Chuyển đổi số trong ngành sách, mở lối tư duy trong kỷ nguyên số

Diễn ra trong khuôn khổ các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, tọa đàm quy tụ các diễn giả: Ông Lê Duy Nam - Giám đốc điều hành Book Hunter, dịch giả Nguyễn Phương Mạnh và bà Nguyễn Linh Nga - Giám đốc điều hành Consen.ai. Từ những góc nhìn khác nhau, các diễn giả cùng hướng tới một vấn đề chung: Làm thế nào để ngành sách không chỉ “bắt kịp” mà còn tận dụng được làn sóng chuyển đổi số?

Các diễn giả Lê Duy Nam, dịch giả Nguyễn Phương Mạnh, bà Nguyễn Linh Nga cùng trao đổi tại tọa đàm.

Xuyên suốt chương trình, ba nội dung chính được đặt ra như ba lát cắt tiêu biểu của quá trình chuyển đổi. Trước hết là câu chuyện về tư duy khi chuyển đổi số không còn được hiểu đơn thuần là đưa hoạt động lên môi trường trực tuyến, mà là sự thay đổi cách con người suy nghĩ và tổ chức công việc.

Tiếp đó là những lực cản khiến ngành sách dù có nhiều lợi thế vẫn chuyển mình chậm, từ mô hình vận hành, bài toán chi phí đến năng lực thích ứng của nguồn nhân lực. Cuối cùng là mối quan hệ giữa con người và máy móc, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia sâu vào chuỗi giá trị xuất bản.

Tại tọa đàm, ông Lê Duy Nam, Giám đốc điều hành Book Hunter nhấn mạnh, nếu chỉ dừng lại ở việc “số hóa công cụ”, ngành sách khó tạo những thay đổi thực chất. Theo ông, điều cần thiết hơn là “số hóa tư duy”, thay đổi cách tiếp cận công việc, từ đó mở ra mô hình cộng tác linh hoạt, không phụ thuộc vào không gian vật lý. Khi đó, quá trình làm sách không còn bị giới hạn trong một hệ thống khép kín, mà có thể vận hành theo hướng mở, kết nối và sáng tạo hơn.

Tọa đàm “Chuyển đổi số ngành sách” do Book Hunter tổ chức tại Phố Sách 19/12, thu hút đông đảo người tham dự.

Tiếp nối mạch thảo luận, dịch giả Nguyễn Phương Mạnh chỉ ra một nghịch lý: Ngành sách là một trong những lĩnh vực thuận lợi cho số hóa, nhưng lại chuyển đổi chậm. Theo ông, nguyên nhân không nằm ở công nghệ, mà chủ yếu đến từ “độ ì” của mô hình truyền thống. Thói quen sản xuất tuyến tính, sự dè dặt trong đầu tư và những vướng mắc về bản quyền khiến nhiều đơn vị chưa sẵn sàng thay đổi. Điều này đòi hỏi quá trình chuyển đổi không chỉ là áp dụng công nghệ, mà còn là tái cấu trúc cách làm nội dung để phù hợp với môi trường số.

Tiếp cận vấn đề từ góc độ công nghệ, bà Nguyễn Linh Nga đưa ra nhiều phân tích vai trò của trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản. Theo bà, AI đang giúp rút ngắn đáng kể các công đoạn kỹ thuật như: Dịch thuật, xử lý văn bản, từ đó “giải phóng” sức lao động cho người làm sách. Tuy nhiên, những yếu tố cốt lõi như: Cảm xúc, khả năng diễn đạt và chiều sâu nội dung vẫn là phần việc mà con người giữ vai trò quyết định. Công nghệ vì vậy cần được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ để nâng cao chất lượng, thay vì thay thế hoàn toàn con người.

Đông đảo khán giả chăm chú theo dõi phần chia sẻ về vai trò của công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong ngành sách.

Tọa đàm còn mở ra không gian trải nghiệm các công cụ trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động xuất bản. Việc trực tiếp tiếp cận các nền tảng đọc sách số và phần mềm hỗ trợ dịch thuật giúp người tham dự có cái nhìn cụ thể hơn về cách công nghệ có thể tham gia vào từng khâu của quá trình làm sách.

Bạn Nguyễn Hoàng Minh (22 tuổi, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, TP Hà Nội) chia sẻ, tọa đàm không chỉ cung cấp thông tin, mà còn gợi mở cách nhìn mới.

“Trước đây tôi nghĩ chuyển đổi số đơn giản là đưa sách lên nền tảng trực tuyến, nhưng qua chia sẻ của các diễn giả, tôi nhận ra đó là sự thay đổi toàn diện từ tư duy đến cách tổ chức sản xuất nội dung”, bạn Minh nói.

Khán giả chủ động đặt câu hỏi, trao đổi với diễn giả về những vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi số ngành sách.

Còn chị Trần Thu Hà (28 tuổi, phường Thanh Xuân, TP Hà Nội), hiện làm việc trong lĩnh vực phát hành sách, cho rằng, những nội dung được trao đổi tại tọa đàm phản ánh khá sát thực tế doanh nghiệp đang đối mặt. Theo chị, bài toán lớn nhất hiện nay không chỉ là đầu tư công nghệ, mà còn là thay đổi cách vận hành sao cho phù hợp với bối cảnh mới.

“Nếu không chủ động thích ứng, ngành sách sẽ tự đánh mất cơ hội tiếp cận độc giả trong môi trường số”, chị Hà chia sẻ.

Từ những trao đổi tại tọa đàm có thể thấy, chuyển đổi số trong ngành sách không phải là một bước đi mang tính kỹ thuật đơn lẻ, mà là quá trình thay đổi toàn diện, từ tư duy đến mô hình hoạt động.

Một số hình ảnh khác tại tọa đàm:

Người tham dự trực tiếp trải nghiệm các nền tảng và công cụ số hỗ trợ hoạt động xuất bản tại không gian sự kiện.

Khán giả tập trung lắng nghe, ghi chép các nội dung thảo luận tại tọa đàm.

Khán giả tìm hiểu và trải nghiệm các ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực xuất bản.

Người tham dự tương tác trực tiếp với các nền tảng số được giới thiệu tại sự kiện.

Không gian trải nghiệm thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ yêu sách và công nghệ.

Tú Trinh