Chuyển đổi sang xăng E10: Chuyên gia khuyến cáo điều quan trọng với người tiêu dùng

Xăng sinh học E10 là gì?

E10 là loại nhiên liệu sinh học bao gồm 90% xăng không chì thông thường và 10% ethanol; tên gọi E10 cũng từ đó mà ra.

Trước khi E10 được giới thiệu, loại xăng thông thường chỉ chứa tối đa 5% ethanol và có thể sử dụng cho mọi xe chạy xăng mà không cần chỉnh sửa gì. Xăng E5 có tính chất tương tự như xăng A92 và A95. Đây là một loại xăng được pha chế từ 95% xăng A92 kết hợp với 5% ethanol khan (99,5%), thành phần 5% ethanol có trong xăng sinh học thực chất là cồn công nghiệp.

Ethanol là loại nhiên liệu dạng cồn được sản xuất từ quá trình lên men các loại cây như mía đường, ngũ cốc và các phụ phẩm của chúng.

Khác với xăng không chì thông thường, ethanol được xem là phần nào trung tính với carbon, vì trong quá trình sinh trưởng, cây trồng hấp thụ nhiều CO₂ hơn lượng được thải ra khi sản xuất và đốt cháy nhiên liệu.

Do ethanol có trị số octane (RON) cao tới 108-109, nên khi pha vào xăng sẽ làm tăng trị số octane (tăng khả năng chống kích nổ của nhiên liệu). Thêm vào đó, với hàm lượng oxy cao hơn xăng thông dụng, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra triệt để hơn, giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời giảm thiểu phát thải các chất độc hại trong khí thải động cơ (CO và HC).

Ngoài ra, xăng sinh học E10 có giá thành thấp hơn một chút so với xăng A95, vì có pha ethanol. Trong bảng giá bán lẻ xăng dầu trong nước phổ biến trên thị trường vùng 1 (gần cảng, kho, nhà máy lọc dầu....

Ở nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan, xăng E10 đã trở thành nhiên liệu phổ biến, thậm chí được nâng lên E15 hoặc E20 nhằm tối ưu hiệu quả bảo vệ môi trường.

Thực tế, xăng E10 được khuyến khích sử dụng bởi góp phần giảm khí thải độc hại ra môi trường nhờ đặc tính cháy sạch của ethanol. Bên cạnh đó, sẽ giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Các kết quả nghiên cứu của đề tài cấp Nhà nước và các tổ chức quốc tế như Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) đều khẳng định: xăng E10 hoàn toàn tương thích với các loại động cơ xăng hiện nay, kể cả động cơ thế hệ cũ.

Việc sử dụng xăng sinh học giúp cải thiện tính năng động cơ, giảm phát thải, mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và xã hội. Quá trình sử dụng xăng sinh học rất thuận tiện, không cần phải điều chỉnh động cơ khi chuyển đổi giữa xăng sinh học và xăng thông thường.

Chuyên gia nêu lưu ý lớn nhất khi sử dụng xăng E10

TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 50 quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống của Việt Nam.

Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc, góp phần thực hiện cam kết giảm phát thải. Ngoài ra, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.

Đề cập đến những rủi ro có thể phát sinh đối với động cơ khi sử dụng xăng E10, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, với các dòng xe đời mới sản xuất từ sau năm 2000, việc sử dụng xăng E10 về cơ bản không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Theo PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, rủi ro lớn nhất không nằm ở bản thân xăng E10, mà ở việc sử dụng sai tiêu chuẩn nhiên liệu so với thiết kế động cơ. Người tiêu dùng cần đặc biệt lưu ý xe của mình đáp ứng tiêu chuẩn Euro 3, Euro 4 hay Euro 5 để lựa chọn nhiên liệu phù hợp, qua đó bảo vệ cả phương tiện và chi phí sử dụng lâu dài.

Phân tích sâu hơn về mặt kỹ thuật, vị chuyên gia này cho rằng ethanol là một chất dung môi, không gây ảnh hưởng đến các chi tiết cơ khí kim loại của động cơ, mà chủ yếu tác động đến các vật liệu phi kim như gioăng, phớt, cao su. Với các phương tiện được thiết kế phù hợp, nhà sản xuất đã tính toán và thay đổi vật liệu để đảm bảo an toàn khi sử dụng nhiên liệu pha ethanol.

Về hiệu suất động cơ, ông Phúc cho biết từng tham gia nghiên cứu phối hợp với Toyota, so sánh ba loại nhiên liệu RON95, E5-RON95 và E10-RON95. Kết quả cho thấy, do nhiệt trị của ethanol thấp hơn xăng khoáng nên về lý thuyết công suất có thể giảm nhẹ, song chỉ số octan cao hơn lại giúp quá trình cháy diễn ra tốt hơn. Tùy theo từng chế độ vận hành của động cơ, công suất có thể khác nhau và chỉ có thể kết luận chính xác thông qua các kịch bản thí nghiệm với thiết bị đo chuyên dụng. Nhìn chung, mức dao động công suất nằm trong ngưỡng cộng trừ khoảng 5%, còn mức tiêu thụ nhiên liệu tăng khoảng 1-3% trong quá trình sử dụng.

Về an toàn cháy nổ, ethanol có nhiệt độ bắt cháy cao hơn xăng, do đó khả năng cháy thấp hơn. Cùng với việc được kiểm soát chặt chẽ bằng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), xăng E10 không làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng.

Ông Lỗ Hải Nam, Trưởng ban Kỹ thuật Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy VN (VAMM) khẳng định, hiện nay xe máy của các hãng thuộc VAMM đều có thể chuyển đổi sang xăng E10, ngay cả các xe đời cũ sản xuất cách đây từ 20-25 năm.

Tuy nhiên, khi sử dụng xăng E10 cần lưu ý nếu để xe quá lâu không sử dụng sẽ khó khởi động hơn so với việc sử dụng xăng khoáng do đặc tính của nhiên liệu sinh học là hút nước.

Ngoài ra, nhiên liệu sinh học còn có đặc tính tẩy rửa, nên với các hệ thống nhiên liệu sử dụng bình xăng kim loại, sau một thời gian sẽ có các mảng cặn bám; khi dùng xăng sinh học sẽ xảy ra quá trình tẩy rửa các chất đó và tạo ra các hạt nhỏ, có thể gây ra tắc hoặc hơi khó trong quá trình bơm hút.

Do đó, nhà sản xuất luôn khuyến cáo người sử dụng thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của xe. Nếu tuân thủ khuyến cáo này, hoàn toàn có thể tránh được tình trạng trên, chuyên gia cho hay.

Minh Thành