Chuyển đổi số - yêu cầu tất yếu đối với mỗi thanh niên Việt Nam

Các diễn đàn thu hút được sự quan tâm, đóng góp ý kiến của các đại biểu.

Tại tổ thảo luận số 4, các ý kiến tham luận không chỉ nêu thực trạng, thách thức mà còn đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực số cho thanh niên và tổ chức Đoàn trong giai đoạn mới.

Diễn đàn do anh Bùi Hoàng Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Chính phủ và anh Đỗ Tuấn Hanh chủ trì.

Phát biểu đề dẫn, anh Bùi Hoàng Tùng nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết của việc xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi nhằm thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ. Tổ chức Đoàn cần phát huy vai trò tiên phong trong việc đề xuất các cơ chế đặc thù như "không gian thử nghiệm chính sách", đồng thời góp phần đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Từ thực tiễn hoạt động Đoàn hiện nay, anh Tùng cho rằng đoàn viên, thanh niên trí thức cần đi đầu trong thúc đẩy chuyển đổi số liên thông từ Trung ương đến cơ sở; hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin; đồng thời nâng cao năng lực ứng phó, bảo mật dữ liệu trước những nguy cơ ngày càng phức tạp về an toàn, an ninh mạng.

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Trọng Nghĩa.

Một trong những tham luận nhận được nhiều sự quan tâm tại diễn đàn là phần trình bày của anh Nguyễn Biên Cương, Trưởng ban Công tác Quần chúng, Cục Chính trị, Binh chủng Đặc công. Từ góc nhìn thực tiễn trong quân đội, anh Cương đưa ra nhiều đề xuất nhằm nâng cao năng lực số toàn diện cho thanh niên trong thời đại công nghệ.

Dẫn số liệu của Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia, anh Cương cho biết chỉ trong năm qua đã ghi nhận hơn 13.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống trọng yếu; tình trạng lừa đảo trực tuyến, phát tán tin giả gia tăng hơn 20%. Điều đó cho thấy không gian mạng đang trở thành một mặt trận mới với nhiều nguy cơ tiềm ẩn.

Theo anh Cương, việc nâng cao năng lực số cho thanh niên hiện nay không thể chỉ dừng ở hướng dẫn sử dụng công nghệ, mà cần trang bị kỹ năng nhận diện thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào tự động hóa công việc.

Anh nhấn mạnh: "Trên không gian mạng, nơi được xem như vùng lãnh thổ thứ năm, lực lượng thanh niên Bộ Tư lệnh 86 đang ngày đêm ứng dụng AI và rà quét dữ liệu lớn để đánh chặn các cuộc tấn công mạng". Không chỉ trong lĩnh vực an ninh mạng, tại các quân chủng Hải quân, Phòng không - Không quân, nhiều sĩ quan trẻ đang trực tiếp vận hành, nghiên cứu, hiện đại hóa các hệ thống kỹ thuật công nghệ cao.

Riêng với lực lượng Đặc công, tuổi trẻ đơn vị đang đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mô phỏng 3D trong huấn luyện chiến đấu; cải tiến khí tài nhìn đêm; nghiên cứu thiết bị chống quan sát nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện đại.

Nhiều điễn đàn với những chủ đề thiết thực với thanh niên được tổ chức trong khuôn khổ Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Từ thực tế triển khai tại cơ sở, anh Cương chia sẻ mô hình "Tổ hỗ trợ số" đang phát huy hiệu quả tại nhiều chi đoàn trong đơn vị. Đây là lực lượng nòng cốt trực tiếp hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ ứng dụng công nghệ vào quản lý vũ khí trang bị, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng.

Anh cũng đề xuất các tổ chức Đoàn cần xây dựng những cẩm nang ngắn gọn, video clip ngắn về nhận diện lừa đảo trực tuyến, tin giả và kỹ năng bảo vệ bí mật quân sự, bí mật nhiệm vụ trên không gian mạng để đưa "đề kháng số" trở thành nội dung sinh hoạt thường kỳ của đoàn viên, thanh niên.

Ở góc độ công tác Đoàn tại địa phương, chị Đặng Thị Mỹ Lành cho rằng, chuyển đổi số chỉ thực sự hiệu quả khi đội ngũ cán bộ Đoàn được trang bị năng lực số bài bản, chuyên sâu và thường xuyên cập nhật.

Theo chị Lành, cán bộ Đoàn hiện là lực lượng trực tiếp tổ chức các phong trào, hoạt động tại cơ sở, đồng thời là nhân tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số trong công tác thanh niên. Vì vậy, việc đào tạo không nên chỉ dừng ở những lớp tập huấn phổ cập ngắn hạn mà cần được thiết kế theo hướng chuyên sâu, có kiểm tra, đánh giá và cấp chứng chỉ hoàn thành.

Chị đề xuất Trung ương Đoàn xây dựng các chương trình đào tạo trực tuyến bắt buộc về năng lực số dành cho cán bộ Đoàn. Thông qua nền tảng online, mỗi cán bộ có thể chủ động học tập, cập nhật kiến thức mới nhưng vẫn phải hoàn thành các học phần bắt buộc để đáp ứng yêu cầu công tác trong bối cảnh mới.

Nội dung đào tạo, theo chị Lành, cần tập trung vào kỹ năng ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, quản lý đoàn viên, tổ chức phong trào, khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và sử dụng AI trong công việc.

Các đại biểu đóng góp ý kiến tại các diễn đàn trong khuôn khổ Đại hội.

"Hiện nay, khối lượng công việc của cán bộ Đoàn, nhất là ở cấp xã, phường, rất lớn. Có những cán bộ phải đảm nhiệm khối lượng công việc tương đương nhiều vị trí trước đây. Vì vậy, năng lực số không còn là kỹ năng bổ trợ mà phải trở thành công cụ nâng cao năng suất, đổi mới phương thức hoạt động", chị Lành nhấn mạnh.

Tuy nhiên, chị cũng lưu ý việc đánh giá năng lực số cần được triển khai linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng khu vực. Tiêu chí áp dụng cho cán bộ Đoàn tại đô thị, nông thôn, miền núi hay biên giới cần có sự phân tầng phù hợp, tránh áp dụng máy móc, đại trà.

Bên cạnh đó, theo chị Lành, cán bộ Đoàn phải duy trì tinh thần học tập liên tục bởi công nghệ thay đổi rất nhanh. Những công cụ AI hôm nay có thể nhanh chóng bị thay thế bởi các nền tảng mới hiện đại hơn trong tương lai. Vì vậy, quá trình bồi dưỡng năng lực số cần được xem là nhiệm vụ lâu dài, liên tục, gắn với thực tiễn công tác hằng ngày.

Các tham luận tại diễn đàn cho thấy chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với tổ chức Đoàn và thanh niên Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số, tuổi trẻ được kỳ vọng sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, góp phần tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị, lao động, học tập và bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng.

T.K.