Chương trình nghệ thuật khai mạc Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Căn tính, ký ức và sức sống văn hóa Việt

Giữ trục thiêng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương

Nhà biên kịch Lê Thế Song - đạo diễn sân khấu, cũng là tác giả của nhiều sáng tác mới được biểu diễn trong chương trình cho biết: với chủ đề “Linh thiêng nguồn cội - Đất Tổ Hùng Vương”, chương trình khai mạc sẽ gồm 3 chương: Linh thiêng nguồn cội, Về miền di sản, Phú Thọ vươn mình cùng đất nước.

Dự kiến thu hút từ 15.000 - 25.000 khán giả trực tiếp, chương trình không chỉ là một đêm diễn phục vụ lễ hội, mà còn là một nỗ lực nhằm kiến tạo hình ảnh mới cho vùng đất Tổ trong giai đoạn mới.

Biên độ biểu đạt được mở rộng nhằm kết nối di sản của ba vùng đất Phú Thọ - Hòa Bình - Vĩnh Phúc, kể một câu chuyện lớn hơn về căn tính, ký ức và sức sống văn hóa Việt. Ở đó, khán giả vừa được thưởng thức nghệ thuật, vừa nhận ra một không gian văn hóa rộng lớn hơn, giàu chiều sâu hơn của tỉnh Phú Thọ mới.

Theo tổng đạo diễn Xuân Hồng, trục chính của chương trình vẫn là tính linh thiêng nguồn cội, là Tổ Hùng Vương, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - giá trị đã trở thành biểu tượng tinh thần xuyên suốt của Lễ hội đền Hùng nhiều năm qua.

Các nghệ sĩ đang tập luyện cho chương trình. Ảnh: XH

Từ “nền cũ” ấy, chương trình lan tỏa ra các không gian văn hóa rộng hơn, đưa vào những di sản, truyền tích, dấu ấn lịch sử và bản sắc tiêu biểu của cả ba vùng đất hợp thành Phú Thọ mới.

"Điểm nhấn nổi bật nhất của chương trình năm nay là nỗ lực làm sống lại các truyền thuyết cội nguồn bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại. Ở đó, lịch sử không bị đóng khung trong minh họa, mà được chuyển hóa thành trải nghiệm thị giác. Kịch múa Con Rồng cháu Tiên tái hiện huyền tích Lạc Long Quân - Âu Cơ, bọc trăm trứng, 50 người con lên rừng, 50 người con xuống biển", tổng đạo diễn Xuân Hồng tiết lộ.

Theo nhà biên kịch Lê Thế Song, chương trình khai mạc được định hình như một tác phẩm nghệ thuật về cội nguồn dân tộc trong bối cảnh mới. Khó nhất là vừa phải giữ được trục thiêng của tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, vừa phải phản ánh được diện mạo văn hóa mới của tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập.

“Chúng tôi không làm lại một chương trình đã quen thuộc, mà kể câu chuyện về căn tính văn hóa Việt trong một không gian rộng hơn, nơi các giá trị của Phú Thọ, Hòa Bình, Vĩnh Phúc hội tụ”, nhà biên kịch chia sẻ.

Sự kết hợp truyền thống - hiện đại

Chương I mở ra bằng kịch múa Con Rồng cháu Tiên, tái hiện huyền tích Lạc Long Quân - Âu Cơ. Tiếp đó là hành trình dựng nước của các vua Hùng, gắn với truyền tích Văn Lang.

Các nghệ sĩ tham gia chương trình

Lần đầu tiên ê-kíp sử dụng nghệ thuật trình diễn ánh sáng kết hợp lời bình và không gian bán thực cảnh để kể lại câu chuyện Vua Hùng tìm đất dựng đô.

“Đây là chi tiết chúng tôi đặc biệt chú trọng, bởi nó không chỉ là truyền thuyết, mà còn là biểu tượng của tầm nhìn mở nước, của sự lựa chọn mang tính lịch sử", nhà biên kịch Lê Thế Song chia sẻ.

Các truyền thuyết Thánh Gióng hay Sơn Tinh - Thủy Tinh được làm mới bằng múa hình thể, kỹ thuật sân khấu và sự kết hợp giữa truyền thống - hiện đại, giúp khán giả cảm nhận câu chuyện quen thuộc bằng một trải nghiệm mới.

Ở chương II Về miền di sản, với các di sản tiêu biểu được lựa chọn gồm: hát xoan Phú Thọ, chiêng Mường và trống quân Đức Bác. Trong đó, hát xoan được dàn dựng thành đại cảnh với sự tham gia của nghệ nhân và học sinh địa phương, là cách để di sản được lan tỏa trong đời sống cộng đồng.

Việc đặt các di sản cạnh nhau, theo nhà biên kịch Lê Thế Song, không phải là sự ghép nối đơn thuần, mà là cách thể hiện bản đồ văn hóa của một Phú Thọ mới, đa dạng nhưng thống nhất.

Chương III, Phú Thọ vươn mình cùng đất nước xuất hiện các sáng tác riêng cho chương trình. Các ca khúc như Sơn Tinh - Thủy Tinh, Thánh Gióng, Phú Thọ - Sắc Xuân ngày mới... được sáng tác mới, kết hợp chất liệu dân gian với âm nhạc hiện đại.

Đặc biệt, phần kết với đồng dao thiếu nhi và toàn bộ khán giả cùng vỗ tay theo. Khán giả trở thành một phần của chương trình. “Chúng tôi mong muốn khi khán giả rời chương trình cảm nhận được một không gian văn hóa rộng lớn hơn, hiểu về cội nguồn và tự hào về dân tộc”, nhà biên kịch Lê Thế Song kỳ vọng.

Hương Sen