Chuyển đổi số y tế và bệnh viện thông minh: Dữ liệu và AI sẽ định hình tương lai chăm sóc sức khỏe

Sự kiện do Hội Tin học Y tế Việt Nam phối hợp với Công ty TPP (Vương quốc Anh) tổ chức, tập trung thảo luận các xu hướng công nghệ đang tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực y tế, bao gồm hồ sơ bệnh án điện tử (EMR), dữ liệu y tế, bệnh viện thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc sức khỏe.

Hoàn thiện nền tảng để tăng tốc chuyển đổi số y tế

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới hoạt động quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trong những năm qua, ngành Y tế đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình chuyển đổi số, từng bước hình thành nền tảng thể chế, cơ sở pháp lý và các điều kiện cần thiết để triển khai các chương trình y tế số trên phạm vi toàn quốc.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, đến nay ngành Y tế cơ bản đã xây dựng được nền tảng cho quá trình chuyển đổi số. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, các tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và cơ chế triển khai từng bước được hoàn thiện, tạo điều kiện để các cơ sở y tế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động chuyên môn và quản trị. “Đường băng” cho chuyển đổi số đã cơ bản được hình thành; việc tăng tốc nhanh đến đâu phụ thuộc vào quyết tâm, nỗ lực của từng đơn vị, địa phương và toàn ngành.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức phát biểu tại Hội thảo.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Y tế vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Đó là sự thiếu đồng đều trong đầu tư và triển khai chuyển đổi số giữa các cơ sở y tế; hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; cùng với đó là áp lực bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu y tế khi các hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh viện thông minh và các nền tảng số ngày càng được mở rộng.

Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh, trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu đang chịu tác động của già hóa dân số, sự gia tăng các bệnh không lây nhiễm và tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế, ứng dụng công nghệ số không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu nguồn lực và bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành y tế.

Xây dựng hạ tầng dữ liệu cho chuyển đổi số y tế

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam cho rằng chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành y tế trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, việc số hóa dữ liệu chỉ là bước khởi đầu. Mục tiêu quan trọng hơn là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu y tế có khả năng kết nối, liên thông và khai thác hiệu quả nhằm phục vụ công tác quản lý, khám chữa bệnh và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Theo các chuyên gia, hồ sơ bệnh án điện tử đang được xem là nền tảng cốt lõi của quá trình chuyển đổi số ngành y tế. Không chỉ thay thế hồ sơ giấy truyền thống, EMR còn tạo lập kho dữ liệu số phục vụ chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách y tế. Tuy nhiên, việc triển khai trên diện rộng vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến hạ tầng công nghệ, khả năng liên thông dữ liệu, nguồn nhân lực số và yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin.

PGS.TS. Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế Việt Nam.

Một trong những điểm nhấn của hội thảo là phần chia sẻ của ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập và Chủ tịch TPP - doanh nghiệp công nghệ y tế hàng đầu của Vương quốc Anh với gần 30 năm kinh nghiệm phát triển các nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử và triển khai các chương trình y tế số quy mô lớn.

Theo ông Frank Hester, kinh nghiệm từ Vương quốc Anh cho thấy thành công của bệnh viện số không chỉ phụ thuộc vào việc đầu tư công nghệ mà còn dựa trên khả năng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu kết nối xuyên suốt giữa các cơ sở y tế và các tuyến chăm sóc. Khi dữ liệu được chia sẻ an toàn và liên thông, đội ngũ y tế có thể tiếp cận đầy đủ thông tin người bệnh, từ đó nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khỏe.

Các chuyên gia của TPP cũng giới thiệu nhiều mô hình triển khai thành công tại Anh và một số quốc gia khác, trong đó dữ liệu y tế được khai thác phục vụ nghiên cứu khoa học, hỗ trợ hoạch định chính sách và phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế.

AI mở ra không gian phát triển mới cho ngành y tế

Trong các phiên thảo luận chuyên sâu, nhiều đại biểu cho rằng bệnh viện thông minh đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của ngành y tế toàn cầu. Khác với cách hiểu đơn thuần là trang bị các thiết bị công nghệ hiện đại, bệnh viện thông minh là mô hình vận hành dựa trên dữ liệu, kết nối số và tự động hóa nhiều quy trình chuyên môn cũng như quản trị.

Dữ liệu được xem là "tài nguyên chiến lược" của bệnh viện thông minh. Thông qua các nền tảng số, dữ liệu khám chữa bệnh có thể được phân tích theo thời gian thực, hỗ trợ lãnh đạo bệnh viện đưa ra quyết định quản lý hiệu quả hơn, đồng thời giúp tối ưu hóa quy trình vận hành và nâng cao trải nghiệm của người bệnh.

Ông Frank Hester OBE, Nhà sáng lập và Chủ tịch TPP - doanh nghiệp công nghệ y tế hàng đầu của Vương quốc Anh.

Đặc biệt, trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành y tế. AI có thể hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán hình ảnh, phát hiện sớm bệnh lý, cá thể hóa phác đồ điều trị, dự báo nguy cơ bệnh tật cũng như hỗ trợ quản trị bệnh viện. Nhiều chuyên gia nhận định AI sẽ trở thành một trong những công nghệ nền tảng của hệ sinh thái y tế số trong tương lai.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, các cơ sở y tế cần xây dựng nguồn dữ liệu chất lượng cao, bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và khả năng liên thông. Đồng thời, các vấn đề liên quan đến đạo đức số, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin và trách nhiệm trong sử dụng AI cũng cần được đặc biệt quan tâm.

Kết thúc hội thảo, các chuyên gia trong nước và quốc tế thống nhất rằng hồ sơ bệnh án điện tử, dữ liệu y tế, bệnh viện thông minh và trí tuệ nhân tạo sẽ là những trụ cột quan trọng định hình tương lai ngành y tế. Những kinh nghiệm quốc tế được chia sẻ tại sự kiện được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ Việt Nam đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số y tế, xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế trong kỷ nguyên số.

Hậu Thạch