Cô giáo gieo chữ, ươm mầm hy vọng

Suốt 11 năm qua ở xã Cái Đôi Vàm (tỉnh Cà Mau), cô Đào Thị Thanh An, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, kiên trì xóa mù chữ cho những người đã ở tuổi xế chiều và đỡ đầu cho hàng chục trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, phụ nữ tàn tật...

Làm con, làm em của "học trò"

Sinh năm 1969 nhưng cô giáo Đào Thị Thanh An lại là người nhỏ tuổi nhất trong lớp; bởi lẽ, học viên của cô ít tuổi nhất cũng đã ngoài 60 tuổi, có học viên năm nay đã 82 tuổi và đã có cháu cố. Hơn 10 năm qua, lớp xóa mù chữ được cô duy trì liên tục, góp phần thắp lên niềm tin cho người cao tuổi.

Những người cao tuổi tập viết sau giờ học. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Trước khi về làm công tác phụ nữ tại địa phương, cô An có 14 năm làm giáo viên, phụ trách công tác xóa mù chữ. Trong một lần lật kiểm tra hồ sơ vay vốn, cô An phát hiện nhiều cô chú lăn tay thay bằng ký tên. Từ trăn trở ấy, cô quyết định vận động họ đến lớp xóa mù chữ. "Để mở được lớp học, khó khăn không phải ở địa điểm hay cơ sở vật chất, mà là vận động học viên đến lớp. Nhiều cô chú nói họ ngại học vì sợ chòm xóm biết mình mù chữ, thậm chí cho rằng ở tuổi này học cũng chẳng để làm gì, còn bận làm đồng, trông cháu" - cô An chia sẻ.

Với tấm chân thành và sự kiên trì, cô An đã vận động được 3 học viên đầu tiên. Lớp học được mở ở cửa biển ấp Gò Công (thuộc xã Nguyễn Việt Khái cũ). Với kỹ năng sư phạm vốn có, cô An hiểu rằng nếu như dạy theo sách giáo khoa sẽ rất khó vì các cô chú tiếp thu chậm, mắt kém không nhìn rõ chữ, tay cứng cầm bút rất khó khăn. "Là con, là em của các cô chú, anh chị nên mình phải ân cần, nhẹ nhàng, cầm tay từng học viên để viết chữ. Chữ trên bảng cũng phải viết to hơn để cô chú nhìn rõ, có buổi chỉ học được một vài chữ đã là thành công lắm rồi" - cô An kể.

Lớp học của cô An thực ra chỉ là một căn chòi đơn sơ với vài bộ bàn ghế, tấm bảng và hộp phấn. Cô còn chuẩn bị cả bánh kẹo, nước, trái cây, đồ chơi… không chỉ cho học viên, mà còn phục vụ cháu chắt của họ. Để các cô chú lớn tuổi dễ nhớ mặt chữ, cô kết hợp vừa viết chữ vừa vẽ hình. Ví dụ như chữ "con cá", cô vẽ thêm hình minh họa bên cạnh, mỗi lần học viên quên cách đọc, cô lại chỉ ra con cá đang bơi ngoài ao để gợi nhớ.

Chứng kiến những cụ già tóc đã bạc phơ lần đầu tiên trong đời tự tay viết tên mình ra vở, cô An rất xúc động. Có cụ viết xong xúc động khóc nức nở, rồi ôm chặt cô giáo thay lời cảm ơn. Cảm giác đó đối với những người cao tuổi không khác một liều thuốc tinh thần vô giá, giúp họ tự tin và thêm yêu cuộc sống. Tính đến nay, cô An đã mở được 12 lớp học xóa mù chữ cho người cao tuổi, chủ yếu là các cụ bà, giúp hơn 100 lượt người biết chữ. "Biết đọc, biết viết nên các cô chú mừng lắm, tôi cũng vui lây. Có cô chú bảo không ngờ tên mình dễ viết thế mà bao năm nay không viết được. Rồi khi đi ra chợ hỏi đường, người ta nói tên phố, cô chú cũng tự tìm được nhờ đọc trên biển chỉ dẫn" - cô An tâm sự.

Bà Lư Thị Nem, học viên của lớp học, trải lòng: "Ngày xưa chiến tranh đã khó, lớn lên lo mưu sinh cũng không có cơ hội học. Tôi rất buồn. Tôi thích hát karaoke nhưng vì không biết chữ nên nhiều khi ngại hát trước đám đông. Được cô An vận động đến lớp, tôi mừng khôn xiết. Tuy tiếp thu chậm nhưng tôi rất quyết tâm. Biết chữ giúp tôi tự tin hơn rất nhiều trong cuộc sống, thỏa sức ca hát".

Điểm tựa tinh thần của trẻ nhỏ khó khăn

Suốt 5 năm nay, cô An còn tích cực tham gia chương trình "Mẹ đỡ đầu - Kết nối yêu thương" do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phát động. Hiện cô nhận đỡ đầu 45 bé. Hằng tháng, cô An nỗ lực vận động quyên góp hỗ trợ gạo, sữa, quần áo, tập sách, giày dép cho các em.

Ngoài ra, cô An còn vận động các nhà hảo tâm, các cấp, ngành cùng hỗ trợ 12 bé có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn, 10 phụ nữ tàn tật, tạo điều kiện để các bé, các chị em có điều kiện hòa nhập cuộc sống. Hằng tháng, cô đều thăm hỏi, động viên các em cố gắng học tập, vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Cô Đào Thị Thanh An trao nhu yếu phẩm cho các con đỡ đầu của mình

Ngoài hỗ trợ kinh phí hằng tháng, cô An còn phối hợp với các thầy cô giáo thường xuyên tổ chức những buổi hoạt động dã ngoại cho trẻ, làm điểm tựa tinh thần giúp các em có thêm mái nhà mới, những anh, chị em mới.

Trong hoạt động cộng đồng, cô An luôn phát huy vai trò tiên phong. Những năm qua, cô An đã thường xuyên kết nối, huy động nguồn lực xã hội và đã xây dựng 153 căn nhà tình nghĩa, hơn 30 cây cầu qua sông. Ngoài ra, cô An còn vận động và trao hơn 5.000 phần quà, đèn trung thu cho học sinh; hỗ trợ hơn 17 tấn gạo, 2.936 suất nhu yếu phẩm và 27 xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Ước tính, tổng kinh phí cho các hoạt động thiện nguyện do cô An kết nối lên đến hơn 17 tỉ đồng, trong đó riêng gia đình cô đóng góp các chương trình khoảng 200 triệu đồng.

Cô Đào Thị Thanh An (bìa trái) và hội viên triển khai mô hình “Biến rác thải thành tiền”

Tại một cuộc thi hùng biện do Trung tâm Hỗ trợ và Phát triển cộng đồng (LIN) tổ chức, cô An giành được giải thưởng 120 triệu đồng. Cô đã dùng toàn bộ số tiền này và vận động thêm để xây dựng đài nước sạch cho người dân ấp Sào Lưới Tây, với tổng kinh phí 300 triệu đồng.

Trong công tác hội, cô An luôn tích cực cùng hội viên triển khai các dự án tạo việc làm cho chị em phụ nữ tại địa phương, như mô hình "Phơi cá khoai" của phụ nữ ấp 4, "Biến rác thành tiền" tại ấp Tân Quảng B hay kết hợp với các tổ chức đoàn thể ra mắt mô hình "Gia đình số"…

Trần Thị Thúy Vân