Chuyện chưa từng có với laptop

Các hãng laptop lập đỉnh doanh thu dù lượng bán giảm sút.

Quý II/2026 vừa qua là quý đầu tiên từ sau đại dịch Covid-19 mà lượng máy tính bán ra trên toàn cầu sụt giảm. Số liệu được xác nhận bởi Omdia và IDC đều phản ánh câu chuyện tương tự nhau. Sau phần đầu năm bật tăng “ảo” bởi các đại lý nhập hàng, tích trữ tồn kho trước cơn bão giá, 3 tháng 4,5,6 chính thức đưa mảng máy tính tiêu dùng vào giai đoạn đi xuống.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất laptop lại có thể ăn mừng thành tích này. Nhóm công ty lớn có một giai đoạn đạt kỷ lục về dòng tiền. Việc tăng giá thiết bị giúp Lenovo, Asus, Dell, HP có giai đoạn bán hàng vượt kỳ vọng.

Doanh số giảm

Trong quý I, thị trường ghi nhận sự tăng trưởng nhẹ, với mức tăng 2,8% so với cùng kỳ cho toàn bộ danh mục thiết bị điện toán cá nhân (bao gồm PC truyền thống và máy tính bảng), đạt tổng khối lượng xuất xưởng 103,3 triệu máy. Đối với riêng mảng PC truyền thống, IDC ghi nhận mức tăng trưởng 2,5-3%, đạt khoảng 65,6 triệu máy. Hãng nghiên cứu Gartner cũng đưa ra ước tính sơ bộ với mức tăng trưởng 4%, tương đương 62,8 triệu đơn vị xuất xưởng, trong khi Omdia báo cáo mức tăng 3,2% với 64,8 triệu thiết bị.

Các con số thống kê cho thấy điều tích cực, giới phân tích nhận định rằng sự tăng trưởng như một "chỉ báo giả". Nó không đến từ nhu cầu thực tế của người dùng cuối. Các nhà phân phối và kênh bán lẻ đã đẩy mạnh tích trữ hàng tồn kho trước dự báo tiêu cực.

Lượng máy tính xuất xưởng đứt đà tăng trưởng.

Bước sang quý II, thị trường quay đầu suy giảm mạnh. Theo dữ liệu từ IDC, tổng lượng PC xuất xưởng toàn cầu trong tháng 4,5,6 đã giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước, rơi xuống mức 68,2 triệu đơn vị. Omdia cũng đưa ra số liệu tương đồng với mức sụt giảm 3,6%, đạt khối lượng 65,7 triệu đơn vị. Nó đánh dấu sự kết thúc của chuỗi 9 quý tăng trưởng liên tiếp, từ thời điểm thị trường bắt đầu phục hồi sau đợt suy thoái 2022-2023.

Nguyên nhân chính được đưa ra vẫn là giá linh kiện tăng cao. Trong đó, RAM và SSD là thành phần ảnh hưởng trước nhất khi 3 ông lớn bán dẫn Samsung, SK Hynix và Micron đã dành phần lớn năng lực sản xuất cho bộ nhớ máy chủ AI. Kế sau, CPU, GPU hay nguyên liệu thô như nhôm, ceramic cũng bị tác động bởi căng thẳng địa chính trị toàn cầu.

Bán ít, thu nhiều

Trái ngược với doanh số đi xuống, các nhà sản xuất máy tính hàng đầu đều có kết quả kinh doanh tích cực do giá thiết bị tăng.

Chi phí linh kiện đội lên được các nhà sản xuất chuyển về phía người dùng cuối bằng việc tăng giá. Mức giá trung bình của laptop bán ra trên toàn cầu được dự báo sẽ phải cộng thêm 17-18% trong năm nay. Đáng nói, quá trình này chưa thể dừng lại khi khan hiếm chip nhớ, linh kiện vẫn còn kéo dài. Đến 2028, những siêu nhà máy AI mới thật sự hoàn thiện. Do đó, nguồn cung vẫn bị chiếm dụng trong trung hạn.

Lượng máy tính xuất xưởng của các hãng lớn giảm mạnh, trừ Apple và Asus.

Apple có thể là tay chơi tăng trưởng tốt nhất trên toàn thị trường. Hãng kịp thời ra mắt MacBook Neo vào tháng 3, và mức giá rẻ ấn tượng được giữ tới hơn 3 tháng giúp doanh thu tăng mạnh. Nhưng đến tháng 7, hãng cũng phải tăng giá loạt MacBook, gồm Neo, Air và Pro trước áp lực chi phí linh kiện.

Lenovo vẫn là nhà sản xuất máy tính lớn nhất thế giới với gần 25% thị phần. Quý II, hãng này sụt giảm một chút về doanh số nhưng tăng mạnh về doanh thu. Nhà sản xuất Trung Quốc có quý tốt nhất trong lịch sử với doanh thu tập đoàn đạt 27 tỷ USD, tăng 43% so với cùng kỳ. Lợi nhuận cũng bật lên mức 1,1 tỷ USD, tăng 176%.

HP quý gần nhất mất 9% khối lượng bán ra. Tuy nhiên, doanh thu thuần của hãng lại tăng đến 9%. Tương tự, Dell mất 5% số phát hành, nhưng thu về gần 43 tỷ USD, tăng 88%. Đây cũng là 3 tháng làm ăn tốt nhất của hãng máy tính lâu đời.

Asus là hãng máy tính Windows không giảm sản lượng ở quý II, chính thức vượt qua Acer để lấy vị trí thứ 5 trong danh sách nhà sản xuất PC lớn nhất toàn cầu.

Hùng Phi