Chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng vào đời sống xã hội

Người dân trải nghiệm ứng dụng công nghệ tại Trung tâm phục vụ hành chính công xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai.

Tuyên Quang là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, mức độ tiếp cận công nghệ số chưa đồng đều. Thế nhưng, đội ngũ giáo viên Trường mầm non Hương Sen (phường Nông Tiến) đã nỗ lực ứng dụng công nghệ vào hoạt động chuyên môn. Cô Nguyễn Thị Thu Hiền, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, đến nay, 100% số hồ sơ, kế hoạch và học liệu của nhà trường được số hóa, lưu trữ trực tuyến, giúp giảm giấy tờ hành chính, tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả quản lý, giảng dạy.

Từ những việc nhỏ, phù hợp thực tế, từng bước hình thành thói quen làm việc số cho các thầy, cô giáo thông qua các công cụ phổ biến như Google Drive, Canva, ChatGPT. Từ thư viện số với hơn 300 tài liệu STEAM đến phòng Steamlab “0 đồng” và các trợ lý số, trường từng bước ứng dụng công nghệ hiệu quả trong dạy và học, tăng cường gắn kết với cha mẹ học sinh.

Tại tỉnh Quảng Ninh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Bãi Cháy Nguyễn Hoàng Quý cho biết, 30 lớp tập huấn về công nghệ số được tổ chức tại các khu phố, doanh nghiệp, thu hút hơn 5.000 lượt người tham gia theo tinh thần “người biết dạy người chưa biết”, hình thành nhiều mô hình sáng tạo như “Đội xung kích số”, “Gia đình số”, Huấn luyện viên số cộng đồng...

Kết quả, 100% số cán bộ, công chức phường sử dụng các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xử lý công việc; người dân, từ người cao tuổi đến hộ kinh doanh nhỏ, từng bước làm chủ dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, định danh điện tử và kinh doanh số. Trên nền tảng đó, phường tiếp tục ra mắt “Nền tảng du lịch thông minh Bãi Cháy”.

Ở Đà Nẵng, giai đoạn 2020-2024, thành phố đạt nhiều kết quả nổi bật: 4 năm liên tiếp dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số trên cả ba trụ cột chính quyền số-kinh tế số-xã hội số; 55% số dịch vụ công trực tuyến toàn trình, 100% số hồ sơ hành chính xử lý điện tử; kinh tế số đóng góp hơn 22% GRDP. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Quang Bửu, với hạ tầng số hiện đại và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, Đà Nẵng được vinh danh quốc tế là đô thị thông minh lấy người dân làm trung tâm.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc trong thể chế, chính sách; dữ liệu số chưa đầy đủ; phát triển hạ tầng số chưa đồng bộ; nguồn nhân lực số còn yếu và thiếu; năng lực đổi mới sáng tạo và nghiên cứu-phát triển còn khiêm tốn; vấn đề an toàn an ninh mạng ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức… Hạ tầng mạng, thiết bị và học liệu số ở vùng sâu, vùng xa còn thiếu và chưa đồng bộ; rào cản ngôn ngữ cùng nguồn lực đầu tư hạn chế tiếp tục cản trở khả năng tiếp cận công nghệ của người dân…

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời kỳ chuyển đổi số đi vào chiều sâu, lấy việc tạo ra giá trị kinh tế-xã hội cụ thể làm trọng tâm. Mục tiêu cốt lõi là chuyển hóa kết quả số hóa thành tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và hiệu quả quản trị, đo bằng lợi ích thực chất đối với người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Ưu tiên hàng đầu là thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Khi hạ tầng băng rộng phủ tới hầu hết thôn, bản, nhiệm vụ then chốt là phổ cập kỹ năng và công cụ số cho người dân trên nền hạ tầng sẵn có. Cùng với đó, xây dựng chính quyền số phục vụ, vận hành dựa trên dữ liệu và AI, cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, cá nhân hóa, giúp người dân giải quyết thủ tục “một chạm”, tương tác kịp thời với chính quyền. “Chuyển đổi số phải trở thành giải pháp nền tảng để xây dựng một nền quản trị liên thông, minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo”, Thứ trưởng Vũ Hải Quân cho biết.

Bài và ảnh: BÍCH LIÊN