng sinh học cùng cảnh quan còn nguyên sơ, chính quyền địa phương và Ban quản lý Vườn Quốc gia Xuân Liên từ lâu đã ấp ủ đề án phát triển du lịch sinh thái, du lịch khám phá trải nghiệm quanh khu vực thác Thiên Thủy. Nếu những dự định này sớm trở thành hiện thực, đồng bào Thái ở thôn Hang Cáu sẽ có thêm sinh kế mới, việc làm ổn định và thu nhập được cải thiện đáng kể.Xa hơn, đây còn là hướng đi bền vững để bảo tồn hệ sinh thái rừng nguyên sinh, gắn lợi ích kinh tế của người dân với trách nhiệm giữ rừng. Khi những cung đường được nâng cấp, khi câu chuyện văn hóa bản địa được kể lại một cách bài bản, “tuyệt tình cốc” giữa đại ngàn Xuân Liên hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch cộng đồng xứ Thanh - nơi thiên nhiên và con người cùng nhau viết tiếp câu chuyện phát triển.

Bá Phượng