Chuyện nghề nơi phên dậu: Kỳ 4: Điểm tựa pháp luật nơi biên cương

Chặng cuối của công lý

Trong hệ thống tư pháp, nếu Tòa án được ví như nơi “cầm cân nảy mực” thì THADS chính là lực lượng bảo đảm cho sự thật ấy được thực thi trong đời sống. Một bản án dù có công tâm đến đâu, lập luận có sắc sảo đến mấy, nhưng nếu không được thi hành trên thực tế thì cũng chỉ là một tờ giấy không hơn không kém.

Một buổi họp của Thi hành án dân sự tỉnh Lai Châu.

Tại một tỉnh biên giới đặc thù như Lai Châu, vai trò của THADS còn mang một ý nghĩa chính trị sâu sắc. Mỗi vụ việc được giải quyết dứt điểm không chỉ mang lại quyền lợi cho người dân, mà còn góp phần giữ vững an ninh trật tự, ổn định tâm lý cộng đồng và củng cố uy tín của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc thiểu số.

Người Chấp hành viên không chỉ là người thực thi pháp luật mà còn là những “sứ giả” khi họ lặn lội vào bản để vận động một gia đình nghèo nộp án phí, hay khi họ kiên trì thuyết phục ngân hàng giảm lãi cho một hộ chính sách, họ đang chứng minh rằng: Pháp luật không chỉ có sự nghiêm khắc của trừng phạt, mà còn có hơi ấm của sự chia sẻ và bảo vệ. Đó chính là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội thượng tôn pháp luật nơi vùng cao.

Sự chuyển mình từ mô hình tổ chức mới

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử với sự ra đời của các Phòng THADS Khu vực theo Quyết định số 1917/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp. Việc tinh gọn bộ máy từ Chi cục cấp huyện thành các Phòng khu vực không chỉ là sự thay đổi về tên gọi, mà là một cuộc cách mạng về phương thức quản lý và điều hành.

Mô hình "hệ thống thi hành án dân sự một cấp" tại địa phương giúp tính thống nhất trong chỉ đạo được nâng cao rõ rệt. Nguồn nhân lực được tập trung, giúp giải quyết tốt hơn những vụ việc khó khăn, phức tạp đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chấp hành viên giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt lên vai những người như ông Đèo Văn Minh (Trưởng phòng Khu vực 4) hay ông Phan Đình Lâm (Trưởng phòng Khu vực 3)… những áp lực mới. Địa bàn rộng hơn, phạm vi quản lý nhiều xã biên giới hơn, đòi hỏi mỗi cán bộ phải tự làm mới mình, chủ động và linh hoạt hơn bao giờ hết.

Dù bộ máy có tinh gọn đến đâu, yếu tố con người vẫn luôn là hạt nhân. Sự thích ứng nhanh chóng của đội ngũ Chấp hành viên Lai Châu với mô hình mới chính là minh chứng cho bản lĩnh nghề nghiệp. Họ không còn chỉ quẩn quanh ở một khu vực mà sẵn sàng lên đường hỗ trợ đồng nghiệp ở các địa bàn lân cận, tạo nên một sức mạnh tập thể đoàn kết và xuyên suốt.

Hình ảnh người cán bộ thi hành án dân sự bám bản, bám cơ sở.

Số hóa và nhân văn

Là người thủ lĩnh tâm huyết nhiều năm gắn bó với ngành thi hành án dân sự Lai Châu, ông Trần Công Hướng - Trưởng THADS tỉnh Lai Châu cho biết: Theo chủ trương phát triển trong những năm tới, ngành THADS Lai Châu đang định hình một chiến lược phát triển bền vững dựa trên hai trụ cột chính: Hiện đại hóa công nghệ và nâng tầm đạo đức nghề nghiệp.

Thứ nhất là cuộc cách mạng "Số hóa thi hành án". Trong điều kiện địa hình Lai Châu chia cắt mạnh, việc ứng dụng công nghệ thông tin là con đường ngắn nhất để thu hẹp khoảng cách địa lý. Kế hoạch tương lai hướng tới việc xây dựng hệ thống quản lý hồ sơ điện tử đồng bộ, cho phép xác minh tài sản, thông báo thi hành án qua các nền tảng số một cách nhanh chóng. Chấp hành viên sẽ không còn phải mất hàng ngày đường chỉ để tống đạt một tờ giấy, mà có thể dành thời gian đó để tập trung cho công tác dân vận, thuyết phục tại hiện trường.

Thứ hai là, hiện đại hóa phương thức xác minh. Việc phối hợp với các cơ quan ngân hàng, tài nguyên môi trường và công an sẽ được thực hiện trên môi trường điện tử. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu chi phí đi lại mà còn bảo đảm tính minh bạch, chính xác tuyệt đối trong việc kê biên, xử lý tài sản, tránh tối đa các khiếu nại không đáng có.

Thứ ba là xây dựng đội ngũ Chấp hành viên trong kỷ nguyên mới, người Chấp hành viên Lai Châu phải là những người "giỏi một việc, biết nhiều việc". Không chỉ giỏi luật, họ còn phải thông thạo tiếng dân tộc, am hiểu phong tục tập quán. THADS Lai Châu sẽ tiếp tục chú trọng đào tạo kỹ năng dân vận cho cán bộ trẻ, để mỗi người khi xuống bản đều là một nhịp cầu nối lòng dân với ý Đảng...

Cán bộ thi hành án dân sự Lai Châu đến thăm và tặng quà người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Sau hơn 20 năm thành lập THADS tỉnh Lai Châu đã khơi dậy được khát vọng của những người làm nghề. Họ mơ về một Lai Châu mà ở đó, mỗi bản án được tuyên ra đều được người dân tự nguyện chấp hành vì họ hiểu và tin vào pháp luật. Họ mơ về những cung đường vào bản sẽ bớt gập ghềnh hơn, để những bước chân mang công lý đến với bà con không còn thấm đẫm mồ hôi và nước mắt.

Ông Nguyễn Nam Cường, anh Đỗ Khắc Tùng, anh Trần Văn Tùng hay anh Bùi Ngọc Linh… mỗi người là một viên gạch góp phần xây dựng nên diện mạo mới của THADS tỉnh Lai Châu. Những con số vượt chỉ tiêu về việc và về tiền (như tỷ lệ thi hành xong đạt hơn 91% của cá nhân anh Tùng) là kết quả thiết thực. Song song với việc bảo đảm kế hoạch thi hành án, sự ổn định của từng bản làng, những gia đình không bị tan vỡ vì tranh chấp, là niềm tin của bà con vào sự công bằng nơi phên dậu Tổ quốc.

Nghề thi hành án vùng cao vẫn sẽ còn đó những gian nan, những buổi trưa bỏ bữa, những chuyến xuồng ngược dòng thác dữ. Nhưng với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Bộ Tư pháp và Tổng cục THADS, cùng bản lĩnh kiên cường của đội ngũ cán bộ, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một tương lai tươi sáng.

Lai Châu nơi những đỉnh núi chạm mây, sự thực thi pháp luật đã và đang hiện diện trong từng nếp nhà sàn, trong từng ánh mắt tin cậy của đồng bào dành cho những người Chấp hành viên tận tụy.

Quốc Định