Tái hiện không gian văn hóa Đất Tổ trong diện mạo mới

Kể chuyện dựng nước bằng ngôn ngữ của sử thi, ánh sáng và bán thực cảnh

Với chủ đề “Linh thiêng nguồn cội - Đất Tổ Hùng Vương”, chương trình dự kiến thu hút hàng vạn người dân và du khách đến Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì, Phú Thọ vào tối 17/4/2026 (ngày 1/3 âm lịch).

Nhà biên kịch, Thạc sĩ Lê Thế Song, đạo diễn sân khấu và cũng là tác giả của nhiều sáng tác mới được biểu diễn trong chương trình khai mạc Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026 cho biết: Theo định hướng của lãnh đạo tỉnh Phú Thọ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, đêm khai mạc phải bảo đảm quy mô, tính trang trọng của một sự kiện văn hóa cấp quốc gia, thể hiện rõ diện mạo văn hóa mới của Phú Thọ sau sáp nhập, đồng thời tạo được sức lan tỏa rộng rãi đối với nhân dân, du khách và bạn bè cả nước.

Thiết kế sân khấu hoành tráng cho đêm khai mạc Lễ hội Đền Hùng năm 2026.

Với 3 chương lớn: Linh thiêng nguồn cội, Về miền di sản, Phú Thọ vươn mình cùng đất nước, chương trình không chỉ là một đêm diễn phục vụ lễ hội, mà còn là một nỗ lực nhằm kiến tạo hình ảnh mới cho vùng đất Tổ trong giai đoạn mới. Biên độ biểu đạt được mở rộng nhằm kết nối di sản của ba vùng đất Phú Thọ - Hòa Bình - Vĩnh Phúc, kể một câu chuyện lớn hơn về căn tính, ký ức và sức sống văn hóa Việt. Ở đó, khán giả vừa được thưởng thức nghệ thuật, vừa nhận ra một không gian văn hóa rộng lớn hơn, giàu chiều sâu hơn của Phú Thọ mới.

Theo Tổng đạo diễn Xuân Hồng, trục chính của chương trình vẫn là tính linh thiêng của nguồn cội, là Tổ Hùng Vương, là tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - giá trị đã trở thành biểu tượng tinh thần xuyên suốt của lễ hội Đền Hùng nhiều năm qua. Từ “nền cũ” ấy, chương trình lan tỏa ra các không gian văn hóa rộng hơn, đưa vào những di sản, những truyền tích, những dấu ấn lịch sử và bản sắc tiêu biểu của cả ba vùng đất hợp thành Phú Thọ mới.

Điểm nhấn nổi bật nhất của chương trình năm nay là nỗ lực làm sống lại các truyền thuyết cội nguồn bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại. Ở đó, “lịch sử” không bị đóng khung trong minh họa, mà được chuyển hóa thành trải nghiệm thị giác và xúc cảm sân khấu. Kịch múa “Con Rồng cháu Tiên” tái hiện huyền tích Lạc Long Quân - Âu Cơ, bọc trăm trứng, 50 người con lên rừng, 50 người con xuống biển. Đáng chú ý, ê kíp sáng tạo sử dụng nghệ thuật trình diễn ánh sáng trên nền lời bình, kết hợp không gian bán thực cảnh để kể lại truyền thuyết về Hùng Quốc Vương qua 6 lần tìm đất định đô, trước khi chọn Phong Châu - vùng Việt Trì ngày nay - làm kinh đô nước Văn Lang.

Chương trình quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.

Những truyền thuyết có sức sống bền bỉ trong tâm thức người Việt như “Thánh Gióng”, “Sơn Tinh, Thủy Tinh” được “kể” trên sân khấu của chương trình bằng những lớp diễn mới thông qua múa hình thể, chuyển động sân khấu, kỹ thuật dàn dựng ở độ cao và sự kết hợp giữa vũ đạo Tuồng với công nghệ trình diễn.

Lan tỏa giá trị di sản, khơi dậy tình yêu, niềm tự hào của các chủ thể văn hóa

Một điểm nhấn đáng chú ý khác là chương trình khai thác nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống của nhiều vùng đất thuộc Phú Thọ mới và đặt chúng trong quan hệ liên vùng, trong khả năng đối thoại với công chúng hôm nay. Ba điểm nhấn được xác lập khá rõ là Hát Xoan, Chiêng Mường và Trống quân Đức Bác - những di sản dặc trưng nhất của Phú Thọ mở rộng.

Di sản Hát Xoan sẽ được giới thiệu ấn tượng với đại cảnh có 200 nghệ nhân, diễn viên chuyên nghiệp và học sinh tiểu học ở địa bàn có phường Xoan. Với Chiêng Mường, chương trình không dừng lại ở việc đưa chiêng lên sân khấu như một điểm nhấn âm thanh lạ tai, mà gắn với không gian văn hóa Mường, với Mo Mường, với dân ca Mường…

Chương trình sử dụng nghệ thuật trình diễn ánh sáng trên nền lời bình, kết hợp không gian bán thực cảnh.

Tổng đạo diễn Xuân Hồng cũng tiết lộ, để đảm bảo tiêu chí “hoành tráng”, “mới lạ”, “mãn nhãn”, trong khi nguồn lực tài chính không hẳn dồi dào, ê kíp sáng tạo không phụ thuộc tuyệt đối vào các hệ thống công nghệ hiện đại đắt đỏ, mà tìm cách tối ưu không gian sân khấu bằng nhiều phương thức khác nhau.

Bên cạnh lực lượng diễn viên quần chúng hùng hậu là chủ thể di sản văn hóa đặc trưng của Phú Thọ sau sáp nhập, chương trình có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi và nghệ sĩ trẻ như NSND Trọng Bình, NSƯT Thi Nhung, NSƯT Hoàng Hoài, NSƯT Hoàng Tùng, Quán quân Sao Mai Bách Mai Thi, Á quân Sao Mai Điểm hẹn Ngọc Anh… Nhưng sự hiện diện ấy được đặt trong chỉnh thể của một đại cảnh hơn là theo lối “lấy sao kéo chương trình”. Vì mong muốn của ê-kíp là khán giả cảm nhận trước hết là một không gian văn hóa của Phú Thọ mới, là câu chuyện của miền đất, của di sản, của ký ức dân tộc, chứ không chỉ là sự xuất hiện của các gương mặt biểu diễn.

Để tạo dấu ấn riêng, chương trình còn sử dụng nhiều ca khúc viết riêng như: Sơn Tinh Thủy Tinh, Thánh Gióng, Phú Thọ sắc xuân bừng sáng… Ở phần kết chương trình sẽ là khoảnh khắc đặc biệt khi toàn bộ khán giả trong khu vực sân khấu sẽ vỗ tay cùng các thiếu nhi hòa nhịp hát đồng dao, qua đó khơi gợi cảm xúc tự hào về cội nguồn, Đất Tổ và người dân Phú Thọ thấy mình thực sự được hòa vào chương trình chứ không chỉ đứng ngoài thưởng thức..

Hoa Nguyễn