Chuyện nhà sưu tầm sách báo đặc biệt

Mê sách từ thời trai trẻ

Với vẻ ngoài giản dị, giọng nói hồn hậu, BS. Nguyễn Duy Long được nhiều người dân, bệnh nhân ở Quảng Ngãi đặt cho biệt danh là "người thầy thuốc hiền từ mê sách, báo".

BS. Long hiện đang công tác tại BVĐK tỉnh Quảng Ngãi. Ông tốt nghiệp Đại học Y khoa Huế (1985-1991); Thạc sĩ Y học, Đại học Y khoa Hà Nội (1994-1997). Đặc biệt, ngoài công việc cứu chữa bệnh nhân, ông dành gần như toàn bộ thời gian rảnh để sưu tầm sách, báo.

Nói về sở thích đặc biệt của mình, BS. Long chia sẻ, ngay từ thời thanh niên, ông đã xem việc đọc sách như một cách thu nạp kiến thức bổ ích. Nhiều cuốn sách về lĩnh vực y tế ông có thể ngồi đọc say sưa từ sáng đến chiều. Sau đó, ông còn dành dụm tiền để mua với mục đích lưu giữ lại để đọc về sau hoặc giới thiệu cho các thế hệ sau cùng đọc.

Theo BS. Long, tác dụng lớn nhất của việc đọc sách báo đối với ông là giúp rèn luyện tư duy, khả năng ngôn ngữ và bồi dưỡng tâm hồn. Thấu hiểu sâu sắc vai trò của sách, báo nên ông muốn sưu tầm lại để giữ gìn mãi cho mai sau. BS. Long cho biết, có những cuốn sách chuyên ngành xuất bản hàng chục năm trước với các nội dung phong phú, đến giờ vẫn bổ ích.

Trải qua thời gian, từ dăm cuốn sách báo đầu tiên xếp gọn gàng trong ngăn tủ, đến nay, phòng đọc sách báo của BS. Long đã lên đến gần 15.000 cuốn. Trong đó, có nhiều cuốn sách cổ hầu như đã vắng bóng trong các hiệu sách, nếu có chỉ là ở những kho lưu trữ của thư viện.

Bên cạnh sách báo về y học, ông Long thích sưu tầm nhất là sách văn chương. Sưu tầm về rồi, ông còn đọc ngấu nghiến trong mọi lúc rảnh rỗi. "Những câu từ đẹp trong sách xưa giúp mình thư thái tâm hồn hơn", BS. Long bộc bạch.

Khi chúng tôi nhắc tới những áng văn chương, dù từ cách đây 60-70 năm, BS. Long cười tươi và say sưa luận bàn. Đặc biệt, với những người trong ngành y từng cầm bút, ông lại càng nhớ kỹ và dành cho họ sự trân trọng đặc biệt.

Không chỉ mê sách, báo, nhiều năm trước, BS. Long còn xuất bản 2 cuốn sách: Về chốn thư hiên và Nối gót thư trai. Nhiều người cảm nhận, dường như, bao nhiêu tinh túy từ gần 15.000 cuốn sách, báo mà ông Long sưu tầm được đã "thấm" vào tâm tưởng của ông.

Điển hình như trong Về chốn thư hiên - cuốn sách nói về thú chơi sách, từng được cụ Vương Hồng Sển đề cập, BS. Long viết: "Thú chơi sách là thú chơi tao nhã... giống như trầm hương phảng phất, ngọn bạch lạp tĩnh lặng tỏa sáng lung linh".

Bác sĩ Long cùng cuốn từ điển do ông là tác giả.

BS. Long tâm sự rằng, từ khoảng nửa thế kỷ trước, nhiều người dân phương Nam đã có sở thích sưu tầm sách, báo. Vậy nên, một số gia đình dường như đều trang bị một tủ sách, báo tại nhà riêng. Khi rảnh rỗi thì ông bà, con cháu cùng mang sách ra đọc và chia sẻ cùng nhau những vấn đề thú vị đã đọc được. Bên cạnh đó, khi nông nhàn, nhiều cụ già hoặc người trưởng thành cùng sở thích cùng đàm đạo trà - sách; trà - báo... dưới những tán cây xanh mát, rất thú vị. Đây được xem như "thú chơi" tao nhã.

Để đáp ứng đa dạng nhu cầu của người sưu tầm sách, một số nhà xuất bản khi xuất bản thường thiết kế bìa công phu, bìa cứng, có khi còn bỏ trong hộp sang trọng, giá trị cao.

Tuy nhiên, sở thích chơi sách, sưu tầm sách, báo ở phương Nam cũng dần dần không còn được nhiều người duy trì, thậm chí là bỏ vì mọi người phải mưu sinh kiếm sống.

Bền bỉ giữ đam mê, dốc sức viết lách

Khi nhiều người cùng thế hệ không còn giữ sở thích sưu tầm sách, báo thì BS. Long vẫn vẹn nguyên tình yêu với từng cuốn sách, tờ báo hay. Những tác phẩm ông đã sưu tầm về, hàng ngày vẫn được bảo quản cẩn thận.

Không chỉ mê sưu tầm sách, báo, nhất là sách xưa, BS. Long còn dốc sức vào việc viết lách. Ông viết về chính tác dụng của đọc sách, sưu tầm sách, sau đó còn chuyên tâm viết về vấn đề huyết học.

Với vốn kiến thức và ngôn từ phong phú tích lũy được từ bao năm đọc kho sách, báo tại chính gia đình mình, BS. Long vừa hoàn thiện cuốn Từ điển Huyết học và Truyền máu dày hơn 1.000 trang, đã được Nhà xuất bản Đà Nẵng phát hành. "Từ niềm đam mê đọc, sưu tầm sách, báo đến cháy bỏng rồi miệt mài nghiên cứu, đối chiếu... mới làm xong được tập sách này dày dặn", BS. Long nói.

BS Long luôn vui vẻ vì niềm đam mê với sách báo.

BS. Long chia sẻ, cuốn từ điển của ông đã được xuất bản gồm khoảng 12.000 thuật ngữ y khoa tiếng Việt được định nghĩa rõ ràng, kèm mục đối chiếu Việt - Anh - Pháp. Phụ lục Việt - Anh với số lượng từ tương đương giúp các y bác sĩ, sinh viên ngành y tra cứu thuận tiện.

Ở phần nói về tiêu chuẩn và cách thức xây dựng thuật ngữ huyết học, BS. Long viết: "Soạn một cuốn từ điển thuật ngữ thì công việc phức tạp và khó khăn đầu tiên là tuyển chọn các đơn vị từ vựng làm bảng từ (thuật ngữ chuyên môn gọi là cấu trúc vĩ mô - tức danh sách các mục từ được sắp xếp theo một trật tự xác định)".

Nhiều người khi đến thăm kho sách, báo của BS. Long và nhìn vào tập sách do ông là tác giả, cảm nhận rõ công sức, trí tuệ và sự lao động cần mẫn của ông để hoàn thành cuốn sách này. Cuốn từ điển được ví như ngôi nhà đồ sộ còn BS. Long là người cần mẫn xây dựng nên.

Kể từ khi cuốn sách ra đời, nhiều đồng nghiệp của BS. Long đang công tác tại Huế, Đà Nẵng, Gia Lai, TP.HCM... đã đón nhận và chúc mừng thành quả của một bác sĩ có niềm đam mê nồng nàn với sách. Nhiều bệnh nhân, sinh viên vì lòng yêu quý, trân trọng bác sĩ cũng đã tìm đọc.

Anh Nguyễn Huy Cảnh, sinh viên y khoa ở Quảng Ngãi chia sẻ, thăm kho sách, báo và đọc từ điển của BS. Long xong, anh cũng nhen nhóm đam mê sưu tầm sách quý về cất trong tủ sách nhà mình, để thường xuyên đọc, thu nhận thêm các kiến thức bổ ích.

ĐÔNG HƯNG - VĂN CHƯƠNG