Có được nộp đơn áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cùng với việc nộp đơn khởi kiện không?

Luật sư Bùi Đức Nhã.

- Luật sư Bùi Đức Nhã - Công ty Luật TNHH Tuệ Anh tư vấn: Căn cứ Điều 3 Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về các biện pháp khẩn cấp tạm thời của Bộ luật Tố tụng dân sự, đã quy định về việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện quy định tại khoản 2 Điều 111 của Bộ luật Tố tụng dân sự như sau:

Khi có một trong các căn cứ sau đây, đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện (đơn khởi kiện phải được làm theo đúng quy định tại Điều 189 của Bộ luật Tố tụng dân sự) thì cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời quy định tại Điều 114 của Bộ luật Tố tụng dân sự:

Do tình thế khẩn cấp, tức là cần được giải quyết ngay, không chậm trễ; Cần bảo vệ ngay chứng cứ trong trường hợp nguồn chứng cứ đang bị tiêu hủy, có nguy cơ bị tiêu hủy hoặc sau này khó có thể thu thập được; Ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra (hậu quả về vật chất hoặc về tinh thần).

Tòa án có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là Tòa án có thẩm quyền thụ lý đơn khởi kiện và giải quyết vụ án theo quy định tại các Điều 35, 36, 37, 38, 39 và 40 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trường hợp đơn khởi kiện thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án khác thì Tòa án đã nhận đơn khởi kiện chuyển ngay hồ sơ khởi kiện và đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cho Tòa án có thẩm quyền giải quyết.

Trường hợp đơn khởi kiện đã có các nội dung để xác định việc thụ lý và giải quyết vụ án là thuộc thẩm quyền của Tòa án nhận đơn nhưng cần phải sửa đổi, bổ sung một số nội dung khác thì Tòa án thụ lý giải quyết đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời ngay theo quy định tại khoản 3 Điều 133 của Bộ luật Tố tụng dân sự và hướng dẫn tại Điều 11 Nghị quyết này. Việc yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện và thụ lý vụ án được thực hiện theo quy định tại Điều 193 và Điều 195 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Như vậy, trường hợp có tình thế khẩn cấp cần giải quyết ngay, cần bảo vệ chứng cứ đang có nguy cơ bị tiêu hủy hoặc cần ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra, thì cá nhân, cơ quan, tổ chức được quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đồng thời với việc nộp đơn khởi kiện.

Theo đó, Tòa án có thẩm quyền thụ lý, giải quyết vụ án cũng là Tòa án có thẩm quyền xem xét, quyết định việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời; nếu đơn khởi kiện thuộc thẩm quyền của Tòa án khác thì hồ sơ và đơn yêu cầu sẽ được chuyển ngay đến Tòa án có thẩm quyền. Trường hợp đơn khởi kiện cần sửa đổi, bổ sung nhưng đã đủ căn cứ xác định thẩm quyền, Tòa án vẫn xem xét, giải quyết yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định.

Thương Thương - Minh Đức