Quốc hội Mỹ đối mặt 'cơn lũ' dự luật kém chất lượng do AI soạn thảo

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông Mỹ, áp lực đối với Văn phòng Cố vấn Lập pháp Hạ viện (OLC) ngày càng gia tăng khi nhiều văn phòng nghị sĩ và các nhóm bên ngoài dựa vào AI tạo sinh để soạn thảo luật.

Họ cho biết khả năng soạn luật thần tốc của AI đang buộc các luật sư OLC phải dành nhiều thời gian hơn đáng kể để xem xét và viết lại các dự luật. Trong nhiều trường hợp, các dự thảo đầy lỗi có thể gây ảnh hưởng lớn, làm chậm quá trình thông qua luật và làm gia tăng nguy cơ kiện tụng.

AI xuất hiện tại Quốc hội Mỹ đồng nghĩa với việc công cụ này có thể sớm định hình các đạo luật ảnh hưởng tới hàng triệu người Mỹ theo những cách khó lường. Theo các chuyên gia, AI hữu ích trong rất nhiều việc, nhưng AI chưa đủ khả năng soạn thảo những đạo luật mà con người muốn ban hành.

Theo một người từng tư vấn cho nhân viên các văn phòng về công nghệ này, các nhân viên và nhóm bên ngoài đang dùng Claude hoặc ChatGPT để tự soạn ngôn ngữ lập pháp. Do những lỗi do các công cụ AI này tạo ra, OLC phải mất nhiều thời gian hơn khi sửa các dự luật do AI soạn thảo so với thời gian cần thiết để tự soạn thảo từ đầu.

Hạ nghị sĩ Norma Torres, một thành viên Dân chủ trong Ủy ban Quản lý Hạ viện, nói: “Phụ thuộc quá mức vào nội dung dự luật do AI tạo ra có thể dẫn đến sai sót, gây ra những hệ quả pháp lý ngoài dự kiến hoặc tạo ra ngôn ngữ không phản ánh chính xác chủ trương chính sách của nghị sĩ”. Bà cho biết OLC có chuyên môn kỹ thuật thiết yếu trong soạn thảo luật, đồng thời lưu ý rằng trách nhiệm cuối cùng đối với các dự luật được trình thuộc về các nghị sĩ và nhân viên.

Tuy nhiên, việc sử dụng AI đang trở nên phổ biến hơn tại Hạ viện Mỹ, khi các nhân viên và các nhóm vận động sử dụng công cụ này trong công việc hằng ngày, bao gồm xem xét và soạn thảo luật.

Theo các chuyên gia, soạn thảo luật chứa nhiều chi tiết quan trọng có thể khiến các tác nhân AI mắc sai lầm. Các dự thảo do AI tạo cũng có thể dẫn sai các đạo luật trước đó và các công cụ AI thương mại hiện nay không có khả năng chú ý đến những chi tiết và mức độ hiểu biết pháp lý tinh tế cần thiết để soạn thảo dự luật.

Ngăn chặn những vấn đề trên là nhiệm vụ của OLC, nơi có hàng chục công chức và là một trong những cơ chế kiểm soát chất lượng quan trọng nhất của Quốc hội Mỹ.

Các nhân viên OLC đang chuẩn bị cho khả năng AI tiếp tục làm gia tăng khối lượng công việc vốn đã nặng nề, ngay cả khi không tính đến các lỗi.

Trong Quốc hội khóa trước, văn phòng OLC (có 61 luật sư và 19 nhân viên hỗ trợ) đã xem xét hơn 30.000 dự luật, gần gấp 3 lần số dự luật thực sự được trình.

Trong 60 ngày đầu năm 2025, khi Quốc hội khóa hiện tại mới bắt đầu, văn phòng này đã nhận 5.623 yêu cầu soạn thảo luật, tăng 72% so với hai năm trước đó.

Khi AI tiếp tục đẩy số lượng này tăng lên, đội ngũ OLC vốn đã quá tải có thể phản hồi chậm hơn khi các nghị sĩ yêu cầu xem xét dự luật. Khi bị phản hồi chậm, các nghị sĩ này có thể trình các dự luật do AI tạo ra thay vì phối hợp với OLC để soạn thảo. Dù vậy, hiện chưa có dự luật nào mà Hạ viện hay Thượng viện bỏ phiếu được chứng minh là hoàn toàn do AI soạn thảo.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, do nội dung dự luật do AI tạo ra thường đầy lỗi, sử dụng sai thuật ngữ, dẫn sai các điều khoản trong Bộ luật Mỹ, nên nếu các luật sư của OLC không ngăn được những lỗi này lọt vào các đạo luật, các cơ quan và tòa án có thể gặp khó khăn khi muốn hiểu những quy định pháp luật mơ hồ hoặc sai sót. Quốc hội cũng có thể phải dành thêm thời gian để sửa những sai sót trước đây.

Các công cụ AI đã được tích hợp vào nhiều cơ quan trong chính phủ liên bang, nhưng áp dụng một công nghệ dễ mắc lỗi vào ngôn ngữ luật định làm nền tảng cho hệ thống pháp luật Mỹ sẽ tạo ra mức rủi ro cao nhất.

Vấn đề càng trở nên nghiêm trọng khi những người sử dụng AI để soạn luật có thể không công khai việc này.

Hạ nghị sĩ Anna Paulina Luna (đảng Cộng hòa, bang Florida) đã bị chỉ trích hồi tháng 6 vì trình bản tóm tắt một sửa đổi được tạo bằng Claude. Tuy nhiên, bà nói bản sửa đổi không phải do AI soạn thảo.

Ngoài các lỗi, các dự thảo mà OLC xem xét cũng đang trở nên dài dòng hơn và đây là dấu hiệu điển hình cho thấy AI tham gia vào quá trình soạn thảo.

Người này cho biết khi gia tăng sử dụng AI, ngày càng nhiều nhân viên Quốc hội không thể diễn đạt rõ dự luật của họ nhằm đạt được điều gì. Khi không tự mình soạn thảo văn bản, họ không hiểu vấn đề một cách sâu sắc như trước, khiến các tác nhân AI phải tự đưa ra những lựa chọn quan trọng về định nghĩa và cách diễn đạt.

Trước thực trạng trên, OLC đã thành lập một nhóm công tác để nghiên cứu cách AI có thể được sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả, chẳng hạn cải thiện hoạt động nghiên cứu pháp lý. Hiện nay, văn phòng đã tích hợp nhiều công cụ công nghệ vào hệ thống để hỗ trợ nhân viên.

Một trong số đó là phần mềm có tên Comparative Print Suite, cho phép nhân viên Quốc hội hình dung một dự luật cụ thể sẽ thay đổi Bộ luật Mỹ như thế nào. Phần mềm này vượt trội so với các sản phẩm thương mại hiện có vì được thiết kế để trả về thông báo lỗi khi không thể xác định chắc chắn vị trí cần thực hiện thay đổi.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc