Chuyển đổi số tạo đột phá trong cải cách thủ tục biên phòng ở cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh

Cán bộ Trạm Biên phòng cửa khẩu cảng Nhà Rồng hướng dẫn đại diện hãng tàu và thuyền viên thực hiện làm thủ tục khai báo trên điện thoại thông minh. Ảnh: Lê Khoa

Chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng cải cách hành chính, hiện đại hóa công tác quản lý cửa khẩu cảng. Thực hiện chủ trương này, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh đã tập trung ứng dụng công nghệ thông tin vào các mặt công tác, từng bước thay đổi phương thức quản lý từ thủ công sang điện tử, xây dựng môi trường làm việc hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Theo Trung tá Lê Việt Hải, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh, đơn vị đã triển khai đồng bộ hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến và các phần mềm chuyên ngành phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu cảng. Cùng với đó, các loại sổ sách nghiệp vụ từng bước được số hóa, việc thực hiện thủ tục biên phòng điện tử trên Cổng thông tin một cửa quốc gia được duy trì thống nhất, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Trong số 8 trạm Biên phòng cửa khẩu cảng trực thuộc Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh, Trạm Biên phòng cửa khẩu cảng Nhà Rồng là một trong những đơn vị triển khai hiệu quả hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến và các phần mềm chuyên ngành vào giải quyết thủ tục biên phòng. Trung bình mỗi ngày, đơn vị làm thủ tục cho gần 300 lượt thuyền viên đi bờ, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, đồng thời kịp thời phát hiện, ngăn chặn các trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép và các hành vi vi phạm pháp luật.

Hiệu quả từ chuyển đổi số không chỉ thể hiện ở việc nâng cao năng lực quản lý, mà còn tạo thuận lợi rõ rệt cho hoạt động của doanh nghiệp và thuyền viên. Nếu trước đây, việc kiểm tra, kiểm soát đối với thuyền viên đi bờ và người ra, vào cảng mất khoảng 2-3 phút mỗi trường hợp, phải bố trí từ 2 đến 3 cán bộ thực hiện thì nay, thời gian giải quyết giảm xuống còn khoảng 20-30 giây/người.

Trung tá Phạm Văn Anh, Trạm trưởng Trạm Biên phòng cửa khẩu cảng Nhà Rồng cho biết: "Việc sử dụng hệ thống quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, dịch vụ công trực tuyến và các phần mềm chuyên ngành đã rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục, giảm áp lực cho lực lượng làm nhiệm vụ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho thuyền viên, doanh nghiệp hoạt động tại cảng. Mặc dù thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn, nhưng yêu cầu kiểm tra, kiểm soát vẫn được bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, không để xảy ra sơ hở trong quản lý".

Thời gian làm thủ tục cho thuyền viên đi bờ chỉ mất khoảng 20 giây. Ảnh: Lê Khoa

Không chỉ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, kiểm soát xuất, nhập cảnh, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh còn chú trọng đổi mới phương thức quản lý nghiệp vụ. Từ tháng 6/2025, đơn vị đưa vào sử dụng phần mềm Sổ nghiệp vụ cửa khẩu, thay thế phương thức ghi chép thủ công bằng hệ thống số hóa và tự động hóa các loại sổ nghiệp vụ. Việc ứng dụng phần mềm đã tạo bước chuyển quan trọng trong công tác quản lý khi dữ liệu được số hóa, lưu trữ tập trung, khoa học, giúp cán bộ dễ dàng tra cứu, thống kê, tổng hợp và sưu tra thông tin nhanh chóng, chính xác.

Đối với công tác chỉ huy, điều hành, phần mềm giúp lãnh đạo các cấp theo dõi sát tình hình thực hiện thủ tục biên phòng tại từng trạm, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát và kịp thời chỉ đạo xử lý các tình huống phát sinh. Đồng thời, việc chuyển từ sổ giấy sang sổ điện tử cũng góp phần tiết kiệm quân số làm nhiệm vụ trực, giảm chi phí in ấn, lưu trữ hồ sơ và từng bước xây dựng môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp.

Hiệu quả của quá trình chuyển đổi số được thể hiện rõ qua kết quả thực hiện nhiệm vụ. Từ đầu năm 2026 đến nay, Ban Chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng thành phố Hồ Chí Minh đã kiểm soát, làm thủ tục xuất, nhập cảnh an toàn, thông suốt cho 4 lượt tàu quân sự với 850 lượt thuyền viên; 7.535 lượt tàu hàng với 140.222 lượt thuyền viên và 55.902.224 tấn hàng hóa; 203 lượt tàu khách với 34.241 lượt thuyền viên và 48.609 lượt hành khách xuất, nhập cảnh, chuyển cảng. Đơn vị cũng đã cấp 45.841 giấy phép, thị thực và các loại giấy tờ liên quan, đáp ứng kịp thời yêu cầu hoạt động của doanh nghiệp và các hãng tàu.

Những con số trên cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, mà còn góp phần nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về biên phòng tại cửa khẩu cảng. Dữ liệu được cập nhật, quản lý tập trung giúp lực lượng chức năng tăng cường khả năng kiểm soát, phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, đồng thời tạo môi trường thông thoáng, minh bạch cho hoạt động xuất, nhập khẩu và vận tải biển.

Đánh giá về kết quả đạt được, Trung tá Lê Việt Hải cho biết: Cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số không đơn thuần là thay đổi phương thức làm việc từ thủ công sang điện tử, mà là đổi mới toàn diện tư duy quản lý và phương thức thực hiện nhiệm vụ. Chúng tôi xác định công nghệ số là công cụ hỗ trợ đắc lực để nâng cao chất lượng công tác quản lý, kiểm soát xuất, nhập cảnh, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ, giữ vững an ninh, an toàn khu vực cửa khẩu cảng.

Lê Khoa