Chung tay giúp nhà vườn tìm đầu ra hoa Tết nở sớm

Hoa nở sớm, nông dân thấp thỏm lo đầu ra

Chỉ còn khoảng một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, song không khí rộn ràng thường thấy tại các làng hoa miền Tây năm nay phần nào bị phủ bóng bởi nỗi lo hoa nở sớm. Tại phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, một trong những “thủ phủ” hoa kiểng của khu vực ĐBSCL, nhiều nhà vườn đang đứng trước nguy cơ thất thu khi cúc mâm xôi, loại hoa chủ lực dịp Tết, bung nở sớm hơn dự kiến.

Hoa Tết nở sớm do thời tiết bất lợi khiến nhiều nhà ở Sa Đéc đối mặt nguy cơ thua lỗ. Ảnh: Bùi Nguyên

Theo ghi nhận, thời tiết những tháng cuối năm diễn biến bất thường, nắng nóng kéo dài xen kẽ mưa đêm, kèm theo những đợt se lạnh không theo quy luật đã làm đảo lộn chu kỳ sinh trưởng của cây hoa. Thay vì chỉ mới hình thành nụ, nhiều vườn cúc mâm xôi đã nở rộ khi thị trường Tết vẫn còn xa, khiến khả năng tiêu thụ đúng thời điểm cao điểm bị thu hẹp đáng kể.

Tại khóm Đông Huề, vườn cúc mâm xôi rộng hơn 5.500 m2 của gia đình ông Nguyễn Văn Tài đang trong tình cảnh “đứng ngồi không yên”. Hàng chục nghìn chậu cúc đã bung cánh vàng rực, trong khi Tết vẫn còn 1 tháng.

“Nếu như các năm trước, vào giữa tháng 1 hoa mới bắt đầu hé nụ thì năm nay do thời tiết bất lợi, nhiều nụ hoa đã bung nở sớm. Ước chừng, hơn 10.000 giỏ hoa của gia đình đã nở cánh”, ông Tài chia sẻ.

Hàng trăm giỏ hoa tết của các nhà vườn ở Đồng Tháp nở sớm. Ảnh: Bùi Nguyên

Để có được lứa hoa phục vụ Tết, nhà vườn phải đầu tư chăm sóc liên tục trong khoảng 6 tháng, từ khâu xuống giống, tạo tán đến điều tiết sinh trưởng. Riêng với 10.000 giỏ cúc mâm xôi, gia đình ông Tài đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng cho giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công.

"Khi hoa nở sớm, ông đã thử nhiều biện pháp “hãm” hoa nhưng không mang lại hiệu quả như mong muốn. “Những ngày qua, cộng đồng mạng có hỗ trợ mua khoảng 500-600 chậu, nhưng số còn lại hiện vẫn chưa biết tiêu thụ ra sao”, ông Tài nói.

Nông dân “thủ phủ” hoa Sa Đéc đang tất bật chăm sóc hoa - kiểng phục vụ thị trường Tết năm nay. Ảnh: Bùi Nguyên

Theo Phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị phường Sa Đéc, địa phương hiện có hơn 100 ha hoa, kiểng phục vụ Tết, với sản lượng dự kiến hơn 1,3 triệu giỏ các loại. Trong đó, cúc mâm xôi chiếm tỷ lệ lớn. Thời tiết bất lợi không chỉ làm hoa nở sớm mà còn khiến chi phí chăm sóc tăng cao, rủi ro thị trường vì thế cũng lớn hơn, tạo áp lực nặng nề cho nông dân.

Mở hướng tiêu thụ trực tuyến

Trước thực trạng đó, chính quyền phường Sa Đéc đã chủ động vào cuộc, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ nông dân cả về kỹ thuật sản xuất lẫn đầu ra sản phẩm.

Ông Huỳnh Anh Điền, Phó Chủ tịch UBND phường Sa Đéc (tỉnh Đồng Tháp), cho biết địa phương đã chỉ đạo các ngành chuyên môn tăng cường hướng dẫn nhà vườn điều chỉnh lượng nước tưới, sử dụng lưới che giảm cường độ ánh sáng và kéo dài thời gian chiếu sáng nhân tạo đối với những vườn có điều kiện, nhằm hạn chế tình trạng hoa tiếp tục nở sớm.

“Song song đó, địa phương khuyến cáo nông dân cân đối dinh dưỡng, giúp cây phát triển ổn định và giảm thiểu rủi ro”, ông Điền nhấn mạnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có hơn 2,25 triệu chậu hoa - kiểng phục vụ Tết Nguyên đán 2026. Ảnh: Bùi Nguyên

Không chỉ tập trung vào kỹ thuật, chính quyền còn đóng vai trò “cầu nối” trong việc hỗ trợ tiêu thụ hoa, kiểng. Nhiều nhà vườn được khuyến khích ứng dụng công nghệ số, đẩy mạnh bán hàng qua các nền tảng trực tuyến như Facebook, Zalo, TikTok. Nhờ đó, hoa Tết nở sớm được tiếp cận người tiêu dùng sớm hơn, giảm bớt áp lực tồn đọng.

Ông Trần Văn Hòa, một nông dân trồng cúc mâm xôi tại phường Sa Đéc, cho biết lần đầu tiên gia đình ông mạnh dạn livestream bán hoa trên mạng xã hội. “Ban đầu cũng lo lắng vì chưa quen, nhưng được cán bộ địa phương hướng dẫn, hỗ trợ kết nối, tôi đã bán được hơn 200 chậu chỉ sau vài buổi livestream”, ông Hòa nói.

Tương tự, bà Lê Thị Kim Ngân và ông Phan Quốc Dũng, 2 nhà vườn trẻ tại Sa Đéc, cho biết hình thức bán hàng trực tuyến giúp họ tiếp cận khách ở nhiều tỉnh, thành, thay vì chỉ phụ thuộc vào thương lái như trước.

Nông dân “thủ phủ” hoa Sa Đéc livestream bán hàng qua các nền tảng mạng xã hội. Ảnh: Khánh Phan

Tình trạng hoa nở sớm không chỉ diễn ra tại Đồng Tháp mà còn xuất hiện ở xã Chợ Lách, tỉnh Vĩnh Long. Theo UBND xã Chợ Lách, vụ hoa Tết Bính Ngọ năm 2026, địa phương dự kiến cung ứng khoảng 1,2 triệu chậu cúc mâm xôi, trong đó có hơn 300.000 chậu đã nở sớm. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do mưa trái mùa trong tháng 12-2025, kết hợp thời tiết thay đổi đột ngột khiến cây nhanh già, kích thích hoa nở sớm.

Trước nguy cơ ùn ứ hoa Tết, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long đã phối hợp với Viettel Post, UBND xã Chợ Lách cùng các TikToker, KOL tổ chức các phiên livestream bán cúc mâm xôi trên nền tảng TikTok Shop.

Đáng chú ý, lãnh đạo địa phương cũng trực tiếp tham gia quảng bá sản phẩm, tạo sự tin cậy cho người tiêu dùng. Bà Lê Thị Hoàng Oanh, Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách, cho rằng đây là việc làm cần thiết trong bối cảnh nông dân gặp khó. “Làm được gì cho bà con nông dân, chúng tôi sẽ cố gắng thực hiện hết khả năng”, bà Oanh chia sẻ.

Nhiều nhà vườn đang đứng trước nguy cơ thất thu khi cúc mâm xôi, bung nở sớm hơn dự kiến. Ảnh: Bùi Nguyên

Theo ông Phạm Phước Trãi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, việc ứng dụng thương mại điện tử, đặc biệt là hình thức livestream, đã mở ra hướng đi mới cho tiêu thụ hoa, kiểng. “Livestream giúp nhà vườn tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, đẩy nhanh tốc độ bán hàng và thu hồi vốn, giảm phụ thuộc vào thương lái”, ông Trãi nhận định.

Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt: sau các phiên livestream, hơn 2.200 đơn hàng đã được chốt, tương đương khoảng 4.400 chậu cúc mâm xôi, với giá bán từ 300.000-350.000 đồng/cặp.

Dù chưa thể giải quyết toàn bộ lượng hoa nở sớm, song đây được xem là tín hiệu tích cực, cho thấy sự chung tay kịp thời của chính quyền và nỗ lực thích ứng linh hoạt của nông dân trong bối cảnh nhiều thách thức.

Bùi Nguyên